Sử 03 VỤ ÁN GIAN LẬN THI CỬ CHẤN ĐỘNG LỊCH SỬ KHOA BẢNG VIỆT NAM TRONG LỊCH SỬ

Thảo luận trong 'NHÂN VẬT & SỰ KIỆN' bắt đầu bởi Thái Minh Quân, 7 Tháng mười hai 2019.

Lượt xem: 66

  1. Thái Minh Quân

    Thái Minh Quân Cựu Cố vấn Lịch sử | Cựu Chủ nhiệm CLB Lịch sử Thành viên

    Bài viết:
    3,302
    Điểm thành tích:
    561
    Nơi ở:
    TP Hồ Chí Minh
    Trường học/Cơ quan:
    THCS Nguyễn Hiền
    Sở hữu bí kíp ĐỖ ĐẠI HỌC ít nhất 24đ - Đặt chỗ ngay!

    Đọc sách & cùng chia sẻ cảm nhận về sách số 2


    Chào bạn mới. Bạn hãy đăng nhập và hỗ trợ thành viên môn học bạn học tốt. Cộng đồng sẽ hỗ trợ bạn CHÂN THÀNH khi bạn cần trợ giúp. Đừng chỉ nghĩ cho riêng mình. Hãy cho đi để cuộc sống này ý nghĩa hơn bạn nhé. Yêu thương!

    Gian lận thi cử không phải chỉ là câu chuyện của thời hiện đại, của riêng một xã hội nào. Lịch sử khoa cử nước nhà từng ghi nhận nhiều vụ gian lận tai tiếng lưu danh sử sách để làm bài học răn dạy hậu thế mai sau.
    Cụ Hà Ngại, một người đã từng đi thi trường Thừa Thiên, từng viết trong hồi ký: “Đến Huế, tôi nhờ một người bạn thân làm bài cho anh bạn (dốt) với giá 5 đồng, không phải để mong thi đỗ vì giá làm bài đỗ đến những 50 đồng (1 con gà trị giá 4 đồng). Còn phần tôi, khi ở trường thi thấy có thì giờ, làm một đoạn văn bán được 5 đồng”.
    Đấy là thời nhà Nguyễn. Thời nhà Lê xem ra có khi còn tệ hơn với những “Sinh đồ ba quan”, đến nỗi triều đình phải bắt thi lại ít nhất hai lần trên bãi sông Hồng. Nguyên do vì năm 1750, kho quỹ thiếu hụt, chúa Trịnh nghe theo kế hoạch làm tiền của Việp quận công Hoàng Ngũ Phúc, không theo lệ thi Hạch cũ mà cho phép học sinh 10 tuổi trở lên hễ ai nộp ba quan tiền gọi là “tiền thông kinh” (thuộc kinh sách) đều được đi thi. Những người không có học nhưng muốn có một chút danh không ngại bỏ tiền thuê người thi hộ, có những đứa trẻ cũng đỗ tam trường, do đó người ta mới gọi giễu là "Sinh đồ ba quan".
    Đối với khoa cử gian lận, triều đình cũng có thái độ hết sức quyết liệt: Thí sinh suốt đời bị cấm không được đi thi nữa, khảo quan có thể bị kết án tử hình. Vũ Trung Tuỳ Bút chép vụ Ngô Thì Sĩ, Phạm Vĩ Khiêm bị quan trường thù ghét đánh hỏng oan, vụ Tao Sơn, Lương Nghị tư túi v.v…
    Dưới đây là ba vụ án lớn có cứ liệu ghi chép lại:
    1. Sách Đại Nam Thực Lục chép năm 1834, trường Nghệ, có Nguyễn Văn Giao hạng liệt, Nguyễn Thái Đễ hạng Tú tài nhưng có tiếng là danh sĩ. Chủ khảo Nguyễn Tú lấy thêm vào hàng Cử nhân, đổi mặt quyển, phê lại. Bộ Lễ phát hiện tâu lên. Vua ghét làm rối loạn quy luật trường thi sai biền binh truyền chỉ cách chức, bắt Tú và Ngạn xiềng lại giải về kinh. Tú bị tội trảm giam hậu (giam lại đợi ngày hành quyết) Ngạn là tòng phạm chỉ bị xử tội lưu. Giám khảo Nguyễn Duy Hựu, Giám sát Trương Tăng Diễn phải tội đồ, những người khác bị giáng chức, Nguyễn Văn Giao và Nguyễn Thái Đễ nghe quan trường viết lại quyển, phải 100 trượng, cho về làm dân, suốt đời không được thi nữa.
    2. Sách Cương Mục cũng chép khoa 1696, trường Thanh Hoá có Ngô Sách Tuân làm Giám thí. Trước Tuân có tố cáo Tham tụng Lê Hi tư túi, gian lận, gây mối hiềm khích. Nay thấy con Lê Hi đi thi hỏng, muốn xoá bỏ cựu hiềm, lấy lòng Lê Hi, đưa quyển cho Khảo quan lấy đỗ. Đề điệu Ngô Hải giấu hộ nhưng Tham chính Phan Tự Cường phát giác. Ngô Sách Tuân phải xử giảo, Sơ khảo, Phúc khảo bị phạt, Tự Cường được thăng lên Thiêm đô ngự sử.
    3. Nổi tiếng hơn nữa là vụ án Lê Quý Kiệt - Đinh Thì Trung, khoa Thi Hội 1775, Lê Quý Đôn điều đình với học trò giỏi của mình là Đinh Thì Trung đổi quyển cho con mình là Lê Quý Kiệt. Kết quả Kiệt đậu Thủ khoa. Khoa ấy vua Lê, chúa Trịnh đánh cuộc, vua Lê cho Thủ khoa sẽ về tay Kiệt vì Kiệt là con Lê Quý Đôn, tất học giỏi ; Chúa Trịnh đã biết học lực Thì Trung nên đánh cuộc Trung sẽ đỗ dầu và định bụng hễ đỗ là sẽ trọng dụng ngay. Chúa Trịnh thua cuộc, không chịu, duyệt lại văn bài, khám phá ra vụ đổi quyển. Thì Trung cáo tố Lê Quý Đôn làm chủ sự. Vì Lê Quý Đôn làm quan to, Trịnh Sâm bỏ đi không phạt và Lê Quý Kiệt chỉ bị giam rồi giáng xuống làm dân thường, Thì Trung bị đầy đi An Quảng. Người đương thời làm câu đối giễu :
    Quý Kiệt hoàn dân, tăng Duyên Hà chi đinh xuất
    Thì Trung phát phối, chấn An Quảng chi văn phong.
    Nguồn: Theo Nguyễn Thị Chân Quỳnh, chương II – “Phép thi nghiêm mật”, sách “Lối xưa xe ngựa”.
    (Dẫn theo Bảo tàng lịch sử quốc gia Việt Nam.)

    inbound5274070802468993318.jpg
    Ảnh khung cảnh trong trường thi Nam Định trong lịch sử.

    Nguồn: the History of Vietnam
     
    Bong Bóng Xà PhòngKyanhdo thích bài này.
Chú ý: Trả lời bài viết tuân thủ NỘI QUY. Xin cảm ơn!

Draft saved Draft deleted

CHIA SẺ TRANG NÀY

-->