Sự kiện "ĐIỂM DANH NGAY - NHẬN QUÀ LIỀN TAY" đã chính thức bắt đầu

Bạn hãy ĐĂNG NHẬP hoặc ĐĂNG KÝ tài khoản để tham gia nhé!

[Hóa] Tổng hợp phương pháp điều chế

Thảo luận trong 'Ôn thi Đại học, Cao đẳng' bắt đầu bởi vctpro, 5 Tháng năm 2012.

CHIA SẺ TRANG NÀY

Lượt xem: 249,259

Trạng thái chủ đề:
Không mở trả lời sau này.
  1. vctpro

    vctpro Guest

  2. vctpro

    vctpro Guest


    VÔ CƠ
    A.HALOGEN VÀ ĐỒNG BỌN

    I.Clo
    1.Trạng thái tự nhiên
    Có trong khoáng vật cacnalit (KCl.MgCl2.6H2O) và xinvinit (NaCl.KCl)
    2.Điều chế
    Nguyên tắc : oxi hóa Cl(-) thành Cl2
    a.Trong phòng thí nghiệm
    Dùng HCl đặc tác dụng với các chất oxi hóa mạnh (MnO2,KMnO4,KClO3,K2Cr2O7,...)
    MnO2+4HCl---> MnCl2+Cl2+H2O (đun nóng)
    2KMnO4+16HCl--->2KCl+2MnCl2+5Cl2+8H2O (nhiệt độ thường)
    KClO3+6HCl--->KCl+3Cl2+3H2O (nhiệt độ thường)
    K2Cr2O7+14HCl--->2KCl+2CrCl3+3Cl2+7H2O
    b.Trong công nghiệp
    (sản phẩm phụ của công nghiệp sản xuất xút (NaOH))
    Điện phân dung dịch NaCl có màng ngăn
    2NaCl+2H2O--->H2+Cl2+2NaOH
    II.Khí HCl
    1.Trong phòng thí nghiệm
    Dùng NaCl rắn (tinh thể) tác dụng H2SO4 đặc
    (phương pháp này cũng được dùng để điều chế HNO3 và HF)
    NaCl+H2SO4--->NaHSO4+HCl (nhiệt độ không quá 250 độ C hoặc nhiệt độ thường)
    2NaCl+H2SO4--->Na2SO4+2HCl (nhiệt độ > 400 độ C)
    2.Trong công nghiệp
    a.Phương pháp sunfat : tương tự điều chế trong phòng thí nghiệm
    b.Phương pháp tổng hợp
    H2+Cl2--->2HCl
    (H2 và Cl2 thu được từ điện phân dd NaCl có màng ngăn)
    c.Thu HCl tinh khiết từ “clo hóa các chất hữu cơ”
    III.Các hợp chất khác của Clo
    1.Nước Gia-ven
    Dùng NaOH loãng nguội tác dụng với Clo
    2NaOH+Cl2--->NaCl+NaClO+H2O
    (Hoặc điện phân dd NaCl không màng ngăn)
    2.Clorua vôi
    Dùng Clo tác dụng với vôi tôi hoăc sữa vôi
    Ca(OH)2+Cl2--->CaOCl2+H2O (30 độ C)
    3.Muối Clorat (quan trọng nhất là KClO3)
    Dùng Clo tác dụng với dd kiềm nóng
    3Cl2+6KOH--->5KCl+KClO3+3H2O
    Điện phân dd KCl 25%
    3H2O+KCl--->KClO3+3H2 (70-75 độ C)
    ^_^
    IV.Flo
    1.Trạng thái tự nhiên
    Có trong khoáng vật florit (CaF2) và criolit (Na3AlF6 hay AlF3.3NaF)
    2.Điều chế
    a.Trong công nghiệp
    Do F2 là chất oxi hóa rất mạnh nên không có chất khử nào đủ mạnh để tách được Flo ra khỏi hỗn hợp của nó. Vì vậy phương pháp tối ưu nhất là điện phân hỗn hợp KF+2HF (nhiệt độ nóng chảy 70 độ C)(dùng hỗn hợp này cũng bởi vì giúp giảm nhiệt độ nóng chảy)
    (Cực dương làm bằng than chì và cực âm làm bằng thép đặc biệt hoặc Cu)
    V.Khí HF
    Do F2 tác dụng quá mãnh liệt với nước nên phương pháp duy nhất để điều chế HF là dùng CaF2 tác dụng với H2SO4 đặc
    CaF2+H2SO4--->CaSO4+2HF (250 độ C)
    VI.Brom và Iốt
    Sau khi lấy muối ăn ra khỏi nước biển, phần còn lại chứa nhiều muối NaBr và KBr.Ta sục khí Cl2 vào dd Bromua:
    2NaBr+Cl2--->2NaCl+Br2
    (điều chế Iôt tương tự)
    VII.Khí HBr
    Thủy phân PBr3
    PBr3+3H2O--->H3PO3+3HBr
    Thực tế, cho Br2 tác dụng trực tiếp với P và H2O (PT như trên)
    VIII.Một số chất khác
    1.OF2(oxi florua)
    Cho F2 qua dd NAOH loãng (khoảng 2%) và lạnh
    2F2+2NaOH--->2NaF+H2O+OF2
     
    Last edited by a moderator: 11 Tháng năm 2012
  3. vctpro

    vctpro Guest


    B.OXI VÀ ĐỒNG BỌN

    I.Oxi
    1.Trong phòng thí nghiệm

    Phân hủy hợp chất chứa oxi và kém bền nhiệt (thường là những chất có tính oxi hóa mạnh)
    (KMnO4,KClO3,H2O2,...)
    2KMnO4--->K2MnO4+MnO2+O2 (đun nóng)
    2KClO3--->2KCl+3O2 (xúc tác MnO2 đun nóng hoặc >500 độ C)
    2H2O2--->2H2O+O2 (xúc tác MnO2)
    ( Nhiệt phân muối nitrat của kim loại kiềm(hoặc kiềm thổ) cũng tạo ra được O2 nhưng chắc do tính nguy hiểm của phản ứng này nên nó không được dùng để điều chế O2 trong phòng thí nghiệm

    2RNO3--->2RNO2+O2 )
    2.Trong công nghiệp
    a.Từ không khí
    Không khí hóa lỏng ở áp suất cao, nhiệt độ thấp sau đó chưng cất phân đoạn không khí lỏng thu
    O2 ở -183 độ C, Ar ở -186 độ C, N2 ở -196 độ C
    b.Điện phân H2O (có hòa tan các chất điện li như H2SO4, NaOH,... để tăng tính dẫn điện)
    2H2O--->2H2+O2

    II.Lưu huỳnh
    1.Khai thác lưu huỳnh tự do trong lòng đất

    Sử dụng hệ thống thiết bị nén H2O siêu nóng (170 độ C) vào mỏ S đẩy S nóng chảy lên (phương pháp Frasch)
    2.Sản xuất từ hợp chất
    a.Đốt H2S trong điều kiện thiếu không khí
    H2S+O2--->2S+2H2O
    b.Dùng H2S khử SO2
    2H2S+SO2--->3S+2H2O
    (Thu hồi >90% lượng S trong khí độc SO2 và H2S)

    III.H2S
    Trong công nghiệp, không sản xuất H2S (do đây là khí độc và không có ứng dụng trong thực tiễn)
    Trong phòng thí nghiệm,
    FeS+HCl(dd)--->H2S+FeCl2

    IV.SO2
    1.Trong phòng thí nghiệm

    Na2SO3+H2SO4(dd)--->Na2SO4+H2O+SO2 (đun nóng)
    2.Trong công nghiệp
    -Đốt cháy S
    S+O2--->SO2
    -Đốt quặng sunfua kim loại như FeS2,Cu2S,...
    4FeS2+11O2--->2Fe2O3+8SO2

    V.SO3
    2SO2+O2<--->2SO3 (xúc tác V2O5 450-500 độ C)
    VI.H2SO4
    (3 công đoạn)
    1.Sản xuất SO2
    2.Sản xuất SO3
    3.Sản xuất H2SO4

    H2SO4 98% hấp thụ SO3 thu Oleum H2SO4.nSO3
    H2SO4+nSO3--->H2SO4.nSO3
    Dùng nước thích hợp pha loãng Oleum
    H2SO4.nSO3+H2O--->(n+1)H2SO4
     
    Last edited by a moderator: 19 Tháng sáu 2012
  4. vctpro

    vctpro Guest


    C.NITƠ VÀ ĐỒNG BỌN
    I.N2
    1.Trạng thái tự nhiên

    Có trong khoáng vật “diêm tiêu natri”(NaNO3)
    2.Điều chế
    a.Trong phòng thí nghiệm
    NH4NO2--->N2+H2O (đun nóng nhẹ)
    Hoặc đun nóng nhẹ hỗn hợp bão hòa NH4Cl và NaNO2
    NH4Cl+NaNO2--->N2+NaCl+2H2O (đun nóng nhẹ)
    Hoặc
    2NH4Cl+4CuO--->N2+H2+CuCl2+3Cu (nhiệt độ)
    b.Trong công nghiệp
    Chưng cất phân đoạn không khí lỏng thu N2 ở -196 độ C (xem điều chế O2)

    II.NH3
    1.Trong phòng thí nghiệm

    -Muối amoni tác dụng chất kiềm đun nóng nhẹ
    2NH4Cl+Ca(OH)2--->2NH3+CaCl2+2H2O
    (Làm khô NH3: cho qua bình đựng CaO)
    -Điều chế nhanh 1 lượng nhỏ NH3: đun nóng dd NH3 đậm đặc (làm khô như trên)
    2.Trong công nghiệp
    N2+3H2--->2NH3 (450-500 độ C, 200-300 atm, xúc tác Al2O3,K2O,...)

    III.Một số chất khác (trong phòng thí nghiệm)
    1.N2O

    NH4NO3--->N2O+2H2O (đun nóng nhẹ)
    2.NO
    3Cu+8HNO3(loãng)--->2NO+4H2O+3Cu(NO3)2
    3.NO2
    Cu+4HNO3(đặc)--->2NO2+2H2O+Cu(NO3)2
    4.N2O5
    2HNO3--(P2O5)-->N2O5+H2O
    5.N2H4(hidrazin-nhiên liệu tên lửa) trong công nghiệp
    2NH3 <---> N2H4+H2 (tia cực tím)

    IV.HNO3
    1.Trong phòng thí nghiệm

    NaNO3 (hoặc KNO3) rắn tác dụng với H2SO4 đặc nóng
    NaNO3+H2SO4--->HNO3+NaHSO4
    (phương pháp này chỉ điều chế một lượng nhỏ HNO3 bốc khói)

    2.Trong công nghiệp
    PHƯƠNG PHÁP OXI HÓA (3 giai đoạn)
    a.Oxi hóa NH3 bằng oxi không khí
    4NH3+5O2--->4NO+6H2O (800-900 độ C, xúc tác Pt) phản ứng tỏa 907KJ
    b.Oxi hóa NO thành NO2 (làm nguội NO hóa hợp với O2)
    2NO+O2--->NO2
    c.Chuyển hóa NO2 thành HNO3
    4NO2+2H2O+O2--->4HNO3
    PHƯƠNG PHÁP HỒ QUANG
    N2--->NO--->NO2--->HNO3

    V.Phốt pho
    1.Trạng thái tự nhiên

    Có trong khoáng vật apatit (3Ca3(PO4)2.CaF2), phốtphorit (Ca3(PO4)2)
    2.Điều chế trong công nghiệp
    Nung hỗn hợp quặng phốtphorit, cát, than cốc ở 1200 độ C trong lò điện
    Ca3(PO4)2+3SiO2+5C--->3CaSiO3+2P+5CO
    (Hơi P thoát ra ngưng tụ khi làm lạnh, thu P trắng dạng rắn)

    VI.H3PO4
    1.Trong phòng thí nghiệm

    P+5HNO3(đặc)--->H3PO4+5NO2+H2O
    PCl5+4H2O--->H3PO4+5HCl

    2.Trong công nghiệp
    a.Phương pháp trích li: H2SO4 đặc + quặng phốtphorit (hoặc apatit)
    Ca3(PO4)2+3H2SO4--->3CaSO4+2H3PO4 (nhiệt độ)
    (Tách muối CaSO4 kết tinh và cô đặc dd, làm lạnh để axit kết tinh.Axit H3PO4 điều chế được không tinh khiết, chất lượng thấp=>chủ yếu để sản xuất phân bón)
    b.Phương pháp nhiệt: Điều chế H3PO4 tinh khiết và nồng độ cao hơn
    4P+5O2--->2P2O5 (nhiệt độ)
    P2O5+3H2O--->3H3PO4
     
    Last edited by a moderator: 8 Tháng năm 2012
  5. vctpro

    vctpro Guest


    CACBON VÀ ĐỒNG BỌN
    I.Cacbon
    1.Trạng thái tự nhiên

    Có trong khoáng vật canxit (CaCO3), magiezit (MgCO3), đolomit (CaCO3.MgCO3)
    2.Điều chế
    a.Kim cương nhân tạo
    Nung than chì ở 2000 độ C, áp suất 50-100 nghìn atm, xúc tác Fe,Cr hay Ni
    b.Than chì nhân tạo
    Nung than cốc ở 2500-3000 độ C trong lò điện (không có không khí)
    c.Than cốc
    Nung than mỡ khoảng 1000 độ C trong lò cốc (không có không khí)
    d.Than gỗ
    Tạo nên khi đốt cháy gỗ trong điều kiện thiếu không khí
    e.Than muội
    Nhiệt phân CH4 có xúc tác
    CH4---->C+H2
    6.Than mỏ
    Khai thác trực tiếp từ các vỉa than trong lòng đất

    II.CO
    1.Trong phòng thí nghiệm

    Cho H2SO4 đặc và axit HCOOH, đun nóng
    HCOOH---->CO+H2O (nhiệt độ H2SO4 đặc)

    2.Trong công nghiệp
    -Cho hơi nước qua than nung đỏ
    C+H2O--->CO+H2
    (Hỗn hợp khí tạo thành gọi là khí than ướt, chứa trung bình khoảng 44% CO, còn lại là CO2,N2,H2,...)
    -Sản xuất trong lò gas: thổi không khí qua than nung đỏ CO2 bị khử thành CO
    CO2+C--->2CO
    (Hỗn họp khí thu được gọi là khí lò gas hay khí than khô, chứa trung bình khoảng 25% CO, ngoài ra là N2,CO2 và một lượng nhỏ khí khác)

    III.CO2
    1.Trong phòng thí nghiệm

    Cho dd HCl tác dụng với đá vôi trong bình kíp
    CaCO3+2HCl--->CaCl2+CO2+H2O

    2.Trong công nghiệp
    Được tạo ra trong quá trình đốt than để thu năng lượng ngoài ra trong quá trình chuyển hóa khí thiên nhiên, các sản phẩm dầu mỏ, nung vôi, lên men rượu từ glucozo,...
    IV.Si
    1.Trạng thái tự nhiên

    Có trong khoáng vật cao lanh (Al2O3.2SiO2.2H2O), xecpentin (3MgO.2SiO2.2H2O), fenspat (Na2O.Al2O3.6SiO2)
    2.Điều chế
    a.Trong phòng thí nhiệm
    Đốt cháy hỗn hợp bột Mg với cát nghiền mịn
    SiO2+2Mg--->Si+MgO (đốt cháy)
    b.Trong công nghiệp
    Dùng than cốc khử SiO2 trong lò điện ở nhiệt độ cao
    SiO2+2C--->Si+2CO (nhiệt độ)
     
  6. vctpro

    vctpro Guest


    Không quan trọng

    KIM LOẠI
    I.Phương pháp chung điều chế kim loại (trong công nghiệp)
    1.Phương pháp thủy luyện (điều chế kim loại có tính khử yếu như Cu,Hg,Ag,Au,...)
    Cơ sở của phương pháp là dùng những dung dịch thích hợp như dd H2SO4, NaOH, NaCN,... để hòa tan KL và tách ra khỏi phần không tan có trong quặng. Sau đó, các ion KL trong dd được khử bằng KL có tính khử mạnh hơn như Fe,Zn,...
    VD
    Ag2S+4KCN--->2K(Ag(CN)2)+K2S
    2K(Ag(CN)2)+Zn--->K2(Zn(CN)4)+2Ag

    2.Phương pháp nhiệt luyện (điều chế KL có tính khử trung bình và yếu như Zn,Fe,Sn,Pb,Cu,...)
    Cơ sở của phương pháp là khử những ion LK trong các hợp chất ở nhiệt độ cao bằng các chất khử mạnh như C,CO,H2 hoạc kim loại Al, kim loại kiềm và kiềm thổ
    -Trường hợp là quặng sunfua KL như Cu2S,ZnS,FeS2,... thì phải chuyển sunfua KL thành oxit KL sau đó khử oxit KL bằng chất khử thích hợp.
    VD
    2ZnS+3O2--->2ZnO+2SO2 (nung)
    ZnO+C--->CO+Zn (nhiệt độ cao)
    -Đối với những KL khó nóng chảy như Cr,Fe dùng Al làm chất khử (phương pháp nhiệt nhôm)
    VD
    Cr2O3+2Al--->2Cr+Al2O3
    -Với những KL kém hoạt động như Hg,Ag chỉ cần đốt cháy quặng cũng thu được KL mà không cần phải khử bằng các tác nhân khác.

    3.Phương pháp điện phân (điều chế được hầu hết các KL)
    Cơ sở của phương pháp là dùng dòng điện một chiều để khử các ion KL.
    -Điều chế những KL có tính khử mạnh như Li,Na,Al,K,... bằng cách điện phân những hợp chất (muối, bazơ, oxit) nóng chảy của chúng
    VD
    2KCl--->2K+Cl2
    -Điều chế KL có tính khử trung bình và KL có tính khử yếu như Zn,Cu,... bằng cách điện phân dung dịch muối của chúng
    VD
    2ZnSO4+2H2O--->2Zn+2H2SO4+H2

    II.Kim loại kiềm và kiềm thổ
    Do không có chất nào khử được ion KL kiềm nên phương pháp thường dùng là điện phân nóng chảy muối halogenua của chúng thu KL ở Catot
    VD
    Điều chế Na: điện phân hỗn hợp 2NaCl+CaCl2 (để hạ nhiệt độ nóng chảy xuống còn khoảng 600 độ C)
    2NaCl--->2Na+Cl2
    *Điều chế NaOH
    Điện phân dd có màng ngăn
    2NaCl+2H2O--->H2+Cl2+2NaOH
    (dd NaOH lẫn nhiều NaCl. Người ta cô đặc dd NaCl ít tan so với NaOH nên kết tinh trước.Tách NaCl còn lại NaOH)

    III.Al
    Điện phân nóng chảy Al2O3 và Na3AlF6 (nhiệt độ nóng chảy 900 độ C)
    (Tác dụng: tiết kiệm năng lượng,tạo chất lỏng có tính dẫn điện tốt hơn Al2O3,hỗn hợp này có khối lượng riêng < Al nổi lên trên Al, ngăn cản Al tiếp xúc với không khí)
    2Al2O3--->4Al+3O2

    IV.Cr
    1.Trạng thái tự nhiên
    Có trong quặng cromit (FeO.Cr2O3)
    2.Điều chế
    Tách Cr2O3 từ quặng cromit, điều chế Cr bằng phương pháp nhiệt nhôm
    Cr2O3+2Al--->2Cr+Al2O3 (nhiệt độ)
    (Độ tinh khiết của Cr 97-99%, tạp chất là Al,Fe,Si)

    V.Fe và đồng bọn
    1.Trạng thái tự nhiên

    Có trong quặng hematit đỏ (Fe2O3), hematit nâu (Fe2O3.nH2O), manhetit (Fe3O4)-quặng giàu Fe nhất, xiderit (FeCO3), pirit sắt (FeS2)
    2.Điều chế
    a.Fe
    3Fe2O3+CO--->2Fe3O4+CO2 (400 độ C)
    Fe3O4+CO--->3FeO+CO2 (500-600 độ C)
    FeO+CO--->Fe+CO2 (700-800 độ C)
    b.FeO (phòng thí nghiệm)
    phân hủy Fe(OH)2 ở nhiệt độ cao (không có không khí)
    Fe(OH)2--->FeO+H2O (nhiệt độ)
    c.Fe(OH)2 (phòng thí nghiệm)
    Phản ứng trao đổi ion của dd muối Fe(II) + dd bazo (không có không khí)
    FeCl2+2NaOH--->Fe(OH)2+ 2NaCl hay Fe(2+)+2OH(-)--->Fe(OH)2
    c.Muối Fe(II) (phòng thí nghiệm)
    -Fe hoặc hợp chất Fe(II) như FeO, Fe(OH)2 tác dụng với dd HCl hoặc H2SO4 (không có không khí)
    -Từ muối Fe(III)
    2FeCl3+Fe--->3FeCl2
    d.Fe2O3
    Phân hủy Fe(OH)3 ở nhiệt độ cao
    2Fe(OH)3--->Fe2O3+3H2O
    e.Fe(OH)3
    Phản ứng trao đổi ion của dd muối Fe(III) hoặc phản ứng oxi hóa Fe(OH)2
    FeCl3+3NaOH--->2NaCl+Fe(OH)3 hay Fe(3+)+3OH(-)--->Fe(OH)3
    f.Muối Fe(III)
    Điều chế trực tiếp từ phản ứng Fe tác dụng với chất oxi hóa mạnh như Cl2,HNO3,H2SO4(đặc, nóng), phản ứng hợp chất Fe(III) với axit
    2Fe(OH)3+3H2SO4--->Fe2(SO4)3+6H2O
    Fe2O3+6HCl--->2FeCl3+3H2O

    VI.Cu (đã bỏ)
     
  7. vctpro

    vctpro Guest


    Đến phần quan trọng nhất rùi ^^

    HỮU CƠ
    A.HIĐROCACBON
    I.Phương pháp chung điều chế hiđrocacbon (đi từ dầu mỏ)
    1.Hai phương pháp chế biến dầu mỏ
    a.Rifominh
    (Là quá trình sử dụng xúc tác và nhiệt độ biến đổi cấu trúc của H-C
    từ không phân nhánh thành phân nhánh, từ không thơm thành thơm.)
    Điều kiện: 500 độ C, 20-40 atm, xúc tác Pt,Pd,Ni,... trên chất mang là Al2O3 hoặc nhôm silicat
    -Chuyển ankan mạch thẳng thành ankan mạch nhánh và xicloankan
    VD
    CH3(CH2)5CH3--->(CH3)2CHCH2CH(CH3)2 hoặc C6H11CH3 (mạch vòng)+H2
    -Tách hiđro chuyển xicloankan thành aren
    VD
    C6H12(mạch vòng)---->C6H6+3H2
    Tách hiđro chuyển ankan thành aren
    VD
    CH3(CH2)5CH3--->C6H6CH3+4H2
    b.Crăckinh
    (là quá trình bẻ gãy phân tử H-C mạch dài thành các phân tử H-C mạch ngắn hơn nhờ tác dụng nhiệt hoặc xúc tác và nhiệt)
    -Crăckinh nhiệt (700-800 độ C) (tạo ra eten,propen,buten,penten,...)
    -Crăckinh xúc tác (400-450 độ C, Alumino silicat (75-90% SiO2, 10-35% Al2O3)+HF ) (chuyển H-C mạch dài (C21-C35) thành mạch ngắn)

    2.Một số phương pháp khác
    a.Nung RCOONa rắn với vôi tôi xút (CaO có vai trò làm giảm nhiệt lượng=>an toàn hơn)
    RCOONa+NaOH--->RH+Na2CO3 (nung, xúc tác CaO)
    (RH có thể là ankan,anken,...)
    b.Phương pháp Wuyêc-fictic
    RX+R’X+2Na--->R-R’+2NaX
    Hoặc
    RX+R'X+Zn--->R-R'+ZnX2 (axeton)

    (X là halogen (Cl,Br,I))
    (R và R’ có thể là ankan,anken,aren,...)
    c.Cộng 2 H-C
    VD
    C6H6+C3H6--->C6H5CH(CH3)2(Cumen) (nhiệt độ, H+)
    C6H6+C2H4--->C6H6C2H5 (nhiệt độ, H+)
    d.Phản ứng điện phân (phương pháp Konbơ)
    RCOONa+2H2O--->R-R+2CO2+2NaOH+H2

    II.Ankan
    1.Trong phòng thí nghiệm

    Nung CH3COONa rắn với vôi tôi xút
    CH3COONa+NaOH--->Na2CO3+CH4 (nung)
    Thủy phân Al4C3
    Al4C3+12H2O--->3CH4+4Al(OH)3

    III.Xicloankan
    CH3(CH2)4CH3--->C6H12+H2 (nhiệt độ, xt)
    IV.Anken
    1.Trong phòng thí nghiệm

    Đun ancol với axit sufuric đặc
    VD
    CH3CH2OH--->CH2=CH2+H2O (170 độ C,H2SO4 đặc)

    2.Trong công nghiệp
    -Tách hiđro từ ankan hoặc crăckinh
    VD
    C2H6--->C2H4+H2 (400-600 độ C, xt Cr2O3)

    3.Khác
    a.Tách H2O ra khỏi nước
    R-CH(OH)-CH2-R’--->R-CH=CH-R’+H2O (170 độ C,H+)
    b.Tách HX ra khỏi dẫn xuất halogen
    R-CHX-CH2-R’+NaOH--->R-CH=CH-R’+NaX+H2O (đun nóng, xt ancol)

    V.Ankađien
    CH3CH2CH2CH3--->CH2=CH=CH=CH2+2H2 (xt, nhiệt độ)
    CH3CH2(CH3)CH2CH3--->CH2=C(CH3)CH=CH2+2H2 (xt, nhiệt độ)

    VI.Ankin
    Điều chế C2H2
    -Phương pháp điều chế trong công nghiệp hiện nay: nhiệt phân metan ở 1500 độ C, làm lạnh nhanh
    2CH4--->C2H2+3H2 (1500 độ C)
    Phương pháp cũ
    CaO--->CaC2--->C2H2
    CaO+3C--->CO+CaC2(đất đèn)
    CaC2+2H2O--->Ca(OH)2+C2H2

    VII.Benzen và ankin benzen
    CH3(CH2)4CH3--->C6H6+4H2 (xt, nhiệt độ)
    CH3(CH2)5CH3--->C6H5CH3+4H2 (xt, nhiệt độ)
    C6H6+C2H4--->C6H5C2H5 (nhiệt độ,H+)

    VIII.Điều chế một số hợp chất quan trọng từ khí thiên nhiên (CH4)
    1.Butađien (C4H6)

    CH4(1500 độ C)--->C2H2 (+H2O)(80 độ C, xt H2SO4,HgSO4)--->CH3CHO(+H2)(Ni, nhiệt độ) --->C2H5OH(400-500 độ C, xt Al2O3)--->C4H6
    CH4--->C2H2(CuCl,NH4Cl hoặc CuCl2)--->C4H4(vinyl axetilen)(Pd/PbCO3)--->C4H6
    Phương pháp cũ
    mùn cưa--->glucozo--->C2H5OH--->C4H6

    2.Stiren
    CH4--->C2H2(than hoạt tính, 600 độ C)--->C6H6(+C2H4)(H+)--->C6H5C2H5(ZnO, nhiệt độ)--->C6H5C2H3
     
    Last edited by a moderator: 11 Tháng sáu 2012
  8. vctpro

    vctpro Guest


    B.DẪN XUẤT HALOGEN-ANCOL-PHENOL
    I.Dẫn xuất halogen
    Hiđrocabon không no tác dụng với HCl, HBr, Cl2, … (phản ứng cộng)
    Hiđrocacbon no tác dụng với Cl2, Br2, … (phản ứng thế)
    (Ngoài ra, hiđrocacbon không no cũng có thể thế halogen ở 450-500 độ C)
    VD
    C2H4--->CH2Cl-CH2Cl--->CH2=CH-Cl
    C2H4+Cl2--->CH2Cl-CH2Cl (etanol,NaOH)
    CH2Cl-CH2Cl--->CH2=CH-Cl+HCl (500 độ C)

    C2H2+HCl--->CH2=CHCl (150-200 độ C, HgCl2)

    (xem điều chế glixerol)

    Từ ancol
    ROH+HX--->RX+H2O (nhiệt độ, ZnCl2)
    R-OH+PCl5--->RCl+POCl3+HCl
    3ROH+PI3--->3RI+H3PO3

    II.Ancol
    1.Phương pháp chung

    -Hidrat hóa anken trong môi trường axit (H2SO4,HCl,H3PO4,HBr,HClO4,...)
    -Thủy phân dẫn xuất halogen bằng dd kiềm nóng
    R-Cl+HOH--->R-OH+H-Cl
    -Khử anđêhit và xeton bằng H mới sinh (H(+)+Fe) hoặc tác dụng với H2 xúc tác Ni,Pt,...
    R-CHO+2H--->R-CH2-OH (Ni, nhiệt độ)
    R-CO-R’+2H--->R-CH(OH)-R’ (Ni, nhiệt độ)

    -Từ este (Cách này thuộc phần nâng cao)
    RCOOR'--->RCH2OH+R'OH (nhiệt độ, xúc tác LiAlH4- chất khử mạnh)

    -Ngoài ra cũng có thể tạo ancol từ amin bậc nhất
    R-NH2+HNO2--->R-OH+N2+H2O

    2.Etanol (C2H5OH) trong công nghiệp
    -Hidrat hóa etilen xúc tác axit
    CH2=CH2+HOH--->CH3-CH2-OH (H2SO4, 300 độ C)
    -Lên men tinh bột
    (C6H10O5)n+nH2O--->nC6H12O6 (enzim)
    C6H12O6--->2C2H5OH+2CO2 (enzim- men zima)

    3.Metanol (CH3OH)
    Cách 1
    2CH4+O2--->2CH3OH (200 độ C, 100 atm, xúc tác Cu)
    Cách 2
    CH4+H2O--->CO+3H2 (xúc tác, nhiệt độ)
    CO+3H2--->CH3OH (400 độ C, 200 atm, xúc tác ZnO,CrO3)

    4.Một số ancol quan trọng khác
    a.Etylen glicol (CH2OH-CH2OH)
    3CH2=CH2+2KMnO4+4H2O--->3HOCH2-CH2OH+2MnO2+2KOH (nhiệt độ thường)
    Trong công nghiệp
    CH2=CH2(+Cl2)--->CH2Cl-CH2Cl(+H2O)(xúc tác Na2CO3)--->CH2OH-CH2OH
    b.Glixerol hay glixerin (CH2OH-CHOH-CH2OH)
    CH2=CH-CH3(+Cl2)(450 độC)--->CH2=CH-CH2Cl(+Cl2+H2O)--->CH2Cl-CHOH-CH2Cl(+NaOH)--->Glixerol
    -Xà phòng hóa chất béo
    -Lên men glucozo có mặt NaHSO3
    C6H12O6--->CH2OH-CHOH-CH2OH+CH3CHO+CO2 (NaHSO3)

    III.Phenol
    1.Phương pháp cũ

    C6H6+Cl2--->C6H5Cl+HCl (Fe)
    C6H5Cl+2NaOH--->C6H5ONa+NaCl+H2O (300 độ C, 200 atm)
    C6H5ONa+H(+)--->C6H5OH+Na(+)

    2.Phương pháp chủ yếu hiện nay là sản xuất đồng thời phenol và axeton
    C6H6(+CH2=CH-CH3)(H+)--->C6H5CH(CH3)2--1)O2(kk);2)H2SO4-->C6H5OH+CH3-CO-CH3
     
    Last edited by a moderator: 19 Tháng sáu 2012
  9. vctpro

    vctpro Guest


    Phần này cần chú ý nhất đấy

    C.ANĐEHIT-XETON-AXIT CACBONXYLIC
    I.Anđehit-Xeton
    1.Từ ancol

    -Phương pháp chung để điều chế anđehit và xeton là oxi hóa nhẹ ancol bậc I và bậc II tương ứng bằng CuO
    -Fomanđehit được điều chế trong công nghiệp bằng cách oxi hóa nhẹ metanol nhờ oxi kk ở 600-700 độ C, xúc tác Cu hoặc Ag
    2CH3OH+O2--->2HCHO+2H2O (600 độ C, Ag)

    2.Từ hiđrocacbon
    -Các anđehit và xeton thông dụng thường được sản xuất từ hiđrocacbon
    +Oxi hóa không hoàn toàn metan là phương pháp mới sản xuất HCHO
    CH4+O2--->HCHO+H2O (xúc tác, nhiệt độ)
    +Oxi hóa etilen là phương pháp hiện đại sản xuất CH3CHO
    2CH2=CH2+O2--->2CH3CHO (PdCl2,CuCl2, nhiệt độ)
    +Oxi hóa Cumen rồi chế hóa với axit H2SO4 thu được axeton cùng phenol (xem phần điều chế phenol)
    -Ngoài ra
    C2H2+H2O--->CH3CHO (HgSO4, H2SO4, 80 độ C)
    -Thủy phân dẫn xuất halogen
    R-CHCl2--->RCH(OH)2 (không bền)--->RCHO+H2O
    RCHCl2+2NaOH--->RCHO+H2O+2NaCl

    II.Axit cacbonxylic
    1.Trong phòng thí nghiệm

    -Oxi hóa hiđrocacbon, ancol,...
    C6H5CH3(+KMnO4+H2O)(80-100 độ C)--->C6H5COOK(H3O+)--->C6H5COOH
    -Từ dẫn xuất halogen
    RX (+KCN)--->RCN(H3O+, nhiệt độ)--->RCOOH
    RX3+3NaOH--->RCOOH+3NaX+H2O
    C2H5Br(+Mg)(ete khan)--->C2H5MgBr(+CO2)--->BrMg-OOC-C2H5(H+)--->C2H5COOH (và MgOHBr-magie hiđroxit bromua)
    -Từ anđehit
    CH3CHO(+HCN)--->CH3CH(OH)-CN(H+)--->CH3COOH
    -Ngoài ra, thủy phân este (xúc tá H2SO4 đặc)

    2.Trong công nghiệp
    -Lên men giấm là phương pháp cổ nhất, ngày nay chỉ còn dùng để sản xuất giấm ăn
    CH3CH2OH+O2--->CH3COOH+H2O (men giấm, 25-30 độ C)
    -Oxi hóa anđehit axetic trước đây là phương pháp chủ yếu sản xuất CH3COOH
    CH3CHO+1/2O2--->CH3COOH (Mn2+, nhiệt độ)
    -Đi từ metanol và CO nhờ xúc tác thích hợp là phương pháp hiện đại sản xuất CH3COOH
    CH3OH+CO--->CH3COOH (xúc tác, nhiệt độ)
    (phương pháp này cho axit axetic với giá hạ nhất)

    3.Phương pháp khác trong công nghiệp
    -Từ hiđrocacbon (năm nay rất dễ thi đến nó)
    2R-CH2-CH2-R’+5O2--->2R-COOH+2R’-COOH+2H2O (nhiệt độ, xúc tác)
    2CH3CH2CH2CH3+5O2--->4CH3COOH+2H2O (xúc tác, 180 độ C, 500 atm)
    R-CH=CH-R’+[O](KMnO4)--->RCOOH+R’COOH
    -Chưng gỗ: trong nước chưng gỗ có 10% CH3COOH, trung hòa bằng nước vôi trong thành Ca(CH3COO)2. Tách riêng muối này rồi chế hóa bằng H2SO4 và đun nóng, axit axetic bay ra được ngưng tụ lại

    4.Một số axit cacbonxylic quan trọng khác
    a.Axit oxalic (HCOO-COOH)
    2HCOONa--->NaOOC-COONa+H2 (400 độ C)
    NaOOC-COONa+2H+--->HOOC-COOH+2Na+

    b.Axit phtalic (C6H4(COOH)2 vị trí o)
    C10H8(naphtalen)(+O2(kk))--->C6H4(C=O)2O (V2O5, 350-450 độ C)(anhiđrit phtalic) (+H2O)--->C6H4(COOH)2

    Ngoài ra oxi hóa o-xilen bằng O2(kk) cũng có thể tạo ra anhiđrit phtalic
     
    Last edited by a moderator: 12 Tháng sáu 2012
  10. vctpro

    vctpro Guest


    D.ESTE-AMIN
    I.Este
    1.Từ ancol và axit cacbonxylic

    RCOOH+R’OH<--->RCOOR’+H2O (H2SO4 đặc, nhiệt độ)
    2.Từ phenol và anhiđrit axit hoặc clorua axit
    C6H5OH+(CH3CO)2O--->CH3COOC6H5+CH3COOH
    C6H5OH+CH3COOCl--->CH3COOC6H5+HCl

    3.Từ hiđrocacbon và axit cacbonxylic
    CH3COOH+C2H2--->CH3COOC2H3
    II.Amin
    1.Thay thế nguyên tử H của phân tử amoniac

    NH3(+CH3I)--->CH3NH2(+CH3I)--->(CH3)2NH(+CH3I)--->(CH3)3N
    2.Khử hợp chất nitro
    Anilin và amin thơm được điều chế bằng cách khử nitrobenzen (hoặc dẫn xuất nitro tương ứng)
    bằng H mới sinh (Fe,Zn+HCl)
    C6H5NO2+6H--->C6H5NH2+2H2O (Fe+HCl)
     

  11. Bổ sung

    Nếu bạn nào muốn biết thêm những cách điều chế nâng cao hơn (có nhiều cách không liên quan đến đề thi Đại Học đâu) thì có thể xem thêm bài viết của sot40doc

    Điều chế hợp chất hữu cơ


    Một vài tài liệu Hoá các bạn có thể tham khảo thêm (nhưng hầu hết không liên quan đến đề thi Đại Học đâu)

    Tính chất hoá học của sot40doc

    Xúc tác dị thể
     
    Last edited by a moderator: 23 Tháng bảy 2012
Trạng thái chủ đề:
Không mở trả lời sau này.