Luật làm thơ

Thảo luận trong 'Tự sáng tác' bắt đầu bởi anhcute, 1 Tháng sáu 2007.

Lượt xem: 7,153

Trạng thái chủ đề:
Không mở trả lời sau này.

  1. anhcute

    anhcute Guest

    Sở hữu bí kíp ĐỖ ĐẠI HỌC ít nhất 24đ - Đặt chỗ ngay!

    Đọc sách & cùng chia sẻ cảm nhận về sách số 2


    Chào bạn mới. Bạn hãy đăng nhập và hỗ trợ thành viên môn học bạn học tốt. Cộng đồng sẽ hỗ trợ bạn CHÂN THÀNH khi bạn cần trợ giúp. Đừng chỉ nghĩ cho riêng mình. Hãy cho đi để cuộc sống này ý nghĩa hơn bạn nhé. Yêu thương!

    Dạo này mình có việc bận ít lên 4rum. Hôm nay ghé thăm thấy mới có rất nhiều mem làm thơ rất hay . Để giúp các bạn làm thơ hay hơn nữa, mình post cái này , tuy hơi dài nhưng có ích , các bạn chú ý


    Thi Luật

    Để giúp các bạn trẻ thông hiểu những cái hay, cái đẹp của thi ca Việt Nam, đặc biệt là thơ mới, Non Sông xin cống hiến các bạn một bài viết ngắn tóm lược quy luật của những thể thơ phổ thông VN. Hy vọng nhờ đó mà các bạn có thể sáng tác và cùng góp tay giúp duy trì văn hóa Việt. Nhiều tin liệu quý báu trong đây được dẫn từ hai quyển sách Luật thơ Mới và Tiếng Việt Tuyệt Vời. Non Sông chân thành cảm ơn các vị tác giả.


    Bình là bằng phẳng, đều đều, bình thường; trắc là nghiêng lệch. Âm thanh đang ở mức bình thường (bình thanh) chợt bổng lên cao hay đổ xuống thấp hơn (trắc thanh).

    Nếu lựa từ sao cho có âm và thanh tương hợp thì khi đọc lên sẽ nghe êm tai, ta gọi lời văn có vần. Hai tiếng vần với nhau khi có âm tương tự và có cùng thanh (hoặc là cùng bình thanh hoặc là cùng trắc thanh). Trong thơ, vấn đề hợp vần là điều cốt yếu. Sự phối trí âm thanh nhịp điệu là yếu tố cơ bản của thơ.
    1. Vần có 2 thứ:

    a. bình: những chữ không dấu hoặc dấu huyền — hai, hài

    b. trắc: những chữ có dấu hỏi, ngã, sắc, nặng — hải, hãi, hái, hại

    Tiếng bình không vần với tiếng trắc: hai không vần với hải.

    Cùng trông mà lại cùng chẳng thấy
    Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu
    Ngàn dâu xanh ngắt một màu
    Lòng chàng, ý thiếp, ai sầu hơn ai?

    Những tiếng "thấy", "mấy" cùng phát ra một âm "ây" cùng gieo trắc thanh. Những tiếng "dâu", "màu", "sầu" có âm "âu" và "au" tương tự, cùng gieo bình thanh. Tất cả từng cặp một như thế gọi là vần với nhau.

    2. Vần thể giàu hay nghèo:

    a. vần giàu: những tiếng có cùng âm và thanh
    Phương, sương, cường, trường — vần trắc giàu
    Thánh, cảnh, lãnh, ánh — vần bằng giàu

    b. vần nghèo: đồng thanh nhưng với âm tương tự
    Minh, khanh, huỳnh, hoành — vần bằng nghèo
    Mến, lẽn, quyện, hển — vần trắc nghèo

    3. Trong thơ Việt, có 2 cách gieo vần

    a. Gieo vần ở giữa câu:
    Tiếng cuối của câu trên vần với một tiếng nằm bên trong câu dưới. Như trong thể thơ lục bát, tiếng cuối câu lục vần với tiếng 6 câu bát theo sau.

    Người đâu gặp gỡ làm chi
    Trăm năm biết có duyên gì hay không.

    Nguyễn Du

    b. Gieo vần ở cuối câu:
    Các tiếng cuối câu vần với nhau.
     
  2. anhcute

    anhcute Guest

    Thơ bốn chữ

    Nếu tiếng thứ 2 bằng thì tiếng thứ 4 trắc; ngược lại, tiếng thứ 2 trắc thì tiếng thứ 4 bằng.

    2 4
    trắc bằng
    2 4
    bằng trắc
    VD :1. Vần tiếp (ít dùng)

    Lính đóng ven rừng
    Giữa mùa nóng nực
    Uống cạn hố nước
    Thấy toàn đầu lâu
    Thịt rữa đi đâu
    Còn xương trắng nhỡn

    Trần Đức Uyển

    2. Vần tréo

    Tôi làm con gái
    Buồn như lá cây
    Chút hồn thơ dại
    Xanh xao tháng ngày

    Nhã Ca

    Người từ trăm năm
    Về ngang sông rộng
    Ta ngoắc mòn tay
    Trùng trùng gió lộng

    Nguyễn Tất Nhiên

    3. Vần ôm

    Em tan trường về
    Ðường mưa nho nhỏ
    Chim non giấu mỏ
    Dưới cội hoa vàng

    Phạm Thiên Thư

    4. Vần ba tiếng (ít dùng)

    Sao biếc đầy trời
    Sầu trông viễn khơi
    Ðêm mờ im lặng
    Nhìn hạt sương rơi

    Khổng Dương

    Em là ánh trăng
    Vừa biếc vừa xanh
    Em là giấc mộng
    Ðêm xuân của anh

    Huyền Kiêu
     
  3. anhcute

    anhcute Guest

    Thơ năm chữ

    Cũng giống như thơ bốn chữ: nếu tiếng thứ 2 trắc thì tiếng thứ 4 bằng, hay ngược lại. Nhưng cũng có nhiều trường hợp không phải vậy.
    Hôm nay đi chùa Hương
    Hoa cỏ mờ hơi sương
    Cùng thầy me em dậy
    Em vấn đầu soi gương

    Nguyễn Nhược Pháp

    Cách gieo vần

    1. Vần tréo

    Hôm nọ em biếng học
    Khiến cho anh bất bình,
    Khẽ đánh em cái thước
    Vào bàn tay xinh xinh

    Nguyễn Xuân Huy

    Trước sân anh thơ thẩn
    Đăm đăm trông nhạn về
    Mây chiều còn phiêu bạt
    Lang thang trên đồi quê

    Hàn Mặc Tử

    2. Vần ôm

    Em không nghe rừng thu,
    Lá thu kêu xào xạc,
    Con nai vàng ngơ ngác
    Đạp trên lá vàng khô?

    Lưu Trọng Lư

    3. Vần ba tiếng bằng

    Tuyết rơi mong manh buồn
    Ga Lyon đèn vàng
    Cầm tay em muốn khóc
    Nói chi cũng muộn màng.

    Cung Trầm Tưởng

    Đưa em về dưới mưa
    Nói năng chi cũng thừa
    Phất phơ đời sương gió
    Hồn mình gần nhau chưa?

    Nguyễn Tất Nhiên
     
  4. anhcute

    anhcute Guest

    Thơ sáu chữ

    Cách gieo vần
    1. Vần tréo

    Quê hương là gì hở mẹ
    Mà cô giáo dạy phải yêu
    Quê hương là gì hở mẹ
    Ai đi xa cũng nhớ nhiều

    Đỗ Trung Quân

    2. Vần ôm

    Xuân hồng có chàng tới hỏi:
    -- Em thơ, chị đẹp em đâu?
    -- Chị tôi tóc xõa ngang đầu
    Đi bắt bướm vàng ngoài nội

    Huyền Kiêu


    Nếu bước chân ngà có mỏi
    Xin em tựa sát lòng anh
    Ta đi vào tận rừng xanh
    Vớt cánh vông vàng bên suối

    Đinh Hùng
     
  5. anhcute

    anhcute Guest

    Thơ bảy chữ

    Trong thơ bảy chữ, vần những tiếng 1, 3 và 5 không kể. Tiếng 2, 4 và 6 có thể phân tích như sau:

    2 4 6
    bằng trắc bằng
    2 4 6
    trắc bằng trắc

    Thu lạnh càng thêm nguyệt tỏ ngời
    Đàn ghê như nước, lạnh, trời ơi!
    Long lanh tiếng sỏi vang vang hận:
    Trăng nhớ Tầm Dương, nhạc nhớ người

    Xuân Diệu

    Nhiều khi không lại như thế:

    Sao anh không về chơi thôn Vĩ
    Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên
    Vườn ai mướt quá xanh như ngọc,
    Lá trúc che ngang mặt chữ điền.

    Hàn Mặc Tử

    Cách gieo vần

    1. Vần tréo (thường dùng)

    Nhiều khi trong thi đoạn bốn câu, chỉ cần hai tiếng bình ở cuối câu hai và bốn vần với nhau, hai tiếng trắc cuối câu một và ba không cần:

    Vậy đó bỗng nhiên mà họ lớn,
    Tuổi hai mươi đến, có ai ngờ!
    Một hôm trận gió tình yêu lại:
    Đứng ngẩn trông vời áo tiểu thơ.

    Huy Cận

    Ta về cúi mái đầu sương điểm
    Nghe nặng từ tâm lượng đất trời
    Cảm ơn hoa đã vì ta nở
    Thế giới vui từ mỗi lẻ loi

    Tô Thùy Yên

    2. Vần ba tiếng bằng (thường dùng)

    Áo trắng đơn sơ, mộng trắng trong,
    Hôm xưa em đến, mắt như lòng,
    Nở bừng ánh sáng. Em đi đến,
    Gót ngọc dồn hương, bước tỏa hồng.

    Huy Cận

    Dĩ vãng nào xanh như mắt em?
    Chao ôi! Màu tóc rợn từng đêm!
    Hàng mi khuê các chìm sương phủ
    Vời vợi ngàn sao nhạt dáng xiêm.

    Đinh Hùng

    Em ở thành Sơn chạy giặc về
    Tôi từ chinh chiến cũng ra đi
    Cách biệt bao ngày quê Bất Bạt
    Chiều xanh không thấy bóng Ba Vì

    Quang Dũng
     
  6. anhcute

    anhcute Guest

    Thơ tám chữ

    Thể thơ này không có quy luật nhất định, có nghĩa là vần điệu tự do hơn. Thường thì trong câu ở cuối có tiếng trắc thì tiếng 3 trắc, tiếng 5 và 6 bằng; ở cuối có tiếng bằng thì tiếng 3 bằng, tiếng 5 và 6 trắc. Nhưng nhiều lúc cũng không như thế.
    Cách gieo vần

    1. Vần tiếp

    Em cứ hẹn nhưng em đừng đến nhé,
    Tôi sẽ trách -- cố nhiên -- nhưng rất nhẹ;
    Nếu trót đi, em hãy gắng quay về,
    Tình mất vui lúc đã vẹn câu thề
    Đời chỉ đẹp những khi còn dang dở.
    Thơ viết đừng xong, thuyền trôi chớ đỗ,
    Cho nghìn sau... lơ lửng... với nghìn xưa...

    Hồ Dzếnh

    2. Vần tréo

    Hai đứa kéo nhau chạy vào mộng mị
    Giờ tắt thở nằm trên bãi hư vô
    Bầy ngựa chứng hàng thùy dương vó bão
    Gió đưa trăng lăn vào đá tiếng ru

    Tô Thùy Yên

    Em sẽ chết với mảnh hồn trống đó
    Chúa đứng đón em ở cửa thiên đường
    Con trả chúa trái tim hồng lãng mạn
    Dưới thế gian con dại dột cho chàng

    Trần Mộng Tú

    3. Vần ôm

    Áo nàng vàng tôi về yêu hoa cúc
    Áo nàng xanh tôi mến lá sân trường.
    Sợ thư tình không đủ nghĩa yêu đương
    Tôi thay mực cho vừa màu áo tím.

    Nguyên Sa

    Không có em, chắc ngày mai anh chết
    Anh sẽ buồn, sẽ kết tội trần gian
    Nắng sẽ phôi pha, hoa sẽ úa tàn
    Cây thành phố hai hàng giăng nước mắt

    Vũ Thành

    Muốn cho thơ tám tiếng thêm âm điệu, một số nhà thơ thường vần tiếng 8 câu trên với tiếng 5 hay 6 câu dưới:

    Sàn gác trọ những tâm hồn bão nổi
    Những hào hùng, uất hận gối lên nhau

    Cao Tần
     
  7. anhcute

    anhcute Guest

    Những vần gieo kiểu lạ hoặc thể thơ lạ (Không Lục Bát, Không Đường, Không Thất - Ngũ Ngôn..) được gọi là Thơ Mới ( 6 chữ, 8 chữ..)
    Còn thơ như thơ ngày nay.. số chữ trong dòng biến hoá.. ngắt dòng không chừng.. và gieo vần chỉ cho có lệ gọi là Thơ Tự Do (muốn làm gì làm).
    Luật bằng trắc không cần thuộc lòng.. luật sẽ tạo thành nếp quen miệng, quen tay nếu thích và đọc nhiều bài thơ thể loại khác nhau.
     
  8. tuhoang33

    tuhoang33 Guest

    Mình cũng có luật thơ đây

    Làm thơ phải có khúc đầu
    Kế tiếp khúc giữa, hạ hầu khúc đuôi.
    Làm thơ phải khác văn xuôi.
    Khúc đuôi phải ở sau đuôi khúc đầu.
     
  9. vosanhathanh

    vosanhathanh Guest

    Áp dụng luật làm thơ of tiền bối tuhoang33

    Cuối cuối ....giữa giữa ...đầu đầu ...
    Nói thế thì bố thằng Tầu hiểu ra
    Em thấy bác chúa rề rà
    Luật mà như thế đặt ra làm gì ~.~
     
  10. [COLOR="Blue"]Thơ hay nè

    Thu di để lại lá vàng
    Anh đi để lại cho nàng thằng cu
    Mùa thu nối tiếp mùa thu
    Thằng Cu nối tiếp thằng cu ra đờii.
    [/COLOR]
     
    Last edited by a moderator: 19 Tháng chín 2011
  11. câu thơ phải khác câu ngữ pháp , vì thế có câu có thể kéo dài 10 dòng, thậm chí cả trang giấy( vừa học từ ông aragong hôm thi tốt nghiệp) => cái luật này xưa roài
     
  12. lavangroi

    lavangroi Guest

    ngồi buồn anh viết ra thơ,
    thơ vui thơ kết lấy người yêu thơ.
    cứ chi phải luật rườm rà,
    thơ buồn thơ bỏ đi đâu mất rùi.
     
  13. ninuyaa

    ninuyaa Guest

    thơ này mới hay pà kon nè :
    Hôm qua em đi chơi
    Em bắt được con dơi
    Nó kêu "Ối trời ơi
    "Sao bắt tui hả trời?"
    hay ko ne`
     
  14. thơ của tui nghe thử nha:
    Ước gi bé hát cũng hay hay
    Để hát tặng ai những lúc này
    Muốn hát mấy lần nhưng lại sợ
    Hát xong mọi người ngã lăn quay
     
  15. trinhluan

    trinhluan Guest

    Cho em tham gia với
    Khi tuổi thơ con gọi tiếng cô thầy
    Bạc đầu rồi con vẫn gọi thầy cô
    Hai tiếng thầy cô sao thương qua
    Để bây giờ chỉ là kí ức
    Con ngắm nhìn phượng nở lúc hè sang
    Ôi. Hai tiếng cô thầy
    Con ước chi giờ mình là cậu bé
    Để tìm lại kỉ niệm xưa trong con.
     
  16. trifolium

    trifolium Guest

    Ừ thì thơ bởi trong lòng ra
    Lấy gốc từ tâm mới quyện hòa
    Nhưng luật này đâu là để cảnh
    Đọc đi rồi hẵng rủa rườm rà
     
    Last edited by a moderator: 1 Tháng mười hai 2010
  17. Hay thì hay thật,nhưng dùng "luật" thì mình chịu,không theo được...
     
  18. khanhngoc_96

    khanhngoc_96 Guest

    mình thì không biết có theo luật hay không.Chỉ thấy câu thơ đọc suôn thì làm à
     
  19. hungpt1996vp

    hungpt1996vp Guest

    trời, ghê nhỉ, không biết để lại bao nhiêu thằng cu nhỉ,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
     
  20. luon_mo_uoc

    luon_mo_uoc Guest

    o'h yea`h
    mình cũng thích làm thơ
    nhất là thơ mới (8 chữ) và thơ thất ngôn đường luật.
    rất mong có cơ hội đàm đạo nhìu hơn với các bạn nhỉ
     
Chú ý: Trả lời bài viết tuân thủ NỘI QUY. Xin cảm ơn!

Draft saved Draft deleted
Trạng thái chủ đề:
Không mở trả lời sau này.

CHIA SẺ TRANG NÀY

-->