![](https://blog.hocmai.vn/wp-content/uploads/2017/07/hot.gif)
![](https://blog.hocmai.vn/wp-content/uploads/2017/07/hot.gif)
Từ thời xa xưa, người Trung Quốc đã chế tạo ra la bàn để xác định phương hướng. Họ còn là chủ nhân của một nền văn minh phát triển với nhiều thành tựu mà cho đến ngày nay nhân loại vẫn đang được thừa hưởng. Vậy, điều kiện nào đã giúp người Trung Quốc cổ đại tạo dựng được nền văn minh rực rỡ như thế? Những giá trị to lớn mà họ truyền lại đến ngày nay là gì?
1. Điều kiện tự nhiên của Trung Quốc cổ đại
+ Vị trí địa lí: Người Trung Quốc đã xây dựng nền văn minh đầu tiên ở lưu vực Hoàng Hà, sau đó mở rộng đến lưu vực Trường Giang (Dương Tử).
+ Điều kiện tự nhiên:
- Được bồi đắp bởi phù sa của hai dòng sông Hoàng Hà và Trường Giang => Tạo nên đồng bằng Hoa Bắc, Hoa Trung và Hoa Nam rộng lớn, phì nhiêu.
=> Tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển nông nghiệp.
- Khó khăn: thường xuyên xảy ra lũ lụt, gây ra nhiều khó khăn cho đời sống của người dân.
- Thượng nguồn các dòng sông là vùng đất cao, có nhiều đồng cỏ => Phát triển chăn nuôi từ sớm.
2. Nhà Tần thống nhất và xác lập chế độ phong kiến ở Trung Quốc.
+ Hoàn cảnh:
- Từ thế kỉ XXI đến thế kỉ III TCN, lịch sử Trung Quốc trải qua các triều đại Hạ, Thương, Chu.
- Sau triều đại nhà Chu, Trung Quốc lại bị chia thành nhiều nước nhỏ. Trong đó, nước Tần có tiềm lực kinh tế và quân sự mạnh nhất, lần lượt tiêu diệt các đối thủ.
- Năm 221 TCN, Tần Thuỷ Hoàng đã thống nhất lãnh thổ, tự xưng hoàng đế.
+ Chế độ chính trị:
- Nhà Tần chia đất nước thành các quận, huyện, đặt các chức quan cai quản, lập ra triều đại phong kiến đầu tiên ở Trung Quốc.
- Áp dụng chế độ đo lường, tiền tệ, chữ viết và pháp luật chung trên cả nước nhằm củng cố sự thống nhất.
+ Giai cấp xã hội: Hình thành nhiều giai cấp mới. => Quan hệ bóc lột giữa địa chủ và tá điền dần được xác lập.
+ Vị trí địa lí: Người Trung Quốc đã xây dựng nền văn minh đầu tiên ở lưu vực Hoàng Hà, sau đó mở rộng đến lưu vực Trường Giang (Dương Tử).
+ Điều kiện tự nhiên:
- Được bồi đắp bởi phù sa của hai dòng sông Hoàng Hà và Trường Giang => Tạo nên đồng bằng Hoa Bắc, Hoa Trung và Hoa Nam rộng lớn, phì nhiêu.
=> Tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển nông nghiệp.
- Khó khăn: thường xuyên xảy ra lũ lụt, gây ra nhiều khó khăn cho đời sống của người dân.
- Thượng nguồn các dòng sông là vùng đất cao, có nhiều đồng cỏ => Phát triển chăn nuôi từ sớm.
2. Nhà Tần thống nhất và xác lập chế độ phong kiến ở Trung Quốc.
+ Hoàn cảnh:
- Từ thế kỉ XXI đến thế kỉ III TCN, lịch sử Trung Quốc trải qua các triều đại Hạ, Thương, Chu.
- Sau triều đại nhà Chu, Trung Quốc lại bị chia thành nhiều nước nhỏ. Trong đó, nước Tần có tiềm lực kinh tế và quân sự mạnh nhất, lần lượt tiêu diệt các đối thủ.
- Năm 221 TCN, Tần Thuỷ Hoàng đã thống nhất lãnh thổ, tự xưng hoàng đế.
+ Chế độ chính trị:
- Nhà Tần chia đất nước thành các quận, huyện, đặt các chức quan cai quản, lập ra triều đại phong kiến đầu tiên ở Trung Quốc.
- Áp dụng chế độ đo lường, tiền tệ, chữ viết và pháp luật chung trên cả nước nhằm củng cố sự thống nhất.
+ Giai cấp xã hội: Hình thành nhiều giai cấp mới. => Quan hệ bóc lột giữa địa chủ và tá điền dần được xác lập.
+ Quá trình tan rã:
- Nhà Tần tồn tại 15 năm, sau đó bị suy yếu.
- Năm 206 TCN, Lưu Bang – một địa chủ phong kiến đã lật đổ triều đại nhà Tần, lập ra nhà Hán.
3. Trung Quốc từ thời nhà Hán đến thời nhà Tùy (206 TCN - Thế kỉ VII)
+ Nhà Hán:
- Thời gian tồn tại: 206 TCN – 220.
- Chính sách cai trị: tiếp tục củng cố bộ máy cai trị và mở rộng lãnh thổ.
=> Là một trong những triều đại thịnh vượng của chế độ phong kiến Trung Quốc, có ảnh hưởng lớn tới các dân tộc láng giềng.
- Sau thời nhà Hán, lịch sử Trung Quốc tiếp tục trải qua các thời kì Tam quốc (220 – 280), nhà Tấn (280 – 420), Nam – Bắc triều (420 – 581).
+ Nhà Tùy: Đến năm 581, nhà Tuỳ mới thống nhất lại Trung Quốc.
4. Một số thành tựu nổi bật của văn minh Trung Quốc từ thời cổ đại đến thế kỉ VII.
+ Kiến trúc và điêu khắc:
- Từ thời nhà Thương, người Trung Quốc đã khắc chữ trên mai rùa, xương thú, gọi là giáp cốt văn.
- Các triều đại từ Tần đến Tuỳ đều chú trọng xây dựng những công trình kiến trúc đồ sộ.
+ Văn học:
- Kinh Thi là tập thơ cổ nhất ở Trung Quốc, gồm nhiều sáng tác dân gian, được Khổng Tử sưu tập và chỉnh lí.
- Nhiều bài thơ trong đó là nguồn cảm hứng sáng tác thơ ca Trung Quốc giai đoạn sau, đồng thời cũng ảnh hưởng lớn đến văn học của các nước khác, trong đó có Việt Nam.
+ Về tư tưởng: Thời cổ đại, xuất hiện nhiều nhà tư tưởng nổi tiếng, tiêu biểu là Khổng Tử và Lão Tử.
+ Về lịch sử:
- Người Trung Quốc xưa rất có ý thức về việc chép sử.
- Những bộ sử tiêu biểu như Sử kí của Tư Mã Thiên, Hán thư của Ban cố,…
+ Lịch:
- Phát minh ra một loại lịch dựa trên sự kết hợp giữa âm lịch và dương lịch. => Đến nay vẫn có ảnh hưởng đến cách tính thời gian của nhiều nước phương Đông, trong đó có Việt Nam.
+ Khoa học - kĩ thuật:
- Thế kỉ II TCN, họ đã phát minh ra thiết bị đo động đất sớm nhất thế giới gọi là địa động nghi.
- Có bốn phát minh quan trọng về mặt kĩ thuật, đó là giấy, thuốc nổ, la bàn và kĩ thuật in.
+ Y học:
- Bộ Hoàng đế nội kinh của Hoa Đà (một trong “tứ đại danh y” của Trung Quốc) được coi là sách kinh điển của y học cổ truyền Trung Hoa.
- Hoa Đà cũng là người đầu tiên thực hiện phương pháp phẫu thuật gây mê.
- Nhà Tần tồn tại 15 năm, sau đó bị suy yếu.
- Năm 206 TCN, Lưu Bang – một địa chủ phong kiến đã lật đổ triều đại nhà Tần, lập ra nhà Hán.
3. Trung Quốc từ thời nhà Hán đến thời nhà Tùy (206 TCN - Thế kỉ VII)
+ Nhà Hán:
- Thời gian tồn tại: 206 TCN – 220.
- Chính sách cai trị: tiếp tục củng cố bộ máy cai trị và mở rộng lãnh thổ.
=> Là một trong những triều đại thịnh vượng của chế độ phong kiến Trung Quốc, có ảnh hưởng lớn tới các dân tộc láng giềng.
- Sau thời nhà Hán, lịch sử Trung Quốc tiếp tục trải qua các thời kì Tam quốc (220 – 280), nhà Tấn (280 – 420), Nam – Bắc triều (420 – 581).
+ Nhà Tùy: Đến năm 581, nhà Tuỳ mới thống nhất lại Trung Quốc.
4. Một số thành tựu nổi bật của văn minh Trung Quốc từ thời cổ đại đến thế kỉ VII.
+ Kiến trúc và điêu khắc:
- Từ thời nhà Thương, người Trung Quốc đã khắc chữ trên mai rùa, xương thú, gọi là giáp cốt văn.
- Các triều đại từ Tần đến Tuỳ đều chú trọng xây dựng những công trình kiến trúc đồ sộ.
+ Văn học:
- Kinh Thi là tập thơ cổ nhất ở Trung Quốc, gồm nhiều sáng tác dân gian, được Khổng Tử sưu tập và chỉnh lí.
- Nhiều bài thơ trong đó là nguồn cảm hứng sáng tác thơ ca Trung Quốc giai đoạn sau, đồng thời cũng ảnh hưởng lớn đến văn học của các nước khác, trong đó có Việt Nam.
+ Về tư tưởng: Thời cổ đại, xuất hiện nhiều nhà tư tưởng nổi tiếng, tiêu biểu là Khổng Tử và Lão Tử.
+ Về lịch sử:
- Người Trung Quốc xưa rất có ý thức về việc chép sử.
- Những bộ sử tiêu biểu như Sử kí của Tư Mã Thiên, Hán thư của Ban cố,…
+ Lịch:
- Phát minh ra một loại lịch dựa trên sự kết hợp giữa âm lịch và dương lịch. => Đến nay vẫn có ảnh hưởng đến cách tính thời gian của nhiều nước phương Đông, trong đó có Việt Nam.
+ Khoa học - kĩ thuật:
- Thế kỉ II TCN, họ đã phát minh ra thiết bị đo động đất sớm nhất thế giới gọi là địa động nghi.
- Có bốn phát minh quan trọng về mặt kĩ thuật, đó là giấy, thuốc nổ, la bàn và kĩ thuật in.
+ Y học:
- Bộ Hoàng đế nội kinh của Hoa Đà (một trong “tứ đại danh y” của Trung Quốc) được coi là sách kinh điển của y học cổ truyền Trung Hoa.
- Hoa Đà cũng là người đầu tiên thực hiện phương pháp phẫu thuật gây mê.