[văn10]CẢm nhẬn vẺ ĐẸp cỦa sỬ thi Đam sĂn

Thảo luận trong 'Chiến thắng Mtao Mxây (trích sử thi Đăm Săn)' bắt đầu bởi quinhmei, 15 Tháng bảy 2008.

Lượt xem: 26,547

  1. quinhmei

    quinhmei Guest

    Sở hữu bí kíp ĐỖ ĐẠI HỌC ít nhất 24đ - Đặt chỗ ngay!

    [TẶNG BẠN] TRỌN BỘ Bí kíp học tốt sáu môn học.


    Bạn đang TÌM HIỂU về nội dung bên dưới? NẾU CHƯA HIỂU RÕ hãy ĐĂNG NHẬP NGAY để được HỖ TRỢ TỐT NHẤT. Hoàn toàn miễn phí!

    Trong chương trình Ngữ Văn 10 (CCGD) Sử thi Đam Săn là một tác phẩm có thể nói là tương đối khó cảm thụ với HS. Một phần do cách tư duy của người miền núi có phần hơi khác biệt so với chúng ta, một phần do tác phẩm này chưa được khai thác và đi sâu một cách kỹ lưỡng. (Trong SGK văn học 10 chỉ học một đoạn trích rất ngắn của thiên sử thi này, tôi tự hỏi làm sao HS có thể hiểu được tất cả cái hay cái đẹp của tác phẩm nếu chỉ học có vậy?) Tuy nhiên, những cái đó sẽ không còn là trở ngại, nếu bạn dành đủ thời gian và năng lực để cảm thụ tác phẩm này.
     
  2. quinhmei

    quinhmei Guest

    Cảm nhận vè đẹp của sử thi ĐAM SĂN (2)

    Dưới đây là một bài văn phân tích DOẠN TRÍCH "CHIẾN THẮNG MTAO - MXÂY của tác phẩm này, có thể nói là khá chi tiết: (nguồn: Blog của Trần Hà Nam)

    Cảm nhận: Vẻ đẹp Đam Săn

    Từ bao đời nay, người Ê-Đê đã cùng quây quần bên bếp lửa, nghe không biết chán từ đêm này sang đêm khác khan Đam Săn, bài ca về người tù trưởng anh hùng của dân tộc mình với những chiến công hiển hách trong xây dựng phát triển buôn làng và bảo vệ cộng đồng chống lại bao kẻ thù hung hãn. Trong những chiến công lẫy lừng ấy, ngất ngây lòng người vẫn là đoạn “Đánh thắng Mơ-tao Mơ-xây”, chứng tỏ tài năng, bản lĩnh, lòng dũng cảm phi thường và sức mạnh vô địch của Đam Săn
    Sở dĩ xảy ra cuộc chiến này là do mơ-tao Mơ-xây (tù trưởng Sắt) đã cướp Hơ-nhí – vợ của Đam Săn. Đối với người Ê-Đê theo chế độ mẫu hệ, việc bị kẻ thù cướp mất vợ là một nỗi sỉ nhục của cả cộng đồng. “Đánh thắng Mơ-tao Mơ-xây” là lần thứ hai Đam Săn phải chiến đấu với kẻ thù để giành lại người vợ, chứng tỏ sự hùng mạnh của Đam Săn. Chàng phải đối mặt với kẻ thù hung bạo và cũng có sức mạnh phi thường không kém. Hàng loạt những hình ảnh so sánh trong đoạn trích cho thấy rõ sự tương phản giữa Đam Săn với kẻ thù, làm nổi bật lên sự hào hùng của chàng và sự thảm hại của Mơ-tao Mơ-xây. Đó chính là nét đặc sắc trong nghệ thuật đoạn trích này, tôn vinh vẻ đẹp người anh hùng Đam Săn .
    Vẻ đẹp Đam Săn hiện rõ ngay từ khi chàng bước chân vào lãnh địa của mơ-tao Mơ-xây. Tù trưởng Sắt hung bạo dù kiêu căng ngạo mạn cũng luôn phải dè chừng sự hiện diện của chàng. Hình ảnh Đam Săn cùng những bạn bè đồng minh của chàng hiện lên dưới mắt kẻ thù thật dũng mãnh với khố màu sặc sỡ, đầu đội khăn đẹp cùng khí thế hừng hực “Gươm sáng như mặt trời. Thân mình ở trần như quả dưa, ở thế chờ sẵn như con sóc. Mắt sáng gấp đôi gấp ba mắt thường”. Hình ảnh so sánh thật đặc trưng đã làm đậm nét phi thường của người anh hùng. Tư thế ấy lại gắn liền hành động thách thức chặt ống tre thành ba khúc, xô đổ hàng rào hàm chứa sức mạnh tuyệt luân của chàng. Khi giáp chiến cùng Đam Săn, dù ngôn ngữ sử thi miêu tả mơ-tao Mơ-xây cũng rất đẹp, rất dũng mãnh nhưng vẫn lộ ra sự khiếp nhược trước Đam Săn. Lời nói củahắn với chàng lộ ra sự hèn nhát “đừng đâm ta lúc ta đang xuống nhé”. Đáp lại, Đam Săn đã bộc lộ sự khinh bỉ kẻ thù bằng tư thế đàng hoàng của mình: “Tao không thèm đâm mày trước lúc mày xuống! Ngay con heo nái nhà mày tao cũng có thèm chém đâu!”.
    Cuộc đối đầu của Đam Săn với mơ-tao Mơ-xây là giữa hai tù trưởng dũng mãnh. Phẩm chất anh hùng theo cách nhìn sử thi là ở sự chiến thắng bằng sức mạnh và sự can đảm. Cuộc đối đầu sinh tử ấy không có chỗ dung thân cho kẻ nào hèn nhát hơn. Trong tình cảm tôn vinh người anh hùng của buôn làng, mọi cử chỉ, ngôn ngữ, hành động của Đam Săn đều nổi bật, vượt trội hơn kẻ thù. Chúng ta cùng được chứng kiến màn thi tài múa khiên thú vị: mơ-tao Mơ-xây thể hiện rõ sự khoác lác khi lời nói của hắn được minh chứng bằng “tiếng khiên kêu lộc cộc, lộp cộp như tiếng những quả mướp đập vào nhau”, còn Đam Săn đã dập tắt nhuệ khí của hắn bằng sức mạnh phi thường trong màn múa khiên độc đáo. Ngôn ngữ sử thi khoa trương sức mạnh ấy ngang sức mạnh tự nhiên: “Một bước nhảy, chàng vượt qua mấy đồi tranh. Một bước lùi, vượt qua mấy đồi mía. Tiếng gió khiên rít vù vù như dông bão, cây cối nhà cửa ở xung quanh cũng nghiêng ngả”. Lần múa khiên thứ hai của chàng còn ghê gớm hơn bởi dồn chứa sức mạnh trừng phạt mơ-tao Mơ-xây. Sức mạnh Đam Săn có được còn nhờ sự trợ lực của người vợ Hơ-nhí khi nàng ném trầu và thuốc cho chàng để sức lực tăng lên gấp bội.
    Đam Săn không hề đơn độc trong cuộc chiến vì danh dự này. Chính nghĩa thuộc về chàng khi các tù trưởng bạn hùng mạnh giúp chàng giành lại người vợ yêu quí . Đồng thời, chàng còn được sự trợ giúp của ông Trời. Người anh hùng sử thi luôn có mối quan hệ với lực lượng siêu nhiên. Trời đã giúp chàng đánh rơi áo giáp của mơ-tao Mơ-Xây. Khi không còn áo sắt, hắn thật thảm hại và hèn nhát khi lần lượt chạy trốn vào chuồng heo, chuồng trâu, khi sắp chết lại buông ra những lời hèn nhát. Ông Trời chỉ đóng vai trò hỗ trợ Đam San, còn chính chàng mới là người kết liễu kẻ thù, đòi lại danh dự, cướp lại người vợ được Trời tác thành. Giết mơ-tao Mơ-xây, chính nghĩa thuộc về Đam Săn. Chiến thắng được tôn vinh cùng với việc Đam Săn được sở hữu tất cả tài sản, dân làng, tôi tớ của hắn. Quyền sở hữu này là đặc trưng gắn với thời kì chuyển từ công xã thị tộc sang chiếm hữu nô lệ, làm nên vinh quang của người anh hùng. Bởi thế hình ảnh trong sử thi được mô tả với qui mô hoành tráng : mọi người tình nguyện theo Đam Săn đông như bầy hươu nai, lố nhố như đàn kiến cánh, như bầy kiến đen, như đàn mối trắng. Chàng thêm quyền uy, thêm nhiều chiêng núm, chiêng bằng – của cải trở thành biểu tượng sức mạnh tuyệt đối của người anh hùng.
    Chính vì thế, để xứng đáng với chiến công cũng phải có một lễ ăn mừng chiến thắng thật kì vĩ. Lời kêu gọi của Đam Săn có sức mạnh hiệu triệu muôn người như một, bởi chàng đem lại niềm vinh quang chiến thắng, đem lại sự bình yên cho bến nước buôn làng. Lễ cúng mừng chiến thắng hào phóng cũng là để tôn vinh xứng đáng: “Hãy lấy bảy chum rượu, bảy con trâu đực, bảy con heo thiến để cúng cho Đam Săn này đã chiến thắng mơ-tao Mơ-xây, để ta được như cây cổ thụ cao vút”. Dấu ấn tâm linh sau chiến thắng cho thấy Trời đứng về phía Đam Săn. Không khí hội còn náo nức tưng bừng với chiêng trống vang lừng khiến vỡ cả sàn nhà, làm bay mái tranh lợp nhà, con khỉ con vượn mải nghe mà quên đi hái trái cây, những con voi và con tê giác cũng phải lắng nghe mà quên cả cho con bú. Nổi bật giữa đám đông hoan hỉ ấy tất yếu phải là người anh hùng Đam Săn – tù trưởng hùng mạnh ít ai sánh kịp. Ngay cả trong không khí yên bình của cộng đồng, vẻ đẹp ấy vẫn nổi bật từ ngoại hình đến hành động: mái tóc dài cuồn cuộn thả xuống một cái chiêng, uống rượu không bao giờ say, ăn uống không bao giờ thấy no. Hơn thế nữa, ngôn ngữ phóng đại của sử thi đã so sánh chàng ngang sức mạnh thần linh: “Oai linh vang đến tận thần núi phía Đông, đến tận thần núi phía Tây”. Hình ảnh Đam Săn sau chiến công này được mô tả phóng đại và như một điệp khúc vang vọng niềm tự hào về người anh hùng tiêu biểu của cộng đồng: “Và người ta bàn tán không cùng, rằng Đam Săn quả thật là một tù trưởng dũng cảm, không bao giờ chịu lùi bước. Chàng ta mang chăn choàng trên vai, tay đeo vòng, cầm gươm chạm trổ sắc bén…Đam Săn hùng cường ngay từ trong lòng mẹ”. Vẻ đẹp ấy chỉ có thể xuất hiện trong sử thi anh hùng, chỉ có ngôn ngữ sử thi mới đem lại những vẻ đẹp độc đáo đến thế!
    Đoạn trích đã đem lại cho ta những cách nhìn độc đáo về người anh hùng Đam Săn trong chiến công bảo vệ buôn làng, đem lại bình yên cho bến nước. Lời kể chuyện hấp dẫn cùng ngôn ngữ miêu tả khoa trương tạo được dấu ấn đặc sắc, chứa đựng những giá trị nhân văn đặc trưng của sử thi. Sử thi anh hùng Đam Săn quả thật đã hình thành ý thức và tình cảm cộng đồng vững bền của dân tộc Ê-Đê, thành di sản quí báu của Tây Nguyên và dân tộc Việt Nam, đánh dấu thời đại sử thi rực rỡ với vẻ đẹp “một đi không trở lại”./.
    (Trần Hà Nam)
     
  3. quinhmei

    quinhmei Guest

    TƯ LIỆU tham khảo:
    Từ cốt lõi là tục cướp phụ nữ, sử thi có mấy xu hướng sau đây:
    - Phóng đại sự việc lên nhiều lần, có thể vốn là một hành động cướp phụ nữ của một nhóm người, sử thi phóng đại lên thành một cuộc chiến tranh qui mô đồ sộ với lực lượng quân lính đông đảo, vũ khí ngút trời.
    - Kì vĩ hoá sự việc và nhân vật. Các nhân vật anh hùng có nhiều phép thuật do đó có thể có nhiều hành động phi thường có thể bay lên mây, lặn xuống đất, chém đổ núi, tát cạn sông.
    - Việc cướp phụ nữ không được miêu tả một cách độc lập, riêng biệt mà đặt trong bố cục chung về cuộc đời của người anh hùng. Gắn liền với việc cướp phụ nữ họ thường tiến hành các nhiệm vụ khác như: mở rộng lãnh thổ, nâng cao quyền uy, thu phục nhân lực, thu phục của cải, trả thù và đòi nợ.
    (Phan Đăng Nhật – Sử thi Tây Nguyên, một di sản văn hoá phi vật thể đặc sắc)
     
  4. faustvn01

    faustvn01 Guest

    Nhan đề topic là Cảm nhận vẻ đẹp của sử thi Đam Săn. Vậy Tiểu Mai có thể cho anh biết, em cảm nhận thế nào về vẻ đẹp của sử thi và nhân vật Đăm San? Và một câu hỏi nữa, nếu đã đọc các câu chuyện trong sử thi (hoặc thần thoại) Hi Lạp, theo em, điểm giống và khác nhau trong các nhân vật anh hùng của các tác phẩm của hai nền văn học, văn hóa này là gì?
     
  5. cảm ơn bạn nhé
    mjnh` đang học lớp 10
    và đang tjm` tư liệu về mấy paanf này mà
     
  6. quinhmei

    quinhmei Guest

    Vẻ đẹp của nhân vật Đăm San được lý tưởng hoá nhờ trí tưởng tượng phong phú nhiều màu sắc của người dân miền núi. Theo em, vẻ đẹp của nhân vật Đăm San không chỉ hiện lên từ dáng vẻ cường tráng phi thường của chàng, nó còn hiện lên ở niềm kiêu hãnh của một người anh hùng không hề biết cúi đầu khuất phục - Lòng dũng cảm bước lên chiến đấu để giành lại những thứ của mình.

    Thần thoại Hi Lạp, em có đọc qua, tuy nhiên chưa hiểu về nó sâu sắc lắm nên câu hỏi thứ 2 này em chưa có ý kiến gì!!!
     
  7. phonglado187

    phonglado187 Guest

    theo 1 tài liệu tham khảo về tác phảm này thì "với ba nhân vật Rama, Uylixo và Đam Săn, đây là những
    nhan vat anh hùng trong bộ sử thi lớn của Ấn ĐỘ, hi Lạp và Việt Nam. Cả ba nhân vật này đều là ng` đại diện cho cộng đồng, có sức mạnh phi thường, tài trí hơn ng`, lập được nhiều chiến côn ghiển hách, biết căm ghét kẻ huing ác, bênh vực người yếu đuối, biết hi sinh để bảo vệ hạnh phúc cho cộng đồng.
    Tuy vậy, vì là con đẻ của của cái nôi văn hoá nghệ thuật khác nhau và ba nhân vật của ba táp phẩm khác nhau nên họ cũng có những đặc điểm khác nhau
    - Đặc điểm xuất thân; Rama là hoàng tử, Uylitxo là anh hùng chiến trận, Đam san là tù trưởng
    -Tính cách: rama phing nhã hào hoa, tài đức vẹn toàn dũng cảm chiến đấu nhưng yếu mền trong đời thường
    Uylitxo trí xảo, mưu lược, dũng cảm, có thể coi là ng `anh hùng văn hoá
    Đam Săn chân thật, đơn giản, có lúc ngông cuòng, có thể coi là ng` anh hùng chiến trận"
     
  8. faustvn01

    faustvn01 Guest

    Cám ơn bài viết của Phonglado187. Cách so sánh rất thú vị và có cơ sở.

    Cả ba sử thi được học trong chương trình Ngữ văn lớp 10 có khá nhiều điểm chung, mà điểm chung lớn nhất, như Phonglado187 đã chỉ ra: cả ba tác phẩm đều là những tác phẩm sử thi anh hùng (nhân vật chính là những người anh hùng của cộng đồng).

    Bên cạnh đó, ba đoạn trích này còn những điểm chung khác khá thú vị.

    1. Cá nhân và cộng đồng, gia đình và quốc gia.

    Cả ba đoạn trích đều kể lại câu chuyện về cuộc tái hợp, đoàn tụ gia đình giữa người anh hùng với người vợ của mình. Và để có được sự đoàn tụ, kết cục tốt đẹp (happy ending), các nhân vật đều phải trải qua những thử thách (thử thách qua chiến trận hoặc thử thách tâm lí, hoặc cả hai). Từ chính điểm này, ta cũng thấy được điểm khác biệt thú vị của mỗi nền văn hóa. Trong Đăm Săn và Ramayana (hai sử thi của các nền văn học, văn hóa phương Đông), việc đoàn tụ gia đình được thể hiện và đề cao ở khía cạnh cộng đồng, danh dự, tài năng của người lãnh đạo với tư cách là người đại diện cho cộng đồng (không gian diễn ra sự đoàn tụ là không gian công cộng, có sự chứng kiến của các "nhân vật quần chúng", người anh hùng hành động, nói năng chịu sự chi phối của vị trí, nghĩa vụ của người lãnh đạo cả cộng đồng...). Còn trong Ô-đi-xê thì khác. Việc đoàn tụ được thể hiện ở khía cạnh cá nhân, đề cao hạnh phúc cá nhân, hạnh phúc gia đình (không gian đoàn tụ là không gian cá nhân, cách thức thử thách để đoàn tụ không phải chỉ có chiến đấu thể hiện sức mạnh hay hành động theo nghĩa vụ của đấng quân vương mà là thử thách mang tính chất cá nhân, những kỉ niệm, kỉ vật - chiếc giường, tình cảm vợ chồng gắn bó là tiêu chí để thử thách người anh hùng). Từ đó, ta có thể rút ra kết luận, văn hóa phương Tây (ở đây là Hi Lạp) đề cao con người cá nhân còn văn hóa phương Đông (Ấn Độ, Việt Nam) thì đề cao con người cộng đồng.

    2. Hình tượng người phụ nữ (người vợ)

    Trong Uy-lit-xơ trở về, nàng Pê-nê-lốp là hiện thân cho sự thủy chung, kiên định, trí tuệ sáng suốt, tình cảm yêu thương gắn bó thiết tha với gia đình. Trong Ra-ma buộc tội, Xi-ta được thể hiện nổi bật với ý thức về nhân phẩm, danh dự. Còn nàng Hơ Nhị trong Chiến thắng Mtao Mxây có thể nói là mờ nhạt. Điều này cho thấy vị trí và vai trò của người phụ nữ trong xã hội Hi Lạp được coi trọng, đề cao (cả ở phương diện cá nhân với những phẩm chất đạo đức, tài năng và trí tuệ). Còn hình ảnh người phụ nữ trong các xã hội phương Đông (Việt Nam, Ấn Độ) chủ yếu được thể hiện dưới khía cạnh đạo đức, ý thức cá nhân, cá tính không nổi bật, vị trí, vai trò của họ không được đề cao như ở các xã hội phương Tây (mặc dù xã hội Ê-Đê được tổ chức theo chế độ mẫu hệ).

    Đấy chỉ là một số nhận định (mang rất nhiều tính chất chủ quan), các bạn cho ý kiến nhé.:D
     
  9. phonglado187

    phonglado187 Guest

    Nếu bạn nói đây là cuộc đoàn tụ gia đình thì e là ko chính xác lắm ví thực ra nhân vật Đam Săn sau khi chiến thắng là cuộc đoàn - tụ với dân làng còn Hơ Nhj thì ko hề dc nhắc tới%%-
     
  10. yraom2

    yraom2 Guest

    Bạn ơi cho mình biết đó là tài liệu nào vậy?Vì mình cũng đang cần phần này mà. Hỏi bạn phonglado187 ấy nhá
     
  11. fuluong

    fuluong Guest

    Sử thi Đăm SĂn hiện lên như 1 bản thiên hùng ca của người dân Ê-ĐÊ nhưng nó thể hiện nhưng cuộc chiến tranh tàn khốc của nhưng dân tộc ...
     
  12. greenfo

    greenfo Guest

    các bạn thấy đăm săn khi nào vậy mà nói đẹp
    ĐĂM SĂN chỉ là anh hùng ,nhưng tính anh hùng đó vẫn còn thua mình
     
    Last edited by a moderator: 6 Tháng mười hai 2008
  13. zabyn

    zabyn Guest

    học cái bài ny..tớ mù lun
    >"<..khó hỉu dễ sợ...mí bài # tớ hỉu hết riêng kái bài này với mtao mxây..chết lun>"<
     
  14. vjtran

    vjtran Guest

    hjz hjz, nói thật mình chẳng thấy Đan Săn đẹp chổ nào (nói mấy bạn đừng bức súc nghen tại mình thấy vậy thiệt mà) hum bữa làm bài này ''phân tích vẻ đẹp lí tưởng của nhân vật Đam Săn'' mình xơi con 4 đầu tiên trong 9 năm học văn của mình, mình có biết Đam Săn đẹp chổ nào đâu T_____T
     
  15. Bạn chú ý khi tham gia diễn đàn nha,bài viết phải có dấu nha.!!!!!!!!!!!!!!!!!!
     
  16. smecta

    smecta Guest

    các bạn làm hay wá
    mí pạn làm jùm mình cái đề này đi
    những nét đẹp nghệ thuật nổi bật tronh việc miêu tả anh hùng đăm săn
     
  17. smecta

    smecta Guest

    cứu mình với

    những nét đẹp nởi bạt trong nghệ thuật miêu tả nhân vật anh hùng đăm săn
     
  18. ninasoma

    ninasoma Guest

    Tác phẩm này đọc khó hiểu quá nên làm văn cũng ko hay được. Rất khó cảm nhận
     
  19. nhoxdihoc_cl

    nhoxdihoc_cl Guest

    hj~ cám ơn chỵ zờ e đang tjm` pài này may wa'!
    thank chy. và mọi người nhju` naz`♥
     
  20. chưa từng thấy bài nào phức tạp như bài này, vừa làm quen với sử thi mà mở đầu bằng bài Mtao Mxây là xin chào thua rồi.
    Vẻ đẹp của Đăm Săn có thể ở 2 phần là trong trận chiến và lúc ăn mừng chiến thắng với dân làng.
    -- Trong trận chiến : + Thái độ : quyết liệt đầy thách thức.
    -- Trận chiến được chia làm 2 hiệp : + Ở hiệp 1 : Đăm Săn hết sức điềm tĩnh.
    + Ở hiệp 2 : múa khiêm với tài nghệ hùng mạnh.
    + Ở hiệp 3 : tiếp tục múa đuổi theo Mtao Mxây nhưng đâm không chết kẻ thù nên cầu cứu thần linh.
    + Ở hiệp 4 : được ông Trời giúp sức nên đã giết chết được Mtao Mxây.
    -- Hình ảnh Đăm Săn : mạnh mẽ, hùng dũng, hình ảnh của 1 người anh hùng được ngưỡng mộ, suy tôn thể hiện được sự thống nhất của cá nhân và cộng đồng.
    -- Ở cuối văn bản ( từ đoạn Ngực quấn chéo 1 tấm mền chiến ..... từ trong bụng mẹ ) là 1 trong những đoạn văn miêu tả vẻ đẹp bên ngoài của Đam Săn nhiều nhất.
    Có gì sai mong các bạn bỏ qua nha, đúng thì cảm ơn ^^
     
Chú ý: Trả lời bài viết tuân thủ NỘI QUY. Xin cảm ơn!

Draft saved Draft deleted

CHIA SẺ TRANG NÀY