Chiến tranh là hiện tượng chính trị – xã hội có tính chất lịch sử, sự tiếp tục của chính trị bằng bạo lực giữa các tập đoàn xã hội trong một nước hoặc giữa các nước hay liên minh các nước với nhau. Đặc trưng của chiến tranh là đấu tranh vũ trang có tổ chức, theo những quy tắc nhất định và thường kết hợp với các hình thức đấu tranh khác (chính trị, kinh tế, ngoại giao,...).
Nguyên nhân của chiến tranh thường do mâu thuẫn giữa các giai cấp, dân tộc, tôn giáo phát triển đến mức gay gắt nhất hoặc do mâu thuẫn trong nội bộ một dân tộc, tôn giáo.
Nói tóm lại, chiến tranh là sự xung đột do từ mâu thuẫn ý thức giữa các tư tưởng khác nhau. Nguyên nhân của những mâu thuẫn này xuất phát từ tham vọng riêng của từng thực thể con người. Khi những tham vọng này đối chọi nhau đến mức độ căng thẳng cao độ thì chiến tranh xảy ra. Chỉ khi nào tồn tại hai bên đối nghịch nhau thì chiến tranh mới bùng nổ. Những hình thức chiến tranh đi từ hình thức thô thiển như chiến tranh vũ trang đến thể loại chiến tranh vi tế như sử dụng văn hóa để công kích.
Tính chất đặc trưng của các ý thức hệ là tìm cách đồng hóa các ý thức hệ còn lại để còn lại một thể duy nhất. Chiến tranh có thể xem như quá trình đồng hóa các hệ ý tưởng của các bên đối lập nhau. Chiến tranh leo thang là do sự đồng hóa này chưa dừng lại.
Hậu quả của chiến tranh không chỉ có sự hoang tàn mà còn có cả sự tiến bộ. Chiến tranh là thành phần không thể thiếu trong quá trình tiến hóa của tất cả các sinh vật, đoàn thể, tổ chức hầu đạt được mục tiêu sống còn và phát triển.
Theo học thuyết chủ nghĩa Marx thì chiến tranh là hiện tượng chính trị – xã hội mang tính lịch sử, là hoạt động đấu tranh giữa các giai cấp, các nhà nước, các lực lượng chính trị có địa vị, lợi ích đối lập nhau trong một nước hoặc giữa các nước nhằm đạt được mục đích chính trị nhất định.
Nguyên nhân dẫn tới chiến tranh theo Marx thì gồm có:
- Nguyên nhân chung: Là sự tác động giữa phương thức sản xuất bóc lột và những hiện tượng chính trị xã hội do phương thức sản xuất đó sinh ra dưới hình thức bạo lực vũ trang của giai cấp này đối với giai cấp khác.
- Nguyên nhân đặc thù: Là sự tác động của những chính sách hiếu chiến, phản động của giai cấp thống trị, những kẻ cầm đầu nhà nước, tổ chức hoặc nhóm cực đoan.
- Nguyên nhân đơn nhất: Là sự tác động có tính đột biến, tức thì từ những nhân tố cá biệt như cá tính bất thường của cá nhân cầm đầu tổ chức hoặc diễn biến không chuẩn xác của các thông tin, của phương tiện tiến hành chiến tranh,...trong những tình huống nhất định.
Trong các nguyên nhân trên, nguyên nhân chung là cơ bản, xuyên suốt của mọi cuộc chiến tranh trong lịch sử loài người.
Xét về bản chất thì chiến tranh thể hiện trên hai mặt cơ bản luôn có sự thống nhất với nhau: Mặt chính trị và mặt bạo lực vũ trang. Chính trị là mục đích, bạo lực vũ trang là phương thức, biện pháp để thực hiện mục đích chính trị. Mặt chính trị và mặt phương thức bạo lực vũ trang không tách rời nhau.
Vì bản chất của chiến tranh xuất phát từ chính trị và bạo lực vũ trang nên căn bản của sự nhìn nhận chiến tranh theo góc nhìn chính trị là có lợi hoặc không có lợi. Lợi ích trong chính trị theo học thuyết Marx - Lenin chính là sự đấu tranh giai cấp, nói cách khác chính là việc giành bình đẳng cho các giai cấp, thể hiện qua đó là các cuộc cách mạng. Còn không có lợi trong chính trị chính là mất đi giá trị lợi ích, nói cách khác chính là mất đi cục diện do mình làm chủ, trong chiến tranh thể hiện rõ qua việc thua trận mà điển hình là phát xít Đức trong hậu Thế Chiến đệ nhị.
Xét trên mặt vũ trang bạo lực, có thể nói chiến tranh hai mặt chủ yếu là xấu và tốt, nhưng tùy thuộc vào vị trí của mỗi người trong chiến tranh. Nói cho đúng thì nó tốt với một số giai cấp, bởi họ được hưởng lợi từ chiến tranh. Còn lại hiển nhiên chính là giai cấp không hưởng được lợi ích, phải chịu thiệt hại, nói cách khác đối với họ, đó chính là mặt xấu.
Nhưng tất cả cũng chỉ là học thuyết, nói cho đúng thì chiến tranh căn bản vẫn là đi ngược lại quy luật phát triển của tự nhiên, đưa các vật thể trở lại điểm xuất phát hoặc biến mất mãi mãi, hoặc gây hậu quả về sau. Do đó, cách giải quyết tư tưởng chống lại chiến tranh là chung tay hợp tác và giải quyết vấn đề trong hòa bình.
Còn một đoạn nữa mà bị rách rồi TwT...
[TẶNG BẠN] TRỌN BỘ Bí kíp học tốt 08 môn
