Văn 7 văn 7

Dưa Chuột

GOLDEN Challenge’s winner
Thành viên
7 Tháng năm 2018
432
317
101
20
Bình Định
THPT Số 1 Phù Cát
Nêu cảm nghĩ của em về bài thơ "Cảnh khuya"
Bài thơ Cảnh khuya được Chủ tịch Hồ Chí Minh viết vào năm 1947, khi quân và dân ta đang thắng lớn trên chiến trường Việt Bắc. Sông Lô, Đoan Hùng đã đi vào lịch sử bằng những nét vàng chói lọi đầu tiên của ta trong chín năm kháng chiến chống Pháp. Bài thơ thể hiện cảm hứng yêu nước mãnh liệt dạt dào ánh sáng và âm thanh. Đó là ánh sáng của trăng Việt Bắc, của lòng yêu nước sâu sắc:
Tiếng suối trong như tiếng hát xa
Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa
Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ,
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà
Cùng với các bài thơ Cảnh rừng Việt Bắc, Đi thuyền trên sông Đáy, Cảnh khuya thể hiện tình yêu thiên nhiên, yêu nước sâu sắc của Bác trong một đêm trăng nơi núi rừng Việt Bắc.
Hai câu thơ đầu trong bài thơ tả cảnh đêm khuya nơi núi rừng Việt Bắc. Trăng càng về đêm càng sáng. Ánh trăng lan toả bao phủ khắp mặt đất. Đêm vắng, tiếng suối nghe càng rõ. Tiếng suối chảy êm đềm nghe rất trong rì rầm từ xa vọng đến. Cảm nhận của Bác thật tinh tế, nghe suối chảy mà cảm nhận được mức độ xanh trong của dòng nước. Tiếng suối trong đêm khuya như tiếng hát xa dịu êm vang vọng, khoan nhạt như nhịp điệu của bài hát trữ tình sâu lắng. Đó là nghệ thuật lấy động tả tĩnh, tiếng suối rì rầm êm ả, vắng lặng trong đêm chiến khu. Tiếng suối và tiếng hát là nét vẽ tinh tế gợi tả núi rừng chiến khu thời máu lửa mang sức sống và hơi ấm của con người:
Tiếng suối trong như tiếng hát xa
Sáu trăm năm trước trong bài thơ Bài ca Côn Sơn Ức Trai đã có cảm nhận cực kỳ tinh tế về dòng suối Côn Sơn:
Côn Sơn suối chảy rì rầm
Ta nghe như tiếng đàn cầm bên tai
Tiếng suối nghe sao mà êm đềm thơ mộng đến thế. Nó như những giọt của cây đàn cầm vang vọng bên tay. Đầu thế kỉ XX Nguyễn Khuyến đã từng viết về dòng suối như sau:
Cũng có lúc chơi nơi dặm khách
Tiếng suối nghe róc rách lưng đèo...
Mỗi một vần thơ, mỗi một khung cảnh, âm thanh của suối chảy được cảm nhận tinh tế khác nhau. Sau tiếng suối nghe như tiếng hát xa kia là trăng chiến khu. Ánh trăng chiến khu sao mà sáng và đẹp thế. Tầng cao là trăng, tầng giữa là cổ thụ, tầng thấp là hoa - hoa rừng. Cả núi rừng Việt Bắc đang tràn ngập dưới ánh trăng. Ánh trăng bao phủ khắp không trung mát dịu, len lỏi xuyên qua kẽ lá, tán cây, ánh trăng như âu yếm, hoà quyện cùng thiên nhiên cây cỏ. Ánh trăng như xoáy và lồng vào những tán lá. Và trên mặt đất những đoá hoa rừng đang ngậm sương đêm cùng với bóng cổ thụ đan xen trên mặt đất. Đêm thanh, trên không trung dường như chỉ có vầng trăng ngự trị. Đêm vắng, trăng thanh mặt đất cỏ cây như ngừng thở để đón đợi ánh trăng mát lạnh dịu hiền mơn man ôm ấp:
Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa
Chữ lồng điệp lại hai lần đã nhân hoá vầng trăng, cổ thụ và hoa. Trăng như người mẹ hiền đang tiếp cho muôn vật trần gian dòng sữa ngọt ngào. Trăng trở nên thi vị, trữ tình lãng mạn. Chữ lồng gợi cho ta nhớ đến những câu thơ sau trong Chinh phụ ngâm:
Hoa giãi nguyệt, nguyệt in một tấm
Nguyệt lồng hoa, hoa thắm từng bông,
Nguyệt hoa hoa nguyệt trùng trùng...
Trong câu có tiểu đối trăng lồng cổ thụ / bóng lồng hoa tạo sự cân xứng trong bức tranh về trăng, ngôn ngữ thơ trang trọng, điêu luyện tạo nên bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp tràn đầy chất thơ. Cảnh khuya trong sáng, lung linh huyền ảo. Đọc vần thơ ta nghe như có nhạc, có hoạ, bức tranh cảnh núi rừng Việt Bắc thơ mộng biết bao. Người xưa từng nói thi trung hữu hoạ, thi trung hữu nhạc quả thật không sai. Đối với Bác trăng đã trở nên tri âm tri kỉ nên làm sao có thể hờ hững trước cảnh đẹp đêm nay. Trong ngục tối bị giam cầm, trước ánh trăng tuyệt đẹp Bác Hồ cũng đã có những vần thơ tuyệt diệu:
Trong tù không rượu cũng không hoa
Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ...
(Ngắm trăng)
Một thi sĩ với tâm hồn thanh cao đang sống những giây phút thần tiên giữa cảnh khuya chiến khu Việt Bắc. Giữa bức tranh thiên nhiên rộng lớn và hữu tình như vậy, tâm trạng thi sĩ bỗng vút cao thả hồn theo cảnh đẹp đêm trăng bởi đêm nay Bác không ngủ. Trước cảnh đẹp đêm trăng: có suối, có hoa lá, núi ngàn, và cả tâm trạng của Bác. Bác không chỉ xúc động trước cảnh đẹp thiên nhiên mà:
Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà
Nước nhà đang bị giặc xâm lăng giày xéo, biết bao đồng chí đang bị gông cùm xiềng xích. Cuộc đời còn lầm than cơ cực, bao năm Bác bôn ba hải ngoại tìm đường cứu nước giải phóng dân tộc khỏi ách nô lệ lầm than. Nay nước nhà còn đang chìm trong khói lửa đạn bom lòng Bác sao có thể ngủ yên giấc được. Chưa ngủ không hẳn chỉ vì cảnh đẹp đêm nay mà chưa ngủ vì nỗi nước nhà.
Nỗi nhớ nhà lo cho nước nhà làm cho trái tim Bác luôn thổn thức. Bác thức trong đêm khuya trằn trọc băn khoăn không sao ngủ được. Lòng yêu nước sâu sắc mãnh liệt xiết bao. Đã có biết bao đêm Bác Hồ của chúng ta cũng mất ngủ như vậy:
Một canh, hai canh, lại ba canh
Trằn trọc băn khoăn giấc chẳng thành
Canh bốn, canh năm vừa chợp mắt
Sao vàng năm cánh mộng hồn quanh
(Không ngủ được)
Hình ảnh sao vàng chính là tự do độc lập, niềm thao thức mơ ngày mai ánh hồng soi đất nước hoà bình. Một tâm hồn nghệ sĩ thanh cao lồng trong cốt cách người chiến sĩ cộng sản kiên trung. Cảm hứng thiên nhiên chan hoà với cảm hứng yêu nước tha thiết của Bác.
Bài thơ Cảnh khuya là bài thơ thất ngôn tứ tuyệt cực hay, là một trong những bài thơ trăng đẹp nhất của Bác. Giữa chốn rừng Việt Bắc tràn ngập ánh trăng, lòng Bác luôn thao thức vì nỗi nước nhà. Đó là nét đẹp riêng của bài thơ, cảm hứng thiên nhiên nhiên chan hoà trong lòng yêu nước sâu sắc. Thương dân, lo cho nước, yêu trăng... như dẫn hồn ta vào giấc mộng đẹp. Đọc thơ Bác giúp ta càng biết ơn, yêu kính Bác Hồ hơn.
 
  • Like
Reactions: ĐứcHoàng2017

Akabane Yuii

Học sinh gương mẫu
Thành viên
11 Tháng mười hai 2017
1,421
2,259
309
Hà Nội
Loading...
Nêu cảm nghĩ của em về bài thơ "Cảnh khuya"
Dàn ý đây ạ :
Mở bài: Giới thiệu bài thơ ( về tác giả, đi từ những bài thơ, những tác phẩm văn học, những câu thơ viết cùng đề tài, . .)
Thân bài: Dẫn dắt bằng hoàn cảnh sáng tác bài thơ.
_ Xác lập luận điểm: Giá trị nổi bật về nghệ thuật, về nội dung của bài thơ.
Bài thơ là sự thành công của bút pháp gợi và bút pháp tả cảnh ngụ tình. Trong bài thơ tác giả đã khắc họa thành công toàn cảnh bức tranh thiên nhiên núi rừng Việt Bắc vào một đêm trăng sáng và bên cạnh đó là hình ảnh của nhân vật trữ tình.
+ Xác lập hệ thống luận cứ:
– Luận cứ 1: Vẻ đẹp bức tranh thiên nhiên
.) Biện pháp nghệ thuật so sánh: Tiếng suối – tiếng hát xa ( thiên nhiên – con người ).
-> Sự quyến rũ của bản nhạc thiên nhiên: có độ trầm, bổng, vang ngân -> gợi ra không gian núi rừng Việt Bắc yên tĩnh, thanh vắng -> một cuộc sống thanh bình yên ả.
.) Nghệ thuật điệp từ: “lồng” – “Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa” -> Vẽ lên bức tranh với nhiều tầng bậc: Trăng chiếu xuống những cây cổ thụ là những cây cao nhất, bóng cây cổ thụ lại lồng những khóm hoa ở bên dưới.
-> Làm cho bức tranh thiên nhiên núi rừng Việt Bắc rất lung linh, huyền ảo. Làm cho bức tranh có chiều sâu và cuốn hút mọi ánh nhìn.
->Ánh trăng Việt Bắc rất sáng, rất trong, nó soi tỏ không chỉ một tầng bậc của cảnh vật mà nó có khả năng soi tỏ nhiều tầng bậc. Cảnh vật ở Việt Bắc trở nên đẹp hơn dưới sự soi rọi của ánh trăng.
=> Bức tranh thiên nhiên núi rừng Việt Bắc trong một đêm trăng được vẽ với những nét vẽ nên thơ, mĩ lệ. Đằng sau bức tranh ấy chắc chắn phải là một tâm hồn nhaỵ cảm, một tình yêu thiên nhiên say đắm và những cảm xúc mãnh liệt trước những vẻ đẹp của cuộc sống. Đó là những vẻ đẹp của tâm hồn người nghệ sĩ.
-Luận cứ 2: Hình ảnh nhân vật trữ tình.
.) Phép so sánh: “ Cảnh khuya như vẽ, người chưa ngủ”.
->Tác giả một lần nữa khẳng định vẻ đẹp của bức tranh thiên nhiên ( cảnh đẹp của thiên nhiên như được tao ra bởi bàn tay tài hoa của con người, đẹp như được vẽ bằng cả tài năng và tâm hồn của người nghệ sĩ ) -> cảnh rừng Việt Bắc hiện lên như một bức tranh của một danh họa, đẹp lung linh mê hồn, huyền ảo.
->Phép so sánh là sự lí giải cho nguyên nhân và cũng là cái nền, cái cớ để lí giải cho sự xuất hiện của nhân vật trữ tình. Vì cảnh thiên nhiên quá đẹp làm cho con người say mê mà chưa thể ngủ. Điều này một lần nữa khẳng định vẻ đẹp tâm hồn nhạy cảm của thi nhân.
.) Câu cuối: “Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà”.
Quan hệ từ “vì” nêu nguyên nhân và đến đây nguyên nhân chính làm nhân vật trữ tình phải trăn trở, phải lo âu là nỗi nước nhà.
+Bài thơ được Bác Hồ sáng tác vào năm 1947, trong lúc nhân dân ta đang thực hiện cuộc kháng chiến chống Pháp vô cùng khó khăn. Thực dân Pháp ngày càng lộng hành, lực lượng của chúng luôn được củng cố thì chúng ta đang phải đối mặt với bao nhiêu khó khăn thách thức ( bài thơ được sáng tác trước bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng, trong bài thơ Tây Tiến ta thấy
chúng ta thiếu thốn trang thiết bị, vật chất rất nhiều, đời sống của các chiến sĩ vô cùng khó khăn gian khổ – “Quân xanh màu lá dữ oai hùm”. Lúc bấy giờ nền độc lập nước ta còn non trẻ, ngân khố trống không, sau “Tuần lễ vàng” chúng ta tiếp tục phải chống giặc đói, giặc dốt.
+ Tất cả làm Bác trăn trở, đây không phải đêm duy nhất Bác Hồ có tâm sự không ngủ được, nó là đêm thứ bao nhiêu không ngủ được bước vào thơ Bác rồi( dẫn ra một số bài thơ viết trong đêm không ngủ của Bác – “không ngủ được”, . . . ).
=>Bộc lộ một con người đẹp: tinh yêu nước một nhân cách vĩ đại suốt đời lo cho dân cho nước -> vẻ đẹp của một người chiến sĩ.
Kết bài: Tóm lược lại thành công của nội dung và nghệ thuật của bài thơ và hình ảnh nhân vật trữ tình.
 
Top Bottom