Bạn không cần suy nghĩ sâu xa quá. q là nhiệt lượng (cũng là năng lượng) do 1 kg khối lượng xăng cháy tỏa ra. Vậy với m kg xăng thì khi cháy sẽ tỏa ra Q = m.q năng lượng.
Năng lượng này dùng vào nhiều việc. Dùng để làm nóng không kí bên ngoài, làm nóng thép cấu tạo nên pitong và xilanh, làm nóng khí trong xilanh.
Và năng lượng làm nóng khí trong xilanh là năng lượng có ích. Nó làm khí trong xilanh nóng lên, dãn nở ra sinh công. Người ta tính toán được chỉ 10% năng lượng do xăng chày dùng để đốt nóng khí trong xilanh. 90% còn lại để làm những việc vô ích như nung nóng thiết bị, làm nóng khí bên ngoài....
Nhưng trong 10% năng lượng đó. Bao gồm năng lượng để không khí nóng lên và năng lượng để không khí trong xilanh giãn nở sinh công.
Người ta chả cần làm cho khí nóng lên, chỉ cần không khí dãn nở sinh công.
Vậy năng lượng hữu ích thật sự là năng lượng của không khí dãn nở sinh công. Năng lượng vô ích là năng lượng làm khí nóng lên.
Khi đề hỏi hiệu suất của quá trình dãn khí:
Quá trình dãn khí cần 10% năng lượng xăng cháy tạo nên.
Công thực sự có ích của quá trình này là P.(V2 - V1) Là công mà khí dãn nở làm dịch chuyển pittong.