Sự kiện "ĐIỂM DANH NGAY - NHẬN QUÀ LIỀN TAY" hạn chót 21h 31/08/16

Bạn hãy ĐĂNG NHẬP hoặc ĐĂNG KÝ tài khoản để tham gia nhé!

[sinh 8]Sách giáo khoa + đáp án bài tập

Thảo luận trong 'Thảo luận chung' bắt đầu bởi vnhatmai26, 2 Tháng hai 2010.

CHIA SẺ TRANG NÀY

Lượt xem: 1,023,148

Trạng thái chủ đề:
Không mở trả lời sau này.
  1. vnhatmai26

    vnhatmai26 Guest

    "Điểm danh ngay - Nhận quà liền tay" chào đón HMforum quay trở lại


    Trong topic này là tổng hợp tất cả các kiến thức trong sách gíao khoa và các câu hỏi trong sách kèm đáp án để dễ dàng giúp các bạn ôn thi học sinh giỏi .Các kiến thức được chia theo chương như trong sách giáo khao .Mở đầu mỗi chương sẽ có cỡ chữ to cho các bạn dễ tìm tài liệu .:D:D:D:.

    ĐỂ TRÁNH TÌNH TRẠNG SPAM ,THƯ RÁC ,TOPIC NÀY BỊ KHOÁ VÀ CHỈ ĐỂ THAM KHẢO ,MỌI THẮC MẮC HAY GÓP Ý HÃY GỬI TIN NHẮN KHÁCH CHO MÌNH
    :d

    -
    *Ôn tập Sinh học 8 *
    I) Chương I: Khái quát cơ thể người


    - Cơ thể người gồm 3 phần: đầu, thân và tay chân
    - Khoang ngực ngăn cách với khoang bụng nhờ cơ hoành.
    - Cơ quan nằm trong khoang ngực: tim, phổi
    - Cơ quan nằm trong khoang bụng: dạ dày, ruột, gan, tụy, thận, bóng *** và cơ quan sinh sản.
    [​IMG]



    Cấu tạo của tế bào:
    [​IMG]



    Mối quan hệ thống nhất về chức năng giữa màng sinh chất, chất tế bào và nhân tế bào:
    - Màng sinh chất thực hiện trao đổi chất để tổng hợp nên những chất riêng của tế bào. Sự phân giải vật chất để tạo năng lượng cho mọi hoạt động sống của tế bào được thực hiện nhờ ti thể. Nhiễm sắc thể qui định đặc điểm cấu trúc của protein được tổng hợp trong tế bào ở riboxom. Như vậy, các bào quan trong tế bào có sự phối hợp hoạt động để tế bào thực hiện chức năng sống

    Chứng minh Tế bào là đơn vị chức năng của cơ thể:
    - Chức năng của tế bào là thực hiện trao đổi chất và năng lượng cung cấp năng lượng cho mọi hoạt động sống của cơ thể. Ngoài ra, sự phần chia tế bào giúp cơ thể lớn lên tới giai đoạn trưởng thành có thể tham gia vào quá trình sinh sản của cơ thể. Như vậy, mọi hoạt động sống của cơ thể đều liên quan đến hoạt động sống của tế bào nên tế bào còn là đợn vị chức năng của cơ thể.


    Thành phần hóa học của tế bào: gồm chất vô cơ và hữu cơ:
    - Hữu cơ: + Protein: Cacbon (C ), oxi (O), hidro (H) nito (N), lưu huỳnh (S), photpho (P), trong đó nito là nguyên tố đặc trưng cho chất sống.
    + Gluxit: gồn 3 nguyên tố là: C,H,O trong đó tỉ lệ H:O là 2H:1
    + Lipit: gồm 3 nguyên tố: C, H, O trong đó tỉ lệ H:O thay đổi theo từng loại lipit
    + Axit nucleic gồm 2 loại: AND (Acid deoxyribonucleic) và ARN (AXIT RIBÔNUCLÊIC)

    - Chất vô cơ: các loại muối khoáng như Canxi(Ca), kali (K), natri(Na), sắt (Fe), đồng (Cu)
    [​IMG]



    Mô là gì? Mô là tập hợp các tế bào chuyên hóa,có cấu trúc giống nhau, cùng thực hiện 1 chức năng nhất định.

    So sánh mô biểu bì và mô liên kết về vị trí của chúng trong cơ thể và sự sắp xếp tế bào trong hai loại mơ đó:

    Vị trí của mô:
    + Mô biểu bì phủ phần ngoài cơ thể, lót trong các ống nội quan
    + Mô liên kết: dưới lớp da, gân, dây chằng, sụn, xương
    [​IMG]





    Cơ vân, cơ trơn, cơ tim có gì khác nhau về đặc điểm cấu tạo, sự phân bố trong cơ thể và khả năng co dãn?

    Đặc điểm cấu tạo:


    [​IMG]


    - Phân bố: cơ vân gắn với xương tạo nên hệ cơ xương. Cơ trơn tạo nên thành nội quan, cơ tim tạo nên thành tim
    - Khả năng co dãn: tốt nhất là cơ vân, đến cơ tim, kém hơn là cơ trơn





     
    Last edited by a moderator: 7 Tháng mười một 2011
  2. vnhatmai26

    vnhatmai26 Guest


    Máu thuộc loại mô gì? Vì sao?
    - Máu thuộc loại mô liên kết, vì máu sản sinh ra chất không sống ( chất cơ bản, chất nền) là huyết tương

    Nêu chất năng của noron
    - Cảm ứng là khả năng tiếp nhận các kích thích và phản ứng lại các kích thích bằng hình thức phát sinh xung thần kinh
    - Dẫn truyền xung thần kinh là khả năng lan truyền xung thần kinh theo 1 chiều nhất định từ nơi phát sinh hoặc tiếp nhận về thân noron và truyền đi dọc theo sợi trục

    Có mấy loại noron?
    - noron huong tam: có thân nằm ngoài trung ương thần kinh, đảm nhiệm chức năng truyền xung thần kinh về trung ương thần kinh
    - noron trung gian: nằn trong trung uong thần kinh, đảm bảo liên hệ giữa các noron
    - Noron li tâm: có thân nằm trong trung ương thần kình ( hoặc hạch sinh dưỡng), sợi trục hướng ra cơ quan phản ứng, truyền xung thần kinh tới các cơ quan phản ứng

    Phản xạ là gì?
    - Phản ứng của cơ thể để trả lời các kích thích của môi trường trong hoặc mội trường ngoài thông qua hệ thần kinh gọi là phản xạ.

    Cung phản xạ là gì?
    - Là con đường mà xung thần kinh truyền từ cơ quan thụ cảm qua trung ương thần kinh đến cơ quan phản ứng
    Vòng phản xạ là gì?- Cơ thể biết được các phản ứng đã đáp ứng được yêu cầu trả lời kích thích hay chưa là nhờ có luồng thông tin ngược từ cơ quan thụ cảm cũng như thụ quan trong cơ quan phản ứng theo dây hướng tầm về trung ương thần kinh. Nếu chưa đáp ứng đúng được yêu cầu trả lời kích thích thì trung ương thần kinh tiếp tục phát lệnh điều chỉnh phản ứng theo dây li tâm tới cơ quan trả lời
    - Như vậy, phạn xả được thực hiện 1 cách chính xác là nhờ có các luồng thông tin ngược báo về trung ương để điều chỉnh phản xạ tạo nên vòng phản xạ.

    HẾT CHƯƠNG I
     
    Last edited by a moderator: 13 Tháng mười hai 2013
  3. vnhatmai26

    vnhatmai26 Guest


    chương II: VẬN ĐỘNG

    II) Chương 2: Vận động

    Khái quát chung:
    - Bộ xương gồm có 3 phần: xương đầu, xương thân và xương chi.
    - Xương sọ ở người có 8 xương ghép lại tạo tra hộp sọ lớn chứa não. Xương mặt nhỏ, xương hàm bớt thơ. Sự hình thành lồi cằm liên quan đến các vận động ngôn ngữ.
    - Cột sống gồm niều đốt sống khớp với nhau, cong ở 4 chỗ, thành 2 chữ S tiếp nhau giúp cơ thể đứng thẳng. Các xương sườn gắn với cốt sống và gắn với xương ức tạo thành lồng ngực bảo vệ tim, phổi.Xương tay và chân có các phần tương ứng ứng với nhau nhưng phân hóa khác nhau cho phù hợp với chức năng đứng thẳng và lao động

    Chức năng của bộ xương:

    - là phần cứng của cơ thể tạo thành bộ khung giúp cơ thể có hình dạng nhất định, đồng thời làm chỗ bám của cơ, vì vậy cơ thể vận động được. Xương còn bảo vệ cho các cơ quan mềm, nằm sâu trong cơ thể khỏi bị tổn thương

    Những điểm khác nhau giữa xương người và xương tay là:
    - Xương chi trên gắn với cột sống nhờ xương đai vai, xương chi dưới gắn với cột sống nhờ xương đai hông. Do tư thế đứng thẳng và lao động mà đai vai và đai hông phân hóa khác nhau.
    - Đai vai gồm 2 xương đòn, 2 xương bả. Đai hông gồm 3 đôi xương là xương chậu, xương háng và xương ngồi gắn với xương cùng cụt và gắn với nhau tạo nên khung chậu vững chắc.
    - Xương cổ tay, xương bàn tay, và xương cổ chân, xương bàn chân cũng phân hóa. Các khớp cổ tay và bàn tay linh hoạt. Xưởng cổ chân có xương gót phát triển về phía sau làm cho diện tích bàn chân đế lớn, đảm bảo sự cân bằng vững chắc cho tư thế đứng thẳng. Xương bàn chân hình vòm là cho bàn chân có diện tích tiếp xúc với mặt đất nhỏ hơn hơn diện tích bàn chân đế, giúp việc đi lại dễ dàng hơn.

    Nêu rõ vai trò của từng loại khớp:
    - Khớp bất động giúp xương tạo thành hộp, thành khối để bảo vệ nội quan ( hộp sọ bảo vệ não) hoặc nâng đỡ ( xương chậu)
    - Khớp bán động giúp xương tạo thành khoang bảo vệ ( khoang ngực). ngoài ra còn có vai trò quan trọng đối với việc giúp cơ thể mềm dẻo trong dáng đi thẳng và lao động phức tạp.
    - Khớp động đảm bảo sự hoạt động linh hoạt của tay, chân

    Khả năng cử động của khớp động và khớp bán động khác nhau ra sao? Bì sao có sự khác nhau đó:
    - Khớp động có cử động linh hoạt hơn khớp bán động vì cấu tạo của khớp động có diện khớp ở 2 đầu xương tròn và lớn, có sụn trơn bóng và giữa có bao chứa dịch khớp.
    - Diện khớp của khớp bán động phẳng và hẹp.
    Nêu đặc điểm của khớp bất động:
    - Có đường nối giữa 2 xương là hình răng cưa khít với nhau nên khớp bất động không cử động được.

    Phân biết các loại xương:
    Có 3 loại:
    - Xương dài: hình ống, giữa chứa tủy đỏ trẻ em và chứa mỡ vàng ở người lớn: xương ống tay, xương đùi……..
    - Xương ngắn: kích thước ngắn, chẳng hạn như xương đốt sống, xương cổ chân, cổ tay
    - Xương dẹt: hình bản dẹt, mỏng như xương bả vai, xương cánh chậu, các xương sọ.

    Đặc điểm cấu tạo và chức năng của xương dài:

    [​IMG]

    Cấu tạo xương ngắn và xương dài:
    - không có cấu tạo hình ống, bên ngoài là mô xương cứng, bên trong lớp mô xương cứng là mô xương xốp gồm nhiều nan xương và nhiều hốc nhỏ chứa tủy đỏ.

    Sự to ra và dài ra của xương:
    - Xương to ra về bề ngang là nhờ các tế bào màng xương phân chia tạo ra những tế bào mới đẩy vào trong và hóa xương
    - Các tế bào ở sụn tăng trưởng phân chia và hóa xương làm xương dài ra. Đến tuổi trưởng thành, sự

    Thành phần hóa học của xương có ý nghĩa gì với chức năng của xương?
    - Thành phần hữu cơ là chất kết dính và đảm bảo tính đàn hồi của xương.
    - Thành phần vô cơ: canxi và photpho làm tăng độ cứng của xương. Nhờ vậy xương vững chắc, là cột trụ của cơ thể.

    Giải thích vì sao xương động vật được hầm thì bở?
    - Khi hầm xương bò, lợn…….chất cốt giao bị phân hủy, vì vậy nước hầm xương thường sánh và ngọt lại. Phần xương còn lại là chất vô cơ không còn được liên kết bởi cốt giao nên bị bở

    Cấu tạo bắp cơ và tế bào cơ:
    - Bắp cơ bao gồm nhiều bó cơ. Bó cơ gồm rất nhiều sợi cơ bọc trong màng liên kết. hai đầu bắp cơ có gân bám với xương qua khớp, phần giữa phình to là bụng cơ
    - Sợi cơ gồm nhiều tơ cơ. Tơ cơ có 2 loại là: tơ cơ dày có mấu sinh chất và tơ cơ mảnh trơn xen kẽ nhau.
    - Phần tơ cơ giữa 2 tấm Z là đơn vị cấu trúc của tế bào cơ.

    Cơ chế phản xạ của sự co cơ:
    - Khi có kích thích tác động vào cơ quan thụ cảm trên cơ thể sẽ làm xuất hiện xung thần kinh theo dây hướng tâm về trung ương thần kinh. Trung ương thần kinh phát lệnh theo dây li tâm tới cơ làm cơ co. khi cơ co, các tơ cơ mảnh xuyên sâu vào vùng phân bố của tơ cơ dày làm cho đĩa sáng ngắn lại.

    Sự phối hợp hoạt động co, dãn giữa cơ hai đầu ( cơ gấp) và cơ ba đầu ( cơ duỗi) ở cánh tay:
    - Cơ nhị đầu ở cánh tay co nâng cẳng tay về phía trước. cơ tam đầu co thì duỗi cẳng tay ra.
    - Trong sự vận động của cơ thể có sự phối hợp nhịp nhàng giữa các cơ: cơ này co thì cơ đối kháng dãn và ngược lại.

    Có khi nào cả cơ gấp và cơ duỗi cùng 1 bộ phận cơ thể cùng co tối đa hoặc cùng dãn tối đa không? Vì sao?
    -Không khi nào cả 2 cơ gấp và cơ duỗi cùng co tối da
    - Cơ gấp và cơ duỗi của 1 bộ phận cơ thể cùng duỗi tối đa khi các cơ này mất khả năng tiếp nhận kích thích do đó mất trương lực cơ ( trường hợp người bị liệt)

    Khi đi hoặc đứng, có lúc nào cả cơ gấp và cơ duỗi cẳng chân cùng co? Giải thích,
    - Khi đi hoặc đứng cả cơ gấp và cơ duỗi cùng co, nhưng không tối đa. Cả 2 cơ đối kháng tạo ra thế cân bằng cho hệ thống xương chân thẳng để trọng tâm cơ thể rời vào chân đế.

    Công là gì? Sử dụng khi nào?
    - Khi cơ co tạo 1 lực tác động lên vật, làm vật di chuyển, tức là sinh ra 1 cung.
    - Công cơ được sử dụng vào các thao tác vận động và lao động

    Khối lượng như thế nào thì công cơ sản ra lớn nhất?
    - Công cơ có trị số lớn nhất khi cơ co để nâng 1 vật có khối lượng thích hợp với nhịp co vừa phải

    Nguyên nhân của sự mỏi cơ:
    -Sự oxi hóa các chất dinh dưỡng do máu mang tới tạo ra năng lượng cung cấp cho sự co cơ, đồng thời sản sinh ra nhiệt và chất thải là khí cacbonic.
    - Nếu cơ thể không được cung cấp đầy đủ oxi trong thời gian dài sẽ tích tụ axit lactic đầu độc cơ, dẫn tới sự mỏi cơ.

    Khả năng co cơ phụ thuộc vào những yếu tố nào?
    4 yếu tố:
    - Thần kinh: tinh thần sảng khoái, ý thức cố gắng thì co cơ tốt hơn
    - Thể tích của cơ: bắp cơ lớn thì khả năng co mạnh hơn
    - Lực co cơ
    - Khả năng dẻo dai bền bỉ: làm việc lâu mệt mỏi

    Những hoạt động nào được gọi là sự luyện tập cơ?
    - thường xuyên tập thể dục buổi sáng, thể dục giữa giờ,
    - tham gia các môn thể thao như chạy, nhảy, bơi lội, bóng chuyền, bóng bàn……một cách vừa sức
    - tham gia lao động sản xuất phù hợp với sức lực

    Khi bị mỏi cơ cần làm gì?
    - nghỉ ngơi , thở sâu kết hợp với xoa bóp cho máu lưu thông nhanh
    - Sau hoạt động chạy ( khi tham gia thể thao) nên đi bộ từ từ đến khi hô hấp trở lại bình thường mới nghỉ ngơi và xoa bóp.

    Trong lao động cần có những biên pháp gì để cho cơ lâu mỏi và có năng suất lao động cao?
    - cần làm ciệc nhịp nhàng, vừa sức
    - cần có tinh thần thoải mai, vui vẻ

    Luyện tập thường xuyên có tác dụng dụng như thế nào đến các hệ cơ quan trong cơ thể và dẫn tới kết quả gì đối với cơ thể?
    - tăng thể tích của cơ
    - tăng lực co cơ và làm việc dẻo dai. Do đó năng suất lao động cao.
    - Làm xương thêm cứng rắn, phát triển cân đối
    - Làm tăng năng lực hoạt động của các cơ quan khác như tuần hoàn, hô hấp, bài tiết, tiêu hóa
    - Làm cho tinh thần sảng khoái

    Nêu các phương pháp luyện tập như thế nào để có kết quả tốt nhất?
    - Thường xuyên lao động, tập thể dục thể thao
     
  4. vnhatmai26

    vnhatmai26 Guest


    Sự khác nau giữa bộ xương người và bộ xương thú:

    [​IMG]

    Những đặc điểm nào của bộ xương người thích nghi với tư thế đứng thẳng và đi bằng 2 chân?
    - đó là các đặc điểm về cột sóng, lồng ngực, sự phân hóa xương tay và chân, đặc điểm về khớp tay, chân.

    Trình bày những đặc điểm tiến hóa của hệ cơ ở người:
    - Cơ tay và chân ở người phân hóa khác với động vật. Tay có nhiều cơ phân hóa thành nhóm nhỏ phụ trách các phần khác nhau giúp tay cử động linh hoạt hơn chân, thực hiện nhiều động tác lao động phức tạp. Riêng ngón cái có 8 cơ phụ trách trong tổng số 18 cơ vận động bàn tay. Cơ chân lớn, khỏe, hoạt động chủ yếu lá gấp, duỗi.
    - Người có tiếng nói phong phú là nhờ cơ vận động lưỡi phát triển. Cơ mặt phân hóa giúp người biểu hiện tình cảm]

    Để xương và cơ phát triển cân đối chúng ta cần làm gì?

    - Có 1 chế độ dinh dưỡng hợp lí
    - Tắm nắng để cơ thể chuyển hóa tiền vitamin D thành vitamin D. Nhờ có vitaminD mà cơ thể có thể chuyển hóa canxi tạo ra xương)
    - Rèn luyện thân thể và lao động vừa sức.

    Để chống con vẹo cốt sống, trong lao động phải chú ý những điểm gì?

    - Khi mang vác vật nặng, ko nên vượt quá sức chịu đựng, không mang vác về 1 bên liên tục trong thời gian dài mà phải đổi bên. Nếu có thể thì phân chia làm 2 nửa để 2 tay cùng xách cho cân
    - Khi ngồi vào bàn học tập hay làm việc cần đảm bảo tư thế ngồi ngay ngắn, không cuối gò lưng, không nghiêng vẹo.

    HẾT CHƯƠNG II
     
  5. vnhatmai26

    vnhatmai26 Guest


    chương III:TUẦN HOÀN

    CHƯƠNG III:TUẦN HOÀN

    - Máu từ phổi về tim có màu đỏ tươi vì mang nhiều khí oxi, máu từ các tế bào về tim rồi tới phổi có màu đỏ thẫm

    Nêu cấu tạo của máu:
    Gồm 55% là huyết tương và 45% là các tế bào máu:
    - Huyết tương gồm: 90% là nước, 10% là các chất dinh dưỡng, chất cần thiết khác, chất thải của tế bào, muối khoáng
    - Các tế bào máu gồm:
    + Hồng Cầu: màu hồng, hình đĩa, lõm 2 mặt, không có nhân
    + Bạch cầu: có 5 loại: ưa kiềm, ưa axit, trung tính, limpho và môno: Trong suốt, kích thước khá lớn, có nhân
    + Tiểu cầu: chỉ là các mảnh chất tế bào của tế bào sinh tiểu cầu.

    Khi cơ thể bị mất nước nhiều, máu có thể lưu thông trong mạch dễ dàng không? Vì sao?
    - Máu sẽ khó khăn lưu thông trong mạch vì khi đó, máu sẽ đặc lại.

    Nêu chức năng của hồng cầu và huyết tương.
    - Hồng cầu: vận chuyển O2 và CO2
    - Huyết tương: duy trì máu ở trạng thái lỏng để dễ dàng lưu thông trong mạch; vận chuyển các chất dinh dưỡng, các chất cần thiết khác và chất thải.

    Môi trường trong của cơ thể gồm có những thành phần nào? Chúng có quan hệ với nhau như thế nào?
    - Môi trường trong gồm những thành phần: máu, nước mô, bạch huyết.
    - Quan hệ của chúng:
    + Một số thành phần của máu thảm thấu qua thành mạch máu tạo ra nước mô
    + Nước mô thảm thấu qua thành mạch bạch huyết tạo ra bạch huyết
    + Bạch huyết lưu chuyển trong mạch bạch huyết rồi lại đổ về tĩnh mạch máu và hòa vào máu.

    Có thể thấy môi trường trong ở những cơ quan, bộ phận nào của cơ thể?
    - Có thể thấy môi trường trong ở tất cả các cơ quan, bộ phận của cơ thể. Môi trường trong luôn lưu chuyển và bao quanh mọi tế bào

    Các tế bào cơ, não……của cơ thể người có thể trực tiếp trao đổi các chất với môi trường ngoài được không?
    - Các tế bào cơ, não……do nằm ở các phần sâu trong cơ thể người, không được liên hệ trực tiếp với môi trường ngoài nên không thể trực tiếp trao đổi chất với môi trường ngoài.

    Sự trao đổi chất của tế bào trong cơ thể người với môi trường ngoài phải gián tiếp thông qua các yếu tố nào?
    - thông qua môi trường trong của cơ thể.
    - Môi trường trong thường xuyên liên hệ với môi trường ngoài thông qua các hệ cơ quan như da, hệ tiêu hóa, hệ hô hấp, hệ bài tiếp.

    Kháng nguyên là gì? Kháng thể là gì?
    - Kháng nguyên là những phân tử ngoại lai có khả nangf8 kích thích cơ thể tiết ra kháng thể. Các phân tử này có trên bề mặt tế bào vi khuẩn, bề mặt vỏ virus, hay trong các nọc độc của ong, rắn…..
    - Kháng thể là những phân tử protein do cơ thể tiết ra để chống lại các kháng nguyên
    - Tương tác giữa kháng nguyên và kháng thể theo cơ chế chìa khóa và ổ khóa,

    Sự thực bào là gì? Những loại bạch cầu nào thường thực hiện thực bào?
    - Sự thực bào là hiện tượng các bạch cầu hình thành chân giả bắt và nuốt các vi khuẩn vào trong tế bào rồi tiêu hóa chúng. Có 2 loại bạch cầu chủ yếu tham gia thực bào là: bạch cầu trung tính và đại thực bào.

    Tế bào B đã chống lại các kháng nguyên bằng cách nào?
    - Tế bào B đã chống lại các kháng nguyên bằng cách tiết ra các kháng thể, rồi các kháng thể sẽ gây kết dính các kháng nguyên

    Tế bào T đã phá hủy các tế bào cơ thể nhiễm vi khuẩn, virus bằng cách nào?
    - Tế bào T đã tiếp nhận, tiếp xúc với chúng, tiết ra các protein đặc hiệu làm tan màng tế bào nhiễm và tế bào nhiễm bị phá hủy.

    Miễn dịch là gì? Có mấy loại?
    - miễn dịch là khả năng cơ thể không bị mắc1 bệnh truyền nhiễm nào đó.
    Có 2 loại: miễn dịch tự nhiên và miễn dịch nhân tạo:
    - Miễn dịch tự nhiên có được 1 cách ngẫu nhiên, bị động từ khi cơ thể mới sinh ra ( bẩm sinh) sau khi cơ thể đã nhiễm bệnh.
    - Miễn dịch nhân tạo: có được một cách không ngẫu nhiên, chủ động, khi cơ thể chưa bị nhiễn bệnh

    Người ta tiêm phòng cho trẻ em những loại bệnh nào?
    - Lao, ho gà, sởi, bại liệt, uốn ván, bạch hầu

    Sự đông máu liên quan tới yếu tố nào của máu?
    - liên quan tới hoạt động của tiểu cầu là chủ yếu

    Sự đông máu có ý nghĩa gì với sự sống của cơ thể?
    - Đông máu là 1 cơ chế tự bảo vệ của cơ thể. Nó giúp cho cơ thể không bị mất nhiều máu.

    Máu không chảy ra khỏi mạch nữa là do đâu?
    - là nhờ các búi tơ máu ôm giữ các tế bào máu làm thành khối máu đông bịt kín vết rách ở mạch máu.

    Tiểu cầu có vai trò gì trong quá trình đông máu?
    - Bám vào vết rách và bám vào nhanh để tạo thành nút tiểu cầu bịt tạm thời vết rách
    - Giải phóng chất giúp hình thành búi tơ máu để tạo thành khối máu đông.

    Sự đông máu:
    - Trong huyết tương có 1 loại protein hòa tan gọi là chất sinh tơ máu. Khi va chạm vào vết rách trên thành mạch máu của vết thương, các tiểu cầu bị vỡ và giải phóng enzim. Enzim này làm chất sinh tơ máu biến thành tơ máu. Tơ máu kết thành mạng lưới ôm giữ các tế bào máu và tạo thành khối máu đông. Tham gia hình thành khối máu đông còn có nhiều yếu tố khác, trong đó có ion canxi (Ca2+ )

    Nguyên tắc truyền máu:
    - Khi truyền máu cần làm xét nghiệm trước để chọn loại máu truyền cho phù hợp, tránh tai biến ( hồng cầu người cho bị kết dính trong huyết tương người nhận gây tắc mạch) và tránh bị nhận máu nhiệm các tác nhân gây bệnh.

    Mô tả đường đi của máu trong vòng tuần hoàn nhỏ và trong vòng tuần hoàn lớn:
    - Vòng tuần hoàn nhỏ: bắt đầu từ tâm thất phải qua động mạch phổi, rồi vào mao mạch phổi, qua tĩnh mạch phổi rồi trở về tâm nhĩ trái.
    - Vòng tuần hoàn lớn: bắt đầu từ tâm thất trái qua động mạch chủ, rồi tới các mao mạch phần trên cơ thể và các mao mạch phần dưới cơ thể, từ mao mạch phần trên cơ thể qua tĩnh mạch chủ trên rồi về tâm nhĩ phải, từ mao mạch phần dưới cơ thể qua tĩnh mạch chủ dưới rồi cũng trở về tâm nhĩ phải

    Phân biệt vai trò của tim và hệ mạch trong sự tuần hoàn máu:
    - tim: co bóp tạo lực đẩy máu đi qua các hệ mạch
    - hệ mạch: dẫn máu từ tim ( tâm thất) tới các tế bào của cơ thể, rồi lại từ các tế bào trở về tim ( tâm nĩ)

    Nhận xét vai trò của hệ tuần hoàn máu:
    - lưu chuyển máu trong toàn cơ thể

    Mô tả đường đi của bạch huyết trong phân hệ lớn và trong phân hệ nhỏ:
    - Phân hệ lớn: bắt đầu từ các mao mạch bạch huyết của các phần cơ thể ( nửa trên bên trái và toàn bộ phần dưới cơ thể), qua các mạch bạch huyết nhỏ, hạch bạch huyết rồi tới các mạch bạch huyết lớn hơn, rồi tập trung đổ vào ống bạch huyết và cuối cùng tập trung vào tĩnh mạch máu ( tĩnh mạch dưới đòn)
    - Phân hệ nhỏ: tương tự như trên, chỉ khác ở nơi bắt đầu là các mao mạch bạch huyết của nửa trên bên phải cơ thể.

    Nhận xét vai trò của hệ bạch huyết:
    - Cùng với hệ tuần hoàn máu thực hiện sự luân chuyển môi trường trong cơ thể và tham gia bảo vệ cơ thể

    Hệ tuần hoàn máu gồm những thành phần nào? Nếu chức năng:
    - gồm tim và hệ mạch tạo thành vòng tuần hoàn nhỏ và vòng tuần hoàn lớn.
    - Vòng tuần hoàn nhỏ dẫn máu qua phổi, giúp máu trao đổi O2 và CO2.
    - Vòng tuần hoàn lớn dẫn máu qua tất cả các tế bào của cơ thể để thực hiện sự trao đổi chất

    Thành phần cấu tạo của hệ bạch huyết:

    - Gồm 2 phân hệ lớn và phần hệ nhỏ. Mỗi phân hệ có: mao mạch bạch huyết, hạch bạch huyết, mạch bạch huyết, ống bạch huyết

    Nếu cấu tạo và vị trí của tim:

    - Tim được cấu tạo bởi các cơ tim và mô liên kết, tạo thành các ngăn tim ( tâm nhĩ phải, tâm nhĩ trái, tâm thất phải và tâm thất trái) và các van tim ( van nhĩ-thất, van động mạch)
    - Tim nằm gọn giữa 2 lá phổi trong lồng ngực, hơi dịch ra phía trước gần xương ức và lệch sang trái
    - Bao ngoài tim còn có 1 màng bọc bên ngoài, gọi là màng ngoài tim; lót trong các ngăn tim còn có màng trong tim
    - Tim nặng khoảng 300 g,
    - Mỗi ngăn tim chứa khoảng 60ml máu

    Nơi máu được bơm tới từ các ngăn tim:

    [​IMG]

    - Tâm thất trái có thành cơ tim dày nhất. Tâm nhĩ phải có thành cơ tim mỏng nhất
    - Giữa các ngăn tim và giữa tim đi ra các động mạch ( động mạch chủ và động mạch phổi) đều có van bảo đảm cho máu chỉ vận chuyển theo 1 chiều nhất định


    Cấu tạo của mạch máu:

    [​IMG]

    Trong mỗi chu kì:
    - Tâm nhĩ làm việc 0.1s, nghỉ 0.7s
    - Tâm thất làm việc 0.3s, nghỉ 0.5s
    - Tim nghỉ ngơi toàn bộ là 0.4s
    - Tim co dãn theo chu kì.
    - Mỗi chu kì gồm 3 pha: pha nhĩ co, pha thất co, pha dãn chung
    - Sự phối hợp hoạt động của các thành phần cấu tạo tim qua 3 pha làm cho máu được bơm theo 1 chiều từ tâm nhĩ vào tâm thất và từ tâm thất vào động mạch.

    Hoạt động của các van trong sự vận chuyển máu:

    [​IMG]
     
  6. vnhatmai26

    vnhatmai26 Guest


    Sự vận chuyển máu qua mạch:

    Lực chủ yếu giúp máu tuần hoàn liên tục và theo 1 chiều trong hệ mạch được tạo ra từ:

    - sự hoạt động phối hợp các thành phần cấu tạo của tim ( các ngăn tim và các van) và hệ mạch

    Huyết áp trong tĩnh mạch rất nhỏ mà máu vẫn vận chuyển được qua tĩnh mạch về tim là nhờ các tác động chủ yếu nào?
    - sức đẩy tạo ra do sự co bóp của các cơ bắp quanh thành mạch
    - sức hút của lồng ngực khi ta hít vào thở ra
    - sức hút của tâm nhĩ khi dãn ra
    - các van tĩnh mạch

    Nguyên nhân làm cho tim phải tăng nhịp không mong muốn và có hại cho tim:
    - Cơ thể có 1 khuyết tật
    - Cơ thể bị 1 cú sốc: sốt cao, mất máu, mất nước
    - Sử dụng các chất kích thích

    Nguyên nhân làm tăng huyết áp trong động mạch:
    - kết quả nhất thời của sự luyện tập TDTT, cơn sốt, sự tức giận
    - Một số vi khuẩn, virus có hại cho tim
    - Món ăn chứa nhiều mỡ động vật

    Đề ra các biện pháp bảo vệ tránh các tác nhân có hại cho tim, mạch:
    - Khắc phục và hạn chế các nguyên nhân làm tăng nhịp tim và huyết áp không mong muốn:
    + Không sử dụng các chất kích thích có hại như thuốc lá, heroin, rượu, doping…..
    + Cần kiểm tra sức khỏe định kì hằng năm để phát hiện khuyết tật liên quan đến tim mạch sẽ được chữa trị kịp thời hay có chế độ hoạt động, sinh hoạt phù hợp theo lời khuyên của bác sĩ
    + Khi bị shock hoặc stress cần điểu chỉnh cơ thể kịp thời theo lời khuyên của bác sĩ

    Khả năng làm việc của tim:


    [​IMG]

    HẾT CHƯƠNG III
     
  7. vnhatmai26

    vnhatmai26 Guest


    Chương iv:hô hấp

    CHƯƠNG IV :HÔ HẤP


    - Hô hấp là quá trình không ngừng cung cấp O2 cho các tế bào của cơ thể và loại CO2 do các tế bào thải ra khỏi cơ thể
    - Quá trình hô hấp bao gồm sự thở, trao đổi khí ở phổi, trao đổi khí ở tế bào

    Hô hấp có liên quan như thế nào với các hoạt động sống của tế bào và cơ thể? Hoặc Hô hấp có vai trò quan trọng ntn với cơ thể sống?

    - Hô hấp cung cấp O2 cho tế bào để tham gia vào các phản ứng tạo ATP cung cấp cho mọi hoạt động sống của cơ thể, đồng thời thải CO2 ra khỏi cơ thể

    Sự thở có ý nghĩa gì với hô hấp?
    - Sự thở giúp thông khí ở phổi, tạo điều kiện cho trao đổi khí diễn ra liên tục ở tế bào

    [​IMG]
    [​IMG]

    Những đặc điểm cấu tạo nào của các cơ quan trong đường dẫn khí có tác dụng làm ẩm, làm ấm ko khí vào phổi và đặc điểm nào tham gia bảo vệ phổi tránh khỏi các tác nhân có hại?
    - Làm ẩm ko khí là do các lớp niêm mạc tiết chất nhày lót bên trong đường dẫn khí
    - Làm ấm ko khí là do có mạng mao mạch dày đặc , căng máu và ấm nóng dưới lớp niêm mạc, đặc biệt ở mũi và phế quản.
    - Tham gia bảo vệ phổi thì có:
    + Lông mũi giữ lại các hạt bụi lớn, chất nhày do lớp niêm mạc tiết ra giữ lại các hạt bụi nhỏ, lớp lông rung chuyển động liên tục quét chúng ra khỏi khí quản
    + Nắp thanh quản ( sụn thanh nhiệt) giúp đậy kín đường hô hấp cho thức ăn khỏi lọt vào khi nuốt
    + Các tế bào limpho ở các hạch amidan, VA có tác dụng tiết kháng thể để vô hiệun hóa các tác nhân gây bệnh

    Đặc diểm cấu tạo nào của phổi làm tăng diện tích bề mặt trao đổi khí?
    - Bao ngoài 2 lá phổi là 2 lớp màng. Lớp trong dính với phổi và lớp ngoài dính với lồng ngực. Chính giữa có lớp dịch rất mỏng làm áp suất trong phổi là âm hoặc 0, làm cho phổi nở rộng và xốp
    - Có tới 700-800 triệu phế nang làm tăng bề mặt trao đổi khí lên lên tới 70-80 cm2

    Nêu nhận xét về chức năng của đường dẫn khí và 2 lá phổi:
    - Chúc năng của đường dẫn khí: dẫn khí ra vào phổi, làm ấm, làm ẩm ko khí, bảo vệ phổi
    - Hai lá phổi giúp trao đổi khí giữa cơ thể và môi trường ngoài

    So sánh hệ hô hấp của người và hệ hô hấp của thỏ:
    Giống nhau:
    - Đều có đường dẫn khí và 2 lá phổi
    - Đều nằm trong khoang ngực và ngăn cách với khoang bụng bởi cơ hoành
    - Trong đường dẫn khí đều có: Mũi, Họng, Thanh quản, Khí quản, Phế quản
    - Bao bọc 2 lá phổi có 2 lớp màng. Lớp ngoài dính với lồng ngực, lớp trong dính với phổi. Chính giữa là chất dịch.
    - Mỗi lá phổi đều được cấu tạo bởi các phế nang, tập hợp thành từng cụm, bao mỗi túi phổi là mạng mao mạch dày đặc
    Khác nhau:
    - Đường dẫn khí ở người có thanh quản phát triển hơn về chức năng phát âm

    Hãy giải thích câu nói: chỉ cần ngừng thở 3-5 phút thì máu qua phổi sẽ chẳng có O2 để mà nhận:
    - Trong 3-5 phút ngừng thở, không khí trong phổi ngừng lưu thông, nhưng tim vẫn đập, máu ko ngừng lưu thông qua các mao mạch, trao đổi khí ở phổi cũng ko ngừng diễn ra, O2 trong ko khí ở phổi ko ngừng khuếch tán vào máu, CO2 ko ngừng khuếch tán ra. Bởi vậy, nồng độ O2 trong ko khí ở phổi hạ thấp tới mức ko đủ áp lực để khuếch tán vào máu nữa.

    Các cơ xương ở lồng ngực đã phối hợp hoạt động với nhau ntn để làm tăng thể tích lồng ngực khi hít vào và làm giảm thể tích lồng ngực khi thở ra?
    - Cơ liên sườn ngoài co làm tập hợp các xương sườn và xương ức có điểm tựa linh hoạt với cột sống, sẽ chuyển động theo 2 hướng: lên trên và ra 2 bên lồng ngực làm mở rộng ra 2 bên là chủ yếu
    - Cơ hoành co làm lồng ngực mở rộng thêm về phía dưới, ép xuống khoang bụng.
    - Cơ liên sườn và cơ hoành dãn làm lồng ngực thu nhỏ, trở về vị trí cũ.
    - Ngoài ra, còn có sự tham gia của 1 số cơ khác trong các trường hợp thở gắng sức.

    Dung tích phổi khi hít vào, thở ra bình thường và gắng sức có thể phụ thuộc vào các yếu tố nào?
    - Sự luyện tập
    - Tầm vóc
    - Giới tính
    - Tình trạng sức khỏe, bệnh tật

    Giải thích sự khác nhau ở mỗi thành phần của khí hít vào và thở ra:
    - Tỉ lệ % O2 trong khí thở ra thấp rõ rệt do O2 đã khuếch tán từ khí phế nang vào máu mao mạch
    - Tỉ lệ % CO2 trong ko khí thở ra cao rõ rệt là do CO2 đã khuếch tán từ máu mao mạch ra ko khí phế nang
    - Hơi nước bão hóa trong khí thở ra do đc làm ẩm bởi lớp niêm mạc tiết chất nhày phủ toàn bộ đường dẫn khí
    - Tỉ lệ % N2 trong ko khí hít vào và thở ra khác nhau ko nhiều, ở khí thở ra có cao hơn chút do tỉ lệ O2 bị hạ thấp hẳn. Sự khác nhau này ko có ý nghĩa sinh học.

    Mổ tả sự khuếch tán của 02 và CO2:
    Trao đổi khí ở phổi:
    - Nồng độ oxi trong ko khí phế nang cao hơn máu mao mạch nên O2 bị khuếch tán từ từ ko khí phế nán vào máu
    - Nồng độ C02trong máu mao mạch cao hơn khí phế nang nên CO2 khuếch tán từ máu vào ko khí phế nang.
    Trao đổi khí ở tế bòa:
    - Nồng độ 02 trong máu cao hơn tế bào nên 02 khuech tán từ máu vào tế bào
    - -Nồng độ CO2 trong tế bao cao hơn trong máu nên CO2 khuech tán tế nào vào máu

    Tóm tắt quá trình hô hấp ở cơ thể người:
    - Nhờ hoạt động của các cơ hô hấp làm thay đổi thể tích lồng ngực mà ta thực hiện được hít vào và thở ra, giúp cho ko khí trong phổi thường xuyên được đổi mới.
    - Trao đổi khí ở phổi bao gồm sự khuech tán 02 từ ko khí ở phế nang vào máu và CO2 từ máu vào ko khí phế nang
    - Trao đổi khí ở tế bào bao gồm sự khuech O2 từ máu vào tế bao và CO2 từ tế bào vào máu.

    Hô hấp ở cơ thể và thỏ có gì giống và khác nhau?
    Giống nhau:
    - Cũng gồm các giai đoạn thông khí ở phổi, trao đổi khí ở phổi, trao đổi khí ở tế bào
    - Sự trao đổi khí ở phổi và tế bào cũng theo cơ chế khuech tán từ nơi có nồng độ cao về nơi có nồng độ thấp
    Khác nhau:
    - Ở thở, sự thông khí ở phổi chủ yếu do hoạt động của cơ hoành và lồng ngực, do bị ép giữa 2 chi trước nên ko dãn nở về phía 2 bên
    - Ờ người, sự thông khí ở phổi do nhiều cơ phối hợp hơn và lồng ngực dãn nở cả về phía 2 bên

    Khi lao động hay chơi thể thao, nhu cầu trao đổi khí của cơ thể tăng cao, hoạt động hô hấp của cơ thể có thể biến đổi thế nào để đáp ứng nhu cầu đó?
    - hoạt động hô hấp của cơ thể biến đổi vừa tăng nhịp hô hấp ( thở nhanh hờn), vừa tăng dung tích hô hấp ( thở sâu hơn)

    Không khí bị ô nhiễm và gây tác hại tới hoạt động hô hấp từ những loại tác nhân ntn?
    - Bụi
    - Các khí độc hại như: NOX, SOX,CO, nicotin……
    - Các vi sinh vật gây bệnh

    Các tác nhân gây hại đường hô hấp:


    [​IMG]

    Giải thích vì sao khi luyện tập thể dục thể thao đúng cách, đều đặn từ bé có thể có được dung tích sống lí tưởng?
    - Dung tích sống là thể tích không khí lớn nhất mà 1 cơ thể có thể hít vào và thở ra
    - Dung tích sông phụ thuộc tổng dung tích phổi và dung tích khí cặn. Dung tích phổi phụ thuộc vào dung tích lồng ngực, mà dung tích lồng ngực phụ thuộc vào sự phát triển của khung xương sườn trong độ tuổi phát triển, sau độ tuổi phát triển sẽ ko phát triển nữa. Dung tích khí cặn phụ thuộc vào khả năng có tối đa của các cơ thở ra, các cơ này cần luyện tập từ bé.
    - Cần luyện tập thể dục thể thao đúng cách, thường xuyên từ bé sẽ có dung tích sống lí tưởng
    Hãy đề ra các biện pháp bảo vệ hệ hô hấp tránh các tác nhân có hại:



    [​IMG]

    HẾT CHƯƠNG IV
     
  8. vnhatmai26

    vnhatmai26 Guest


    Chương v:tiêu hoá

    CHƯƠNG V:TIÊU HOÁ

    - Quá trình tiêu hóa được thực hiện bởi các cơ quan trong hệ tiêu hóa và các tuyến tiêu hóa
    - Quá trình tiêu hóa bao gồm: ăn và uống, đẩy thức ăn vào ống tiêu hóa, tiêu hóa thức ăn, hấp thụ chất dinh dưỡng và thải phân.
    - Hoạt động tiêu hóa thực chất lá biến đổi thức ăn thành các chất dinh dưỡng mà cơ thể có thể hấp thụ được qua thành ruột và thải bỏ các chất thừa ko cần ko thể hấp thụ đc.

    Các chất nào trong thức ăn ko bị biên đổi về mặt hóa học qua quá trình tiêu hóa:
    - nước, vitamin, muối khoáng

    Các chất nào trong thức ăn đc biến đổi về mặt hóa học qua quá trình tiêu hóa?
    - Gluxit, protein, lipit, axit nucleic

    Các chất trong thức ăn được phân nhóm thế nào? Nêu đặc điểm của mỗi nhóm.
    - Căn cứ vào đặc điểm cấu tạo hóa học:
    + Chất vô cơ: nước, muối khoáng
    + Chất hữu cô: Gluxit, lipit, protein, axit nucleic
    - Căn cứ vào đặc điểm biến đổi qua quá trình tiêu hóa
    + Các chất bị biến đổi qua quá trình tiêu hóa: gluxit, protein, lipit, axit nucleic
    + Các chất ko bị biến đổi qua quá trình tiêu hóa: vitamin, nước, muối khoáng

    Vai trò của quá trình tiêu hóa đối với cơ thể:
    - Biến đổi thức ăn thành các chất dinh dưỡng mà cơ thể hấp thụ được, thải bỏ các chất thừa trong thức ăn

    Các chất cần cho cơ thể như nước, vitamin, muối khoáng khi vào cơ thể theo đường tiêu hóa thì cần phải qua những hoạt động nào? Cơ thể người có thể nhận các chất này theo con đường nào khác không?
    - Các chất cần cho cơ thể như nước, vitamin, muối khoáng khi vào cơ thể phải qua các hoạt động: ăn, đẩy thức ăn vào ống tiêu hóa, hấp thụ chất dinh dưỡng
    - Cơ thể người có thể nhận các chất này theo con đường tiêm (chích) qua tĩnh mạch vào hệ tuần hoàn máu, hoặc qua kẽ giữa của tế bào vào nước mô rồi lại vào hệ tuần hoàn máu

    Khi ta nhai cơm lâu trong miệng thấy có cảm giác ngọt là vì sao?
    - Vì tinh bột trong cơm đã chịu tác dụng của enzim amilaza trong nước bọt biến đổi một phần thành đường mantozo, đường này đã tác dụng vào các gai vị giác trên lưỡi cho ta cảm giác ngọt.


    Hoạt động biến đổi thức ăn ở khoang miệng:


    [​IMG]

    Nuốt diễn ra nhờ hoạt động của cơ quan nào là chủ yếu và có tác dụng gì?
    - Nuốt diễn ra nhờ hoạt động của lưỡi là chủ yếu, có tác dụng đẩy thức ăn từ khoang miệng xuống thực quản

    Lực đẩy thức ăn qua thực quản xuống dạ dày đã được tạo ra như thế nào?
    - tạo ra bởi sự phối hợp nhịp nhàng của các cơ thực quản

    Thức ăn qua thực quản có được biến đổi gì về mặt lí học và hóa học không?
    - Thời gian đi qua thực quản rất nhanh ( chỉ 2-4 giây) nên có thể xem như thức ăn không được biến đổi gì về mặt hóa học và lí học.

    Thực chất biến đổi lí học của thức ăn trong khoang miệng là gì?
    - Biến đổi lí học trong khoang miệng thực chất là sự cắt nhỏ, nghiền cho mềm nhuyễn, và đảo trộn thức ăn cho thấm đẫm nước bọt.

    Hãy giải thích nghĩa đen về mặt sinh học của câu thành ngữ” Nhai kĩ no lâu”
    - Nghĩa đen về mặt sinh học của câu thành ngữ này là khi ta nhai kĩ thì hiệu suất tiêu hóa càng cao, cơ thể hấp thụ được nhiều caht61 dinh dưỡng hơn nên no lâu hơn

    Với khẩu phần ăn đầy đủ các chất, sau tiêu hóa ở khoang miệng và thực quản thì còn những loại chất nào trong thức ăn cần được tiêu hóa tiếp?
    - Gluxit, lipit, protein


    Khi ta ăn cháo hay uống sữa, các loại thức ăn này có thể được biến đổi trong khoang miệng như thế nào?
    - Với cháo: thấm một ít nước bọt, một phần tinh bột trong cháo bị enzim amilaza biến đổi thành đường matozo
    - Với sữa: thấm 1 ít nước bọt, sự tiêu hóa không diễn ra ở khoang miệng vì thành phần chính của sữa là protein và đường đôi hoặc đường đơn

    Trình bày đặc điểm cấu tạo của dạ dày:

    - Có3lớp cơ rất dày và khỏe ( cơ vòng, cơ dọc, cơ chéo)
    - Lớp niêm mạc với nhiều tuyến tiết dịch vị

    Các hoạt động biến đổi thức ăn ở dạ dày:

    [​IMG]

    Sự đẩy thức ăn xuống ruột nhờ hoạt động của các cơ quan, bộ phận nào?
    - nhờ các cơ ở dạ dày phối hợp với sự co cơ vòng ở môn vị

    Loại thức ăn xuống gluxit và lipit được tiêu hóa trong dạ dày như thế nào?
    - Thức ăn lipit không được tiêu hóa trong dạ dày, vì dịch vị không có các men tiêu hóa lipit
    - Thức ăn gluxit tiếp tục được tiêu hóa ở khoang miệng một phần nhỏ ở giai đoạn đầu ( không lâu), khi dịch vị chưa HCL làm pH thấp (2-3) chưa trộn đều với thức ăn. Enzim amilaza đã được trộn đều với thức ăn từ khoang miệng tiếp tục phân giải một phần tinh bột thành đường mantozo.

    Vì sao protein trong thức ăn bị dịch vị phân hủy nhưng protein của lớp niêm mạc dạ dày lại được bảo vệ và không bị phân hủy?
    - Protein trong thức ăn bị dicht vị phân hủy, nhưng protein của lớp niêm mạc lại được bảo vệ và không bị phân hủy là nhờ các chất nhày được tiết ra từ các tế bào tiết chất nhày ở cô tuyến vị. Các chất nhày phủ lên bề mặt lớp niêm mạc, ngăn cách các tế bào niêm mạc với pepsin.



    Ở dạ dày có những hoạt động tiêu hóa nào?

    - Tiết dịch vị
    - Biến đổi lí học của thức ăn
    - Biến đổi hóa học của thức ăn
    - Đẩy thức ăn từ dạ dày xuống ruột non.

    Biến đổi lí học ở dạ dày diễn ra như thế nào?
    - Thức ăn chạm lưỡi, chạm dạ dày kích thích tiết dịch vị ( sau 3 giờ tiết ra 1 lít dịch vị) để hòa loãng thức ăn
    - Sự phối hợp hoạt động của các lớp cơ dạ dày giúp làm nhuyễn và đảo trộn thức ăn cho thấm đều dịch vị.

    Biến đổi hóa học ở dạ dày diễn ra như thế nào?
    - Một phần nhỏ tinh bột tiếp tục được phân giải nhờ enzim amilaza ( đã được trộn đều từ khoang miệng) thành đường mantozo ở giai đoạn đầu khi thức ăn chưa thấm đều dịch vị
    - Một phần protein chuỗi dài được enzim pepsin trong dịch vị phân cắt thành protein chuỗi ngắn gồm 3-10 axit amin.

    Với khẩu phần thức ăn đầy đủ các chất, sau tiêu hóa ở dạ dày thì còn những loại chất nào trong thức ăn cần được tiêu hóa tiếp?
    - gluxit, lipit, protein

    Thức ăn xuống tới ruột non còn chịu sự biến đổi lí học nữa không? Nếu có thì biểu hiện như thế nào?
    - Thức ăn được hòa loãng và trộn đều với dịch tiêu hóa ( dịch mật, dịch ruột, dịch tụy)
    - Các khối lipit nhỏ được các muối mật len lỏi và tách chúng thành những giọt lipit nhỏ biệt lập với nhau, tạo dạng nhũ tương hóa.

    Sự biến đổi hóa học ở ruột non được thực hiện đối với những loại chất nào trong thức ăn? Biểu hiện như thế nào?
    - Sự biến đổi hóa học ở ruột non được thực hiện đối với: tinh bột và đường đôi, lipit, protein
    - Tinh bột và đường đôi được enzim amilaza phân giải thành đường mantozo, đường mantozo tiep tục được enzim mantaza phân giải thành đường glucozo ( đường đơn)
    - Protein được enzim pepsin và trypsin phân cắt thành peptit, peptit tiếp tục được enzim chymotrysin phân giải thành axit amin
    - Lipit được các muối mật trong dịch mật tách chúng thành các giọt lipit nhỏ, từ các giọt lipit nhỏ, chúng được enzim lipaza phân giải thành aixt béo và glixerin.

    Vai trò của lớp cơ trong thành ruột non là gì?
    - Tạo lực đẩy thức ăn xuống các phần tiếp theo của ruột
    - Nhào trộn thức ăn cho thấm đều dịch tiêu hóa
    Hoạt động tiêu hóa chủ yếu ở ruột non:
    - là sự biến đổi hóa học của thức ăn dưới tác dụng của các enzim trong dịch tiêu hóa ( dịch ruột, dich mật, dịch tụy)

    Những loại chất nào trong thức ăn còn cần được tiêu hóa ở ruột non?
    - gluxit, protein, lipit

    Với một khẩu phần bữa ăn đầy đủ các chất và sự tiêu hóa diễn ra có hiệu quả thì thành phần các chất dinh dưỡng sau tiêu hóa ở ruột non là gì?
    - axit béo và glixerin, axit amin, đường 6 cacbon, vitamin và muối khoáng.

    Một người bị triệu chứng thiếu axit trong dạ dày thì sự tiêu hóa ở ruột non có thể thế nào?
    - Môn vị khi bị thiếu axit sẽ không nhận được tín hiệu đóng, làm cho thức ăn từ môn vị xuống ruột non liên tục và nhanh hơn. Thức ăn sẽ không đủ thời gian thấm đều dịch tiêu hóa của ruột non nên hiệu quả tiêu hóa sẽ thấp

    Nêu cấu tạo chung của ruột non:
    - Trong ống tiêu hóa, tiếp theo môn vị của dạ dày là ruột non.
    - Ruột non có cấu tạo 4 lớp giống dạ dày, nhưng lớp cơ chỉ có cơ vòng và cơ dọc
    - Tá tràng là đoạn đầu ruột non, nơi có ống dẫn chung dịch mật và dịch tụy cùng đổ vào
    - Ở lớp niêm mạc của ruột non có nhiều tuyến ruột tiết dịch ruột và các tế bào tiết chất nhày
    - Trong dịch tụy và dịch ruột của ruột non có nhiều loại enzim xúc tác các phản ứng phân cắt các phân tử thức ăn. Dịch mật có muối mật và muối kiềm cũng tham gia vào quá trình tiêu hóa

    Đặc điểm cấu tạo trong của ruột non có ý nghĩa gì với chức năng hấp thụ chất dinh dưỡng của nó?
    - Diện tích bề mặt bên trong ruột non rất lớn là điều kiện cho sự hấp thụ chất dinh dưỡng đạt hiệu quả cao
    - Ruột non có mạng mao mạch máu và mạch bạch huyet61 dày đặc, phân bố tới từng lông cũng là điều kiện cần thiết cho sự hấp thụ các chất dinh dưỡng đạt hiệu quả cao

    Căn cứ vào đâu người ta khẳng định rằng ruột non là cơ quan chủ yếu củ hệ tiêu hóa đảm nhận vai trò hấp thụ các chất dinh dưỡng?
    - Ruột non có bề mặt hấp thụ rất lớn ( 400-500m2) , lớn nhất so với các đoạn khác của ống tiêu hóa. Ruột non có hệ mao mạch máu và mạch bạch huyết dày đặc
    - Thực nghiệm phân tích thành phần các chất dinh dưỡng của ống tiêu hoaq chứng tỏ sự hấp thụ các chất dinh dưỡng diễn ra ở ruột non
     
  9. vnhatmai26

    vnhatmai26 Guest


    Gan đóng vai trò gì trên con đường vận chuyển các chất dinh dưỡng về tim?
    - Điều hòa nồng độ các chất dinh dưỡng ( axit béo và đường glucozo) ở mức ổn định trong máu, phần dư sẽ được tích trữ hoặc thải bỏ
    - Loại bỏ các chất độc hại lọt vào cùng chất dinh dưỡng.

    Vai trò chủ yếu của ruột già trong quá trình tiêu hóa ở cơ thể người:
    - Hấp thụ thêm phần nước cần thiết cho cơ thể
    - Thải phân ra môi trường ngoài.


    Các con đường vận chuyển chất dinh dưỡng đã được hấp thụ:

    [​IMG]

    Những đặc điểm cấu tạo nào của ruột non giúp nó đảm nhiệm tốt vai trò hấp thụ các chất dinh dưỡng?
    - Lớp niêm mạc ruột non có những nếp gấp với các lông ruột và lông cực nhỏ làm cho diện tích bề mặt bên trong ruột non tăng gấp 600 lần so với diện tích mặt ngoài
    - Ruột non rất dài ( từ 2.8-3m ở người trưởng thành), dài nhất so với các đoạn khác của ống tiêu hóa
    - Hệ mao mạch máu và mạch bạch huyết dày đặc, phân bố tới từng lông ruột

    Với 1 khẩu phần ăn đầy đủ các chất và sự tiêu hóa có hiệu quả thì thành phần các chất dinh dưỡng được hấp thụ ở ruột non?
    - Đường
    - Aixt béo và glixerin
    - Axit amin
    - Muối khoáng
    - Vitamin
    - Nước


    Gan đảm nhận những vai trò gì trong quá trình tiêu hóa ở cơ thể người?
    - Tiết ra dịch mật giúp tiêu hóa lipit
    - Điều hòa nồng độ các chất dinh dưỡng trong máu
    - Khử chất độc lọt vào mao mạch máu cùng các chất dinh dưỡng.

    Thế nào là vệ sinh răng miệng đúng cách?
    - Cần chải răng sau khi ăn và trước khi đi ngủ với bàn chải mềm và kem đánh răng có chứa canxi (Ca) và flo (F). Chải răng đúng cách như đã học.
    Thế nào là ăn uống hợp vệ sinh?
    - Ăn chín, uống sôi
    - Rau sống, trái cây tươi phải rửa sạch trước khi ăn
    - Không để thức ăn bị ôi thiêu
    - Không để ruội, nhặng bâu vào thức ăn
    Các tác nhân gây hại cho hệ tiêu hóa:

    [​IMG]

    Tại sao ăn uống đúng cách lại giúp cho sự tiêu hóa đạt hiệu quả?

    - Ăn chậm, nhai kĩ giúp thức ăn được nghiền nhỏ, dễ thấm dịch tiêu hóa nên tiêu hóa đạt hiệu quả hơn
    - An đúng giờ, đúng bữa giúp cho sự tiết dịch tiêu hóa được thuận lợi, số lượng và chất lượng tiêu hóa cao hơn nên tiêu hóa đạt hiệu quả tốt
    - Ăn uống hợp khẩu vị cũng như ăn trong bầu không khí vui vẻ đều giúp sự tiết dịch tiêu hóa tốt hơn nên sự tiêu hóa sẽ hiệu quả hơn
    - Sau khi ăn cần có thời gian nghỉ ngơi, giúp hoạt động tiết dịch tiếu hóa, hoạt động co bóp của dạ dày và ruột được tập trung hơn nên sự tiêu hóa hiệu quả hơn

    HẾT CHƯƠNG V
     
  10. vnhatmai26

    vnhatmai26 Guest


    Chương vi:trao đổi chất và năng lượng

    CHƯƠNG VI:TRAO ĐỔI CHÂT VÀ NĂNG LƯỢNG

    Sự trao đổi chất giữa cơ thể và môi trường ngoài biểu hiện như thế nào?
    - Ở cấp độ cơ thể, môi trường ngoài cung cấp nước, thức ăn, muối khoáng và oxi qua hệ tiêu hóa, hô hấp, đồng thời tiếp nhận các sản phẩm phân hủy, chất bã và khí CO2 từ cơ thể thải ra.

    Hệ tiêu hóa đóng vai trò gì trong sự trao đổi chất? Hệ hô hấp có vai trò gì?
    - Qua hệ tiêu hóa, cơ thể tổng hợp nên những sản phẩm đặc trưng của mình, đồng thời thải bỏ các sản phẩm thừa ra ngoài hậu môn
    - Hệ hô hấp lấy oxi từ môi trường ngoài để cung cấp cho các phản ứng sinh hóa trong cơ thể, và thải ra ngoài khí cacbonic

    Máu và nước mô cung cấp những gì cho cơ thể? Hệ tuần hoàn có vai trò gì?
    - Chất dinh dưỡng và oxi từ máu chuyển qua nước mô, cung cấp cho tế bào thực hiện các chất năng sinh lí.
    - Khí CO2 và các sản phẩm bài tiết do tế bào thải ra đổ vào nước mô chuyển qua máu, nhờ máu chuyển đến các cơ quan bài tiết

    Hoạt động sống của tế bào đã tạo ra những sản phẩm gì?
    - Hoạt động sống của tế bào tạo ra cá sản phẩm phân hủy và CO2

    Những sản phẩm đó của tế bào đổ vào nước mô rồi vào máu và được đưa tới đâu?
    - Các sản phẩm phân hủy sẽ được đưa tới cơ quan bài tiết, còn khí CO2 được đưa tới phổi để thải ra ngoài

    Sự trao đổi chất giữa tế bào và môi trường trong biểu hiện như thế nào?
    - Ở cấp độ tế bào, các chất dinh dưỡng và oxi nhận từ máu và nước mô được tế bào sử dụng cho các hoạt động sống.
    - Đồng thời, các sản phẩm phân hủy được thải vào môi trường trong, đến các cơ quan bài tiết. Còn khí CO2 được đưa tới phổi để thải ra ngoài

    Nêu mối quan hệ giữa sự trao đổi chất ở cấp độ tế bào và sự trao đổi chất ở cấp độ cơ thể.
    - Trao đổi chất ở cấp độ cơ thể cung cấp các chất dinh dưỡng và oxi cho tế bào và nhận từ tế bào các sản phẩm phân hủy, khí CO2 để thải ra môi trường
    - Trao đổi chất ở tế bào giải phóng năng lượng, cung cấp cho các cơ quan trong cơ thể thực hiện hoạt động trao đổi chất
    - Như vậy, sự trao đổi chất ở hai cấp độ này gắn bó mật thiết với nhau, không thể tách rời
    Sự chuyển hóa vật chất và năng lượng ở tế bào gồm những quá trình nào?
    - Có 2 quá trình mâu thuẫn, đối nghịch nhau, nhưng có quan hệ mật thiết đó là: đồng hóa và dị hóa
    - Đồng hóa là quá trình tổng hợp các nguyên liệu có sẵn trong tế bào thành những chất đặc trưng của tế bào, tích lũy năng lượng trong các liên kết hóa học
    - Dị hóa là quá trình phân giải các chất được tích lũy trong quá trình đồng hóa, bẻ gãy các liên kết hóa học để giải phóng năng lượng, cung cấp cho mọi hoạt động sống của tế bào. Sự dị hóa tạo ra các sản phẩm phân hủy và khí CO2

    Năng lượng giải phóng ở tế bào được sử dụng vào những hoạt động gì?
    - Sinh công tổng hợp chất mới, sinh nhiệt để bù vào phần nhiệt đã mất.

    Bảngso sánh đồng hóa và dị hóa:

    [​IMG]

    Mối quan hệ giữa đồng hóa và dị hóa:
    - Các chất được tổng hợp ở đồng hóa là nguyên liệu cho dị hóa. Do đó, năng lượng được tổng hợp ở đồng hóa sẽ được giải phóng trong quá trình dị hóa để cung cấp trở lại cho hoạt động tổng hợp của đồng hóa. 2 quá trình này tuy trái ngược nhau, mâu thuẫn nhau nhưng thống nhất với nhau. Nếu không có đồng hóa thì sẽ không có nguyên liệu cho dị hóa và ngược lại, nếu không có dị hóa thì sẽ không có năng lượng cho hoạt động đồng hóa.

    Tỉ lệ giữa đồng hóa và dị hóa trong cơ thể ở những độ tuổi và trạng thái khác nhau thay đổi như thế nào?
    Tỉ lệ giữa đồng hóa và dị hóa trong cơ thể ( khác nhau về độ tuổi và trạng thái) là không giống nhau và phụ thuộc vào:
    - Lứa tuổi: Ở trẻ, cơ thể đang lớn nên quá trình đồng hóa lớn hơn dị hóa. Ngược lại ở người già, quá trình đồng hóa lớn hơn dị hóa
    - Vào thời điểm lao động, dị hóa lớn hơn đồng hóa. Lúc nghỉ ngơi, đồng hóa mạnh hơn dị hóa

    Sự chuyển hóa vật chất và năng lượng phụ thuộc vào:

    - Cơ chế thần kinh và ch\ơ chế thể dịch



    Vì sao nói chuyển hóa vật và năng lượng là đặc trưng cơ bản của sự sống?
    - Mọi hoạt động sống của cơ thể đều cần năng lượng, mà năng lượng được giải phóng từ quá trình chuyển hóa. Nếu không có chuyển hóa thì không có hoạt động sống

    Hãy nêu sự khác biệt giữa đồng hóa với tiêu hóa, dị hóa với bài tiết:

    [​IMG]

    Mọi hoạt động của cơ thể đều sinh nhiệt. Vậy nhiệt do hoạt động của cơ thể sinh ra đã đi đâu và để làm gì?
    - Nhiệt do hoạt động của cơ thể tạo ra thường xuyên được máu phân phối khắp cơ thể và tỏa ra môi trường để đảm bảo thân nhiệt ổn định.

    Khi lao động nặng, cơ thể có những phương thức tỏa nhiệt nào?
    - Khi lao động nặng, cơ thể tỏa nhiệt qua hơi nước ở hoạt động hô hấp và và tỏa nhiệt qua da, qua sự bốc hơi của mồ hôi. Vì thế, người lao động nặng hô hấp mạnh và đổ mồ hôi.

    Vì sao mùa hè, da người ta hồng hào, còn mùa đông, nhất là khi trời rét, da thường tái hoạc sởn gai ốc?
    - Mùa hè, da hồng hào vì mạch máo dưới da dãn, lưu lượng máu qua da nhiều, tạo điều kiện cho cơ thể tăng cường tỏa nhiệt.
    - Mùađông, khi trời rét, mạch máu dưới da co, lưu lượng máu qua da ít nên da bị tím tái. Ngoài ra, các cơ chân lông co làm sởn gai ốc để giảm thiểu sự tỏa nhiệt qua da.

    Khi trời nóng, độ ẩm không khí cao, không thoáng gió ( trời oi bức), cơ thể ta có những phản ứng gì và có cảm giác như thế nào?
    - Mồ hôi sẽ không bay hơi và chảy thành dòng. Vì thế, nhiệt không bị mất đi qua da nên ta cảm thấy oi bức.

    Vai trò của da trong điều hòa thân nhiệt:
    - Da là cơ quan đóng vai trò quan trọng trong điều hòa thân nhiệt. Khi trời nóng hay lao động nặng, mạch máu dưới da dãn ra giúp tỏa nhiệt nhanh, đồng thời tăng cường tiết mồ hôi, mồ hơi bay hơi sẽ lấy đi 1 nhiệt lượng của cơ thể. Khi trời rét, mao mạch dưới da co lại, cơ chân lông co để giảm sự tỏa nhiệt.
    - Hệ thần kinh giữ vai trò chủ đạo trong hoạt động điều hòa thân nhiệt.

    Vì sao nói: rèn luyện thân thể cũng là 1 biện pháp chống nóng, lạnh?
    - rèn luyện thân thể cũng là 1 biện pháp để tăng khả năng chịu đựng của cơ thể

    Đề phòng cảm lạnh, cảm nóng trong lao động và sinh hoạt hằng ngày, em cần phải chú ý những điểm gì? ( 6 ý)
    - Đi nắng cần đội mũ
    - Không chơi thể thao ngoài trời nắng và nhiệt độ không khí cao
    - Trời nóng, sau khi lao động nặng hoặc đi nắng về, mồ hôi ra nhiều không được tắm ngay, không ngồi nơi lộng gió, không bật quạt quá mạnh.
    - Trời rét cần giữ ấm cơ thể nhất là cổ, ngực, chân: không ngồi nơi hút gió
    - Rèn luyện thể dục thể thao hợp lí để tăng khả năng chịu đựng của cơ thể.
    - Trồng cây xanh tạo bóng mát ở trường học và khu dân cư

    Trình bày cơ chế điều hòa thân nhiệt trong các trường hợp: trời nóng, trời oi bức và trời rét:
    - Trời nóng, mạch máu dưới da dãn ra, lưu lượng máu qua da nhiều làm da trở nên hồng hào tạo điều kiện cho cơ thể tăng cường tỏa nhiệt.
    - Trời oi bức, độ ẩm không khí cao, không thoáng gió, mồ hôi sẽ tiết ra nhiều, nhưng không bay hơi được sẽ chảy thành dòng.
    - Trời rét, mạch máu dưới da co lại, lưu lượng máu qua da cũng ít đi nên da ta tím tái. Ngoài ra, các cơ chân lông co làm giảm sự tỏa nhiệt

    Hãy giải thích các câu: + trời nóng chống khát, trời rét chóng đói và + rét run cầm cập:
    - Khi trời rét, một phản xạ khác được thực hiện đó là sự tăng cường quá trình chuyển hóa để tăng sinh nhiệt cho cơ thể. Điều đó giải thích vì sao: trời rét chống đói
    - Khi trời nóng, môi trường thông thoáng, có gió, độ ẩm không khí thấp, thì cơ thể thực hiện cơ chế tiết nhiều mồ hôi, mồ hơi bay hơi sẽ lấy đi 1 lượng nhiệt của cơ thể. Điều đó giải thích vì sao: Trời nóng chống khát
    - Khi trời quá lạnh, còn có hiện tượng các cơ co dãn liên tục gây phản xạ run để tăng sinh nhiệt.

    Nêu vai trò của muối khoáng:
    - Muối khoáng là thành phần qua trọng của tế bào, đảm bảo cân bằng áp suất thẩm thấu và lực trương của tế bào
    - Tham gia vào thành phần cấu tạo của nhiều enzim
    - Đảm bảo quá trình trao đổi chất và năng lượng
    Tóm tắt vai trò chủ yếu của 1 số vitamin:

    [​IMG]

    Hãy cho biết thực đơn trong bữa ăn cần được phối hợp như thế nào để cung cấp đủ vitam cho cơ thể?
    - đảm bảo cân đối thành phần thức ăn để cung cấp đủ vitamin cho cơ thể.

    Vì sao nói, thiếu vitamin D, trẻ em sẽ mắc bệnh còi xương?
    - Vitamin D cần cho sự chuyển hóa canxi và photpho. Cơ thể chỉ hấp thụ được canxi khi có mặt của Vitamin D. Vì vậy, thiếu vitamin D, trẻ em sẽ mắc bệnh còi xương

    Vitamin có vai trò gì đối với hoạt động sinh lí của cơ thể?
    - Vitamin thamj gia vào cấu trúc nhiều hệ enzim xúc tác các phản ứng sinh hóa trong cơ thể. Nếu thiếu vitamin gây rối loạn các hoạt động sinh lí, thừa sẽ gây các bệnh nguy hiểm.

    Bảng tóm tắt vai trò chủ yếu của 1 số muối khoáng:


    [​IMG]
     
  11. vnhatmai26

    vnhatmai26 Guest


    Chương vi:trao đổi chất và năng lượng

    Vì sao cần bổ sung thức ăn giàu chất sắt cho các bà mẹ mang thai?
    - Sắt cần cho sự tạo thành hồng cầu và tham gia quá trình chuyển hóa. Vì vậy, bà mẹ mang thai cần được bổ sung thức ăn giàu chất sắt để thai nhi phát triển tốt, người mẹ khỏe mạnh.

    Vì sao trong thời kì thuộc Pháp, đồng bào các dân tộc ở Việt Bắc và Tây Nguyên phải đốt cỏ tranh lấy tro để ăn?
    - trong tro cỏ tranh có một số muối khoáng, tuy không nhiều, nhưng chủ yếu là muối kali. Vì vậy, việc ăn cỏ tranh chỉ là biện pháp tạm thời , chứ không thể thay thế hoàn toàn muối ăn hằng ngày

    Vì sao trẻ em bị suy dinh dưỡng ở những nước đang phát triển thường chiếm tỉ lệ cao?
    - ở những nước đang phát triển, chất lượng cuộc sống của người dân thấp,
    Nhu cầu dinh dưỡng của trẻ em, người trưởng thành, người già, khác nhau như thế nào? Vì sao có sự khác nhau đó?
    - Nhu cầu dinh dưỡng của trẻ em cao hơn người trưởng thành đặc việt là protein vì cần được tích lũy cho cơ thể phát triển.
    - Người già nhu cầu dinh dưỡng thấp hơn vì sự vận động của cơ thể kém người trẻ

    Sự khác nhau về nhu cầu dinh dưỡng ở mỗi cơ thể phụ thuộc vào những yếu tố nào?
    - giới tính: Nam có nhu cầu dinh dưỡng coa hơn nữ
    - trạng thái cơ thế: người có kích thước lớn có nhu cầu cao hơn. Người bệnh mới ốm khỏi, cần nhiều dinh dưỡng hơn để phục hồi sức khỏe
    - Dạng hoạt động: người lao động nặng có nhu cầu dinh dưỡng cao hơn vì tốn nhiều năng lượng hơn
    - Lứa tuổi: Trẻ em có nhu cầu dinh dưỡng cao hơn người già, ngoài việc đảm bảo cung cấp đủ năng lượng, mà còn cần để xây dựng cơ thể, giúp cơ thể lớn lên.

    Những loại thức ăn nào giàu chất đường bột ( gluxit)?
    - mía, sữa, khoai, sắn, hạt ngũ cốc

    Những loại thực phẩm nào giàu chất béo?
    - mỡ động vật, dầu thực vật trong dừa, đậu tương, lạc, vừng

    Những loại thực phẩm nào giàu chất đạm?
    - thịt, cá, đậu, đỗ

    Sự phối hợp các loại thức ăn trong bữa ăn có ý nghĩa gì?
    - Đảm bảo cung cấp đủ nhu cầu dinh dưỡng của cơ thể
    - Giúp ta ăn ngon miệng

    Vì sao trong khẩu phần ăn uống nên tăng cường rau, hoa quả tươi?
    - để đáp ứng nhu cầu vitamin của cơ thể
    - cung cấp thêm các chất xơ giúp hoạt động tiêu hóa dễ dàng.

    Để xây dựng 1 khẩu phần ăn hợp lí, cần dựa trên những căn cứ nào:

    - Đáp ứng đủ nhu cầu dinh dưỡng của cơ thể
    - Đảm bảo đủ năng lượng, vitamin, muối khoáng và cân đối về thành phần các chất hữu cơ
    - Đảm bảo cân đối các thành phần và giá trị dinh dưỡng của thức ăn.

    Thế nào là bữa ăn hợp lí, có chất lượng? Cần làm gì để nâng cao chất lượng bữa ăn trong gia đình?
    Bữa ăn hợp lí, có chất lượng là:
    - Đảm bảo đủ thành phần dinh dưỡng, vitamin, muối khoáng
    - Có sự phối hợp đảm bảo cna6 đối tỉ lệ các thành phần thức ăn
    Để nâng cao chất lượng bữa ăn cần:
    - Xây dựng kinh tế gia đình phát triển để đáp ứng nhu cầu ăn uống của gia đình
    - Làm cho bữa ăn hấp dẫn, ngon miệng bằng cấp:
    + Chế biến hợp khẩu vị
    + Bàn ăn và bát đũa phải sạch
    + Bày món ăn đẹp, hấp dẫn
    + Tinh thần sảng khoái, vui vẻ

    HẾT CHƯƠNG VI
     
  12. vnhatmai26

    vnhatmai26 Guest


    Chương vii:bài tiết

    CHƯƠNG VII: BÀI TIẾT ​


    - Bài tiết là 1 hoạt động của cơ thể thải loại các chất cặn bã, chất độc hại khác để duy trì tính ổn định của môi trường trong cơ thể.
    - Hoạt động này do phổi, thận, da đảm nhiệm; trong đó, phổi đóng vai trò quan trọng trong việc bài tiết CO2; thận đóng vai trò quan trọng bài tiết các chất thải khác qua nước tiểu.
    Các sản phẩm thải chủ yếu và cơ quan thực hiện bài tiết:


    [​IMG]

    - Thận thải tới 90% các sản phẩm bài tiết hòa tan trong máu ( trừ CO2), khoảng 10% còn lại do da đảm nhiệm.

    Các sản phẩm thải cần được bài tiết phát sinh từ đâu?
    - Các sản phẩm thải cần được bài tiết phát sinh từ các hoạt động trao đổi chất của tế bào và cơ thể ( CO2, mồ hôi, nước tiểu….) hoặc từ thoạt động tiêu hóa đưa vào cơ thể 1 số chất quá liều lượng ( các chất thuốc, ion, colesteron)

    Cấu tạo của hệ bài tiết nước tiểu:

    - Gồm thận, ống dẫn nước tiểu, ống *** và bóng ***
    - Thận là cơ quan quan trọng nhất trong hệ bài tiết nước tiểu, gồm 2 quả thận. Mỗi quả chứa khoảng 1 triệu đơn vị chức năng để lọc máu và hình thành nước tiểu.
    - Mỗi đơn vị chức năng của thận gồm: cầu thận, nang cầu thận, ống thận

    Bài tiết đóng vai trò quan trọng như thế nào với cơ thể sống?
    - Nhờ hoạt động của hệ bài tiết mà các tính chất của môi trường trong cơ thể luôn ổn định, tạo điều kiện thuận lời cho hoạt động trao đổi chất diễn ra bình thường

    Các sản phẩm thải chủ yếu của cơ thể là gì? Việc bài tiết chúng do các cơ quan nào đảm nhiệm?
    - Các sản phẩm thải chủ yếu của cơ thể là nước tiểu, mồ hôi, CO2
    - Hệ bài tiết thải loại nước tiểu, da thải loại mồ hôi, hệ hô hấp thải loại CO2

    Sự tạo thành nước tiểu gồm những quá trình nào? Chúng diễn ra ở đâu?
    - Quá trình lọc máu để tạo nước tiểu đầu diễn ra ở cầu
    - Quá trình hấp thụ lại các chất dinh dưỡng, H2O,các ion cần thiết
    - Quá trình bài tiết tiếp các chất cặn bã, các chất thuốc, các ion thừa
    - Quá trình hấp thụ lại và bài tiết tiếp diễn ra ở ống thận. Kết quả là biến nước tiểu đầu thành nước tiểu chính thức.
    Thành phần nước tiểu đầu khác với máu ở chỗ nào?
    - Thành phần nước tiểu đầu không có tế bào máu và protein
    - Máu có các tế bào máu và protein

    Nước tiểu chính thức khác với nước tiểu đầu ở chỗ nào?


    [​IMG]

    Sự tạo thành nước tiểu ở các đơn vị chứ năng của thân diễn ra liên tục, nhưng sự thải nước tiểu ra khỏi cơ thể chỉ xảy ra vào những lúc nhất định.Có sự khác nhau đó là do đâu?
    - Có sự khác nhau đó là do: máu luôn tuần hoàn qua cầu thận nên nước tiểu được tạo ra liên tục; nhưng nước tiểu chỉ được thải ra ngoài khi lượng nước tiểu trong bóng *** lên tới 200ml đủ áp lực gây cảm giác buồn đi tiểu và cơ vòng ống *** mở ra kết hợp với sự co của cơ vòng bóng *** và cơ bụng giúp thải nước tiểu ra ngoài.

    Thực chất quá trình tạo thành nước tiểu là gì?
    - Thực chất quá trình tạo thành nước tiểu là lọc máu, thải bỏ các chất cặn bã, chất thừa, các chất độc ra khỏi cơ thể để duy trì tính ổn định của môi trường trong cơ thể.

    Trình bày quá trình tạo thành nước tiểu ở các đơn vị chức năng của thận
    - Máu theo động mạch đến tới nang cầu thận với áp lực cao tạo ra lức đẩy nước và các chất hòa tan có kích thước nhỏ qua lỗ lọc trên vách mao mạch. Các tế bào máu và phân tử protein có kích thước lớn hơn nên không qua lỗ lọc. Kế quả là tạo thành nước tiểu đầu trong nang cầu thận
    - Nước tiểu đầu đi qua ống thận, ở đây xảy ra 2 quá trình: quá trình hấp thụ lại các chất cần thiết, nước, và quá trình bài tiết tiếp các chất bã, chất độc hại, chất thuốc ra khỏi cơ thể. Kết quả là tạo thành nước tiểu chính thức.

    Sự thải nước tiểu diễn ra như thế nào?
    - Mỗi ngày, cầu thận 1 người trưởng thành lọc được 1 440l máu và tạo ra khoảng nước tiểu đầu
    - Nhờ quá trình hấp thụ lại mà sau đó chỉ khoảng 1.5 lít nước tiểu chính thức được tạo thành và dẫn xuống bể thận, rồi theo ống dẫn nước tiểu xuống bóng ***.
    - Lượng nước tiểu trong bóng *** lên đến 200ml sẽ làm căng bóng ***, tăng áp suất trong bóng *** và gây cảm giác buồn đi tiểu. Nếu cơ vòng mở ra ( có sự phối hợp co của cơ bóng *** và cơ bụng), nước tiểu sẽ thoát ra ngoài.

    Sơ đồ quá trình tọa ra nước tiểu:

    [​IMG]

    Một số các tác nhân chủ yếu gây hại cho hệ bài tiết nước tiểu:
    - Hoạt động lọc máu tạo nước tiểu đầu có thể làm việc kém hiệu quả hay bị ngừng trệ, ách tách là do:
    + Một số cầu thận hư hại về cấu trúc do các vi khuẩn gây viêm các bộ phận khác nhu tai, mũi, họng rồi gián tiếp gây viêm cầu thận
    + Các cầu thận còn lại làm việc quá tải, suy thoái dần, dẫn đến suy thận toàn bộ
    - Hoạt động hấp thụ lại và bài tiết tiếp của ống thận cũng có thể kém hiệu quả hoặc ách tắc do:
    + Các tế bào ống thận do làm việc quá sức, bị thiếu oxi, bị đầu đọc nhẹ nên làm việc kém hiệu quả hơn bình thường
    + Các tế bào ống thận bị tổn thương do đói oxi lâu dài, do bị đầu đọc bởi các chất độc. Từng mảng tế bào ống thận có thể bị sưng phồng làm tắc ống thận hoặc thậm chí bị chết và rụng làm cho nước tiểu trong ống hòa thẳng vào máu.
    - Hoạt động bài tiết nước tiểu có thể bị ách tắc do sỏi hay viêm:
    + Các chất vô cơ và hữu cơ trong nước tiểu như axit uric, canxi, photphat, oxalat, xistein….có thể bị kết dính ở nồng độ quá cao và độ pH thích hợp tạo nên những viên sỏi làm tắc nghẽn đường dẫn nước tiểu.
    + Bể thận, ống dẫn nước tiểu, bóng *** và ống *** có thể bị viêm do vi khuẩn theo đường bài tiết nước tiểu đi lên gây ra.

    Khi các cầu thận bị viêm và suy thoái có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng như thế nào về sức khỏe?
    - Khi các cầu thận bị viêm và suy thoái có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng đến sức khỏe đó là: Quá trình lọc máu bị ngừng trệ-> Các chất cặn bã và chất đọc bị tích tụ trong máu -> Biểu hiện sớm nhất là cơ thể bị phù, tiếp theo là suy thận toàn bộ dẫn đến hôn mê và chết.

    Khi các tế bào ống thận làm việc kém hiệu quả hay bị tổn thương có thể dẫn đến hậu quả ntn về sức khỏe?
    - Khi các tế bào ống thận làm việc kém hiệu quả -> Quá trình hấp thụ lại các chất cần thiết và bài tiết tiếp các cặn bã độc hại bị giảm -> Môi trường trong thay đồi-> Môi trường trong bị biến đổi ->Trao đổi chất bị rối loạn -> Ảnh hưởng bất lợi đến sức khỏe
    - Khi các tế bào ống thận bị tổn thương có thể làm tắc ống thận hay nước tiểu hòa thẳng vào máu-> Gây đầu độc cơ thể với những biểu hiện tương tự trường hợp suy thận.

    Khi đường dẫn nước tiểu bị nghẽn bởi sỏi có thể ảnh hưởng thế nào tới sức khỏe?
    - Khi đường dẫn nước tiểu bị nghẽn bởi sỏi, gây tình trạng bí tiểu hay không đi tiểu được-> người bệnh đau dữ dội có thể kèm theo sốt-> Nếu không được cấp cứu kịp thời có thể nguy hiểm đến tính mạng
    -
    Cơ sở khoa học và thói quen sống khoa học:

    [​IMG]

    HẾT CHƯƠNG VI
     
  13. vnhatmai26

    vnhatmai26 Guest


    Chương viii:da

    CHƯƠNG VIII: DA​


    Cấu tạo của da:
    - gồm 3 lớp: lớp biểu bì, lớp bì và lớp mỡ dưới da
    - ngoài cùng là tầng sừng gồm những tế bào chết đã hóa sừng, xếp sít nhau, dễ bong ra
    - Dưới tầng sừng là lớp tế bào sống có khả năng phân chia tạo ra tế bào mới, trong tế bào có chứa các hạt sắc tố tạo nên màu da. Các tế bào mới sẽ thay thế các tế bào ở lớp sừng bong ra
    - Phần dưới lớp tế bào sống là lớp bì cấu tạo từ các sợi mô liên kết bện chặt trong đó có các thụ quan, tuyến mồ hôi, tuyến nhờn, lông và bao lông, cơ co chân lông, mạch máu
    - Lớp mỡ dưới da chứa mỡ dự trữ, có vai trò cách nhiệt
    - Lông, móng là sản phẩm của da. Lòng bàn tay và gan bàn chân không có lông
    - Lông, móng được sinh ra từ các túi cấu tạo bởi các tế bào của tầng tế bào sống,

    Vào mùa hanh khô, ta thường thấy có những vảy trắng nhỏ bong ra như phấn ở quần áo. Điều đó giúp cho ta giải thích như thế nào về thành phần lớp ngoài cùng của da?
    - Vảy trắng tự bong ra chứng tỏ lớp tế bào ngoài cùng của da hóa sừng và chết.

    Vì sao da ta luôn mềm mại, khi bị ướt không ngấm nước?
    - Vì da được cấu tạo từ các sợi mô liên kết bện chặt với nhau và trên da có nhiều tuyến nhờn tiết chất nhờn lên bề mặt da.

    Vì sao ta nhận biết được nóng lạnh, độ cứng, mềm của vật mà ta tiếp xúc?
    - Da có nhiều cơ quan thụ cảm là những đầu mút tế bào thần kinh giúp da nhận biết nóng lạnh, độ cứng mềm……

    Da có phản ứng như thế nào khi trời nóng quá hay lạnh quá?
    - Khi trời nóng, mao mạch dưới da dãn ra, tuyến mồ hôi tiết nhiều mồ hôi,
    - Khi trời lạnh, mao mạch dưới da co lại, cơ chân lông co

    Lớp mỡ dưới da có vai trò gì?

    -Lớp mở dưới da là lớp đệm chống ảnh hưởng cơ học của môi trường và có vai trò góp phần chống mất nhiệt khi trời rét.

    Tóc và lông mày có tác dụng gì?
    - Tóc tạo nên 1 lớp đệm không khí có vai trò chống tia tử ngoại của ánh nắng mặt trời và điều hòa nhiệt độ.
    - Lông mày có vai trò ngăn mồ hôi và nước ( khi đi dưới trời mưa) không chảy xuống mắt

    Da có những chức năng gì?
    - tạo nên vẻ đẹp của con người
    - bảo vệ cơ thể
    - điều hòa thân nhiệt
    Đặc điểm nào giúp da thực hiện chất năng bảo vệ?
    - Bảo vệ cơ thể chống các yếu tố gây hại của môi trường như sự va đập, sự xâm nhập của vi khuẩn, chống thấm nước và thoát nước, do đặc điểm cấu tạo từ các sợi mô liên kết, lớp mỡ dưới da và tuyến nhờn
    - Chất nhờn do tuyến nhờn tiết ra còn có tác dụng diệt khuẩn
    - Sắc tố da giúp góp phần chống tác hại của tia tử ngoại

    Bộ phận nào giúp da tiếp nhận các kích thích? Bộ phận nào thực hiện chức năng bài tiết?
    - Nhận các kích thích của môi trường là nhờ các cơ quan thụ cảm
    - Tham gia hoạt động bài tiết qua tuyến mồ hôi

    Da điều hòa thân nhiệt bằng cách nào?

    - Điều hòa thân nhiệt nhờ sự co, dãn của mạch máu dưới da, tuyến mồ hôi, cơ co chân lông. Lớp mỡ dưới da góp phần chống mất nhiệt.

    Có nên trang điểm bằng cách lạm dụng kem phấn, nhổ bỏ lông mày, dùng bút chì kẻ lông mày tạo dáng hay không? Vì sao?

    - Lông mày có vai trò ngăn mồ hôi, nước chảy xuông mắt. Vì vậy, không nên nhổ bỏ lông mày. Lạm dụng kem, phấn sẽ bít các lỗ chân lông và các lỗ tiết chất nhờn, tạo điều kiện cho vi khuẩn bám vào da và phát triển.

    Da bẩn có hại như thế nào?

    - Da bẩn là môi trường thuận lơi cho vi khuẩn phát triển, phát sinh bệnh ngoài da.
    - Da bẩn còn làm hạn chế hoạt động bài tiết mồ hôi do đó ảnh hưởng đến sức khỏe

    Da bị xây xát có hại như thế nào?

    - Da bị xây xát dễ nhiễm trùng gây các bệnh nguy hiểm như nhiễm trùng máu, nhiễm vi khuẩn uốn ván.

    Biện pháp giữ vệ sinh da:
    - Phải thường xuyên tắm rửa, thay quần áo và giữ gìn da sạch sẽ để tránh bệnh ngoài da
    - Rèn luyện cơ thể để nâng cao sức chịu đựng của cơ thể và của da
    - Tránh làm da bị xây xát, bị phỏng
    - Giữ gìn vệ sinh nơi ở và nơi công cộng.

    Các hình thức rèn luyện da:
    - Tắm nắng lúc 8-> 9 giờ
    - Tham gia thể thao buổi chiều
    - Tập chạy buồi sáng
    - Xoa bóp, lao động chân tay vừa sức

    Nguyên tắc phù hợp để rèn luyện da:

    - Phải rèn luyện từ từ, nâng dần sức chịu đựng của cơ thể
    - Rèn luyện thích hợp với tình trạng sức khỏe của từng người
    - Cần tiếp xúc với ánh nắng mặt trời

    Da sạch có ảnh hưởng đến sức khỏe như thế nào?
    - Da sạch có khả năng diệt tới 85% số vi khuẩn bám trên da
    - Phòng bệnh ngoài da
    - Hạn chế sự tạo thành mụn trứng cá.

    HẾT CHƯƠNG VIII
     
  14. vnhatmai26

    vnhatmai26 Guest


    Chương ix:thần kinh và giác quan

    CHƯƠNG IX:THẦN KINH VÀ GIÁC QUAN

    Cấu tạo và chức năng của noron:

    - Thân chứa nhân
    - Các sợi nhánh và sợi trục, trong đó sợi trục có bao mielin bao ngoài. Các bao mielin được ngăn cách bằng các eo Rangvie
    - Tận cùng sợi trục có các cúc xinap là nơi tiếp giáp giữa các noron này với các noron khác hoặc với cơ quan trả lời.
    - Chức năng của noron là hưng phấn và dẫn truyền.

    Nêu cấu tạo của hệ thần kinh:

    - Hệ thần kinh gồm bộ phận trung ương và bộ phận ngoại biên.
    - Bô phận trung ương có não và tủy sống được bảo vệ trong các khoang xương và màng não tủy: hộp sọ chứa não; tủy sống nằm trong ống xương sống
    - Nằm ngoài trung ương thần kinh là bộ phận ngoại biên; có các dây thàn kinh do các bó sợi vận động và bó sợi cảm giác tạo nên. Thuộc bộ phận ngoại biên có các hạch thần kinh.

    Nêu chức năng của hệ thần kinh vận động và hệ thần kinh sinh dưỡng

    - Hệ thần kinh vận động liên quan đến hoạt động của các cơ vân là hoạt động có ý thức
    - Hệ thần kinh sinh dưỡng điều hòa hoạt động của các cơ quan sinh dưỡng và cơ quan sinh sản ( các cơ quan nội tạng). Đó là những hoạt động không có ý thức.

    Nêu cấu tạo của tủy sống:

    - tủy sống bao gồm chất xám ở giữa và bao quanh bởi chất trắng
    - Chất xám là căn cứ ( trung khu) của các phản xạ không điều kiện
    - chất trắng là các đường dẫn truyền nối các căn cứ trong tủy sống với nhau và với bộ não.

    Nêu cấu tạo của dây thần kinh tủy:

    - Có 31 đôi dây thần kinh tủy
    - Mỗi dây thần kinh tủy bao gồm các nhóm sợi thần kinh cảm giác nối với tủy sống qua rễ sau ( rễ cảm giác) và nhóm sợi thần kinh vận động, nối với tủy sống bằng các rễ trước ( rễ vận động)
    - Chính các nhóm sợi liên quan đến các rễ này sau khi đi qua khe giữa 2 đốt sống liên tiếp đã nhập lại thành dây thần kinh tủy.

    Chức năng của dây thần kinh tủy:
    - rễ trước dẫn truyền xung vận động từ trung ương đi ra cơ quan đáp ứng ( cơ chi)
    - rễ sau: dẫn truyền xung thần kinh cảm giác từ các thụ quan về trung ương
    - Dây thần kinh tủy dẫn truyền xung thần kinh


    Tại sao nói dây thần kinh tủy là dây pha?

    - Dây thần kinh tủy là dây pha vì dây thần kinh tủy bao gồm các bó sợi cảm giác và vó sợi vận động được liên hệ với tủy sống qua rễ sau và rễ trước.. Rễ sau là rễ cảm giác, rễ trước là rễ vận động.

    Nêu vị trí và các thành phần của não bộ:

    - Trụ não tiếp liền với tủy sống ở phía dưới. Nằm giữa trụ não và đại não là não trung gian. Trụ não gồm não giữa, cầu não và hành não.não giữa gồm cuống não ở mặt trước và củ não sinh tư ở mặt sau.
    - Phía sau trụ não là tiểu não

    Vị trí, chức năng của tủy sống và trụ não:

    [​IMG]

    Nêu cấu tạo và chức năng của não trung gian:

    - Não trung gian nằm giữa đại não và trụ não, gồm đồi thị và vùng dưới đồi
    - Đồi thị là trạm cuối cùng chuyển tiếp của tất cả các đường dẫn truyền cảm giác từ dưới đi lên não.
    - Các nhân xám ở vùng dưới đồi là trung uong điều khiển các quá trình trao đổi chất và điều hòa thân nhiệt

    Nếu cấu tạo và chức năng của tiểu não:

    - Tiểu não gồm 2 thành phần cơ bản là chất trắng và chất xám
    - Chất xám là thành lớp vỏ tiểu não và các nhân
    - Chất trắng nằm ở phía trong, là các đường dẫn truyền nối vỏ tiểu não và các nhân với các phần khác của hệ thần kinh ( tủy sống, trụ não, não trung gian và bán cầu đại não)
    - Chức năng: điều hòa, phối hợp các cử động phức tạp và giữ thăng bằng cho cơ thể.

    So sánh cấu tạo và chức năng trụ não, não trung gian và tiểu não:

    [​IMG]

    Nếu cấu tạo và chức năng của trụ não:
    - Trụ não gồm chất trắng ( ngoài) và chất xám (trong)
    - Chất trắng là các đường liên lạc dọc, nối tủy sống với các phần trên của não và bao quanh chất xám
    - Chất xám ở trụ não tập trung thành các nhân xám. Đó là trung khu, nơi xuất phát các dây thần kinh não
    - Có 12 đôi dây thần kinh não, gồm 3 loại:dây cảm giác, dây vận động, dây pha.
    Chức năng:
    - điều khiển, điều hòa các hoạt động của nội quan
    - Chất trắng làm nhiệm vụ dẫn truyền, bao gồm các đường dẫn truyền lên và các đường dẫn truyền xuông

    Vì sao người say rượu có biểu hiện chân nam đá chân chiều trong lúc đi?

    - Vì rượu đã ức chế, cản trở sự dẫn truyền xung thần kinh qua cúc xinap giữa các tế bào có liên quan đến tiểu não, khiến sự phối hợp hoạt động phức tạp và giữ thăng bằng cơ thể bị ảnh hưởng.

    Sự phân vùng chức năng của đại não?
    - Vùng thị giác ở thùy chẩm
    - Vùng thính giác ở thùy thái dương
    - Vùng vận động ở hồi trán lên ( trước rãnh đỉnh)
    - Vùng cảm giác ở hồi đỉnh lên ( sau rãnh đỉnh)

    - Vùng vận động ngôn ngữ nằm gần vùng vận động
    - Vùng hiểu tiếng nói và chữ viết nằm gần vùng thính giác và thị giác.

    Nêu cấu tạo của đại não:

    - Đại não người rất phát triển, che lấp cả não trung gian và não giữa
    - Bề mặt của đại não được phủ bởi 1 lớp chất xám làm thành vỏ não
    - Bề mặt của đại não có rất nhiều nếp gấp, đó là các rãnh và khe làm tăng diện tích bề mặt vỏ não nơi chứa thân noron lên tới 2300-2500cm2
    - Hơn 2/3 diện tích bề mặt của não nằm trong các rãnh và khe.
    - Vỏ não chỉ dày khoảng 2-3mm, gồm 6 lớp, chủ yếu là các tế bào hình tháp
    - Các rãnh chia mỗi nửa đại não thành các thùy.
    - Rãnh đỉnh ngăn cách thùy trán và thùy đỉnh
    - Rãnh thái dương ngăn cahc1 thùy trán và thùy đỉnh với thùy thái dương
    - Trong các thùy, các khe đã tạo thành các hồi hay khúc cuộn não.
    - Dưới vỏ não là chất trắng, trong đó chứa các nhân nền
    - Chất trắng là các đường thần kinh nối các vùng vỏ não và nối 2 nửa đại não với nhau
    - Ngoài ra, còn có các đường dẫn truyền nối giữa vỏ não với các phần dưới của não và với tủy sống
    - Hầu hết các đường này đều bắt chéo nhau hoặc ở hành tủy hoặc ở tủy sống

    Nêu rõ các đặc điểm cấu tạo và chức năng của đại não người, chứng tỏ sự tiến hóa của người so với các dộng vật khác trong lớp thú.
    - Khối lượng não so với cơ thể ở người lớn hơn các động vật thuộc lớp thú
    - Vỏ não có nhiều khe và rãnh làm tăng bề mặt chứa các noron ( khối lượng chất xám lớn hơn)
    - Ở người, ngoài các trung khu vận động và cảm giác như các động vật thuộc lớp thú, còn có các trung khu cảm giác và vận động ngôn ngữ

    Trung khu của các phản xạ vận động và phản xạ sinh dưỡng nằm ở đâu?

    - Đều nằm trong chất xám nhưng trung khu của phản xạ sinh dưỡng nằm trong sừng bên tủy sống và trong trụ não

    So sánh cung phản xạ sinh dưỡng với cung phản xạ vận động
    Giống nhau:
    - Đường hướng tâm của 2 phản xạ đều gồm 1 noron lien hệ với trung khu ở sừng sau chất xám
    Khác nhau:
    - cung phản xạ vận động:
    + Noron trung gian ( liên lạc) tiếp xúc với noron vận động ( li tâm) ở sừng trước
    + Đường li tâm của phản xạ vận động chỉ có 1 noron chạy thẳng từ sừng trước chất xám tới cơ quan đáp ứng
    - cung phản xạ sinh dưỡng:
    + Noron trung gian ( liên lạc) tiếp xúc với noron trước hạch sừng bên chất xám
    + Đường li tâm của phản xạ sinh dưỡng gồm 2 noron tiếp giáp nhau trong các hạch sinh dưỡng.

    Cấu tạo của hệ thần kinh sinh dưỡng:

    - Hệ thần kinh sinh dưỡng bao gồm: phân hệ giao cảm và phân hệ đối giao cảm
    - Hệ thần kinh sinh dưỡng gồm: phần trung ương nằm trong trụ não, tủy sống, phần ngoại biên là các dây thần kinh, hạch thần kinh

    So sánh cấu tạo của phân hệ giao cảm và phân hệ đối giao cảm:


    [​IMG]

    Chức năng của 2 phân hệ giao cảm và đối giao cảm? Điều đó có ý nghĩa gì đối với đời sống?
    - 2 phân hệ giao cảm và đối giao cảm có tác dụng đối lập đối với hoạt động của các cơ quan sinh dưỡng, chính nhờ đó mà điều hòa được hoạt động của chúng phù hợp với nhu cầu của cơ thể từng lúc, từng nơi.

    Nêu cấu tạo cơ quan phân tích:
    - Bao gồm: Cơ quan thụ cảm
    - Dây thần kinh ( Dẫn truyền hướng tâm)
    - Bộ phận phân tích ở trung ương

    Nếu cấu tạo của cơ quan phân tích thị giác:

    - gồm: các tế bào thụ cảm thị giác trong màng lưới của cầu mắt
    - Dây thần kinh thị giác ( dây số II)
    - vùng thị giác ở thùy chẩm
     
  15. vnhatmai26

    vnhatmai26 Guest


    Chương ix:thần kinh và giác quan

    So sánh chức năng của phân hệ giao cảm và đối giao cảm:


    [​IMG]

    Nêu cấu tạo của cầu mắt:
    - Cầu mắt nằm trong hốc mắt của xương sọ, phía ngoài được bảo vệ bởi các mi mắt, lông mày, lông mi nhờ tuyến lệ luôn luôn tiết nước mắt làm mắt không bị khô
    - Cầu mắt vận động được là nhờ các cơ vận động mắt
    - Cầu mắt gồm 3 lớp: lớp ngoài cùng là màng cứng có nhiệm vụ bảo vệ phần trong của cầu mắt
    - Phía trước của màng cứng là màng giác trong suốt để ánh sáng đi qua vào trong cầu mắt
    - Tiếp đến là lớp màng mạch có nhiều mạch máu và các tế bào sắc tố đen tạo thành 1 phòng tối trong cầu mắt
    - Lớp trong cùng là màng lưới, trong đó chứa tế bào thụ cảm thị giác, bao gồm 2 loại: tế bào nón và tế bào que
    Nêu cấu tạo của màng lưới:
    - Màng lưới có chứa tế bào thụ cảm thị giác, bao gồm 2 loại: tế bào nón và tế bào que
    - Các tế bào nón tiếp nhận các kích thích ánh sáng mạnh và màu sắc
    - Các tế bào que có khả năng tiếp nhận kích thích ánh sáng yếu giúp ta nhìn rõ về ban đêm
    - Các tế bào nón tập trung chủ yếu ở điểm vàng. Càng xa điểm vàng, số lượng tế bào nón càng ít và chủ yếu là tế bào que. Mặt khác, ở điểm vàng, mỗi tế bào nón liên hệ với 1 tế bào thần kinh thị giác qua 1 tế bào 2 cực. Tuy nhiên, nhiều tế bào que mới liên hệ được với 1 tế bào thần kinh thị giác.
     Do đó, khi muốn quan sát một vật cho rõ phải hướng trục mắt về phía vật quan sát để ảnh của vật hiện trên điểm vàng.
    - Điểm mù là nơi đi ra của các sợi trục các tế bào thần kinh thị giác, không có tế bào thụ cảm thị giác nên nếu ảnh của vật rơi vào đó sẽ không nhìn thấy.
    - Như vậy, sự phân tich` ảnh cũng xảy ra ngay ở cơ quan thụ cảm
    Vì sao ảnh của vật hiện trên điểm vàng lại nhìn rõ nhất?
    - Ở điểm vàng, mỗi chi tiết của ảnh được 1 tế bào nón tiếp nhận và được truyền về não qua từng tế bào thần kinh riêng rẽ
    - trong khi ở vùng ngoại vi nhiều tế bào nón và que hoặc nhiều tế bào que mới được gửi về não các thông tinh nhận được qua 1 vài tế bào thần kinh thị giác
    Nêu sự tạo ảnh ở màng lưới:
    - Ta nhìn được vật là do các tia sáng phản chiếu từ vật tới mắt đi qua thể thủy tinh tới màng lưới sẽ kích thích các tế bào thụ cảm ở đây và truyền về trung ương, cho ta nhận biết về hình dạng, độ lớn, màu sắc của vật/
    Nêu vai trò của thể thủy tinh trong cầu mắt:
    - Khi vật tiến lại gần, mắt phải điều tiết để thể thủy tinh phồng lên kéo ảnh về phía trước cho ảnh rơi đúng trên màng lưới

    Đồng tử sẽ ntn khi đèn phin vào mắt?
    - Khi dọi đèn pin vào mắt, đồng tử co hẹp lại, nhỏ hơn đồng tử trước khi dọi đèn. Vì khi ánh sáng quá mạnh, lượng ánh sáng qua 1nhiều sẽ làm lóa mắt.
    Các tật mắt, nguyên nhân và cách khắc phục:

    [​IMG]

    Bệnh đau mắt hột:


    [​IMG]

    - Ngoài đau mắt hột còn có thể bị đau mắt đỏ, đau mắt do bị viêm kết mạc làm thành màng, mộng, phải khám và điều trị kịp thời

    Tại sao người già thường phải đeo kính lão?

    - Vì ảnh của vật hiện phía sau màng lưới, muốn nhìn rõ phải đẩy vật ra xa do thùy tinh thể bị lão hóa ( già) mất khả năng điều tiết

    Nêu cấu tạo của cơ quan phân tích thính giác:

    - tế bào thụ cảm thính giác ( nằm trong 1 bộ phận của tai: cơ quan Coocti)
    - dây thần kinh thính giác ( dây số VIII)
    - Vùng thính giác ở thùy thái dương

    Nêu cấu tạo của tai:

    - chia làm 3 phần: tai ngoài, tai giữa và tai trong
    - Tai ngoài gồm vành tai có nhiệm vụ hứng sóng âm, ông tai hướng sóng âm. Tai ngoài được giới hạn với tai giữa bởi màng nhĩ
    - Tai giữa là 1 khoang xương, trong đó có chuỗi xương tai gồm: xương búa, xương đe, xương bàn đạp. Xương búa được gắn vào màng nhĩ, xương bàn đạp áp vào 1 màng giới hạn tai giữa và tai trong
    - Khoang tai giữa thông với nhau nhờ có vòi nhĩ nên bảo đảm áp suất 2 bên màng nhĩ được cân bằng
    - Tai trong gồm 2 bộ phận:
    + Bộ phần tiền đình và các ống bán khuyên thu nhận các thông tin về vị trí và sự chuyển động của cơ thể trong không gian
    + ốc tai thu nhận các kích thích của sóng âm. ốc tai bao gồm ốc tai xương, trong có ốc tai màng.
    • Ốc tai màng là 1 ống màng chạy suốt dọc ốc tai xương và cuốn quanh trụ ốc 2 vòng rưỡi, gồm màng tiền đình ở phía trên, màng cơ sở ở phía dưới và màng vên áp suất vào vách xương của ốc tai xương. Màng cơ sở có khoảng 24 000 sợi liên kết dài ngắn khác nhau: dài ở đỉnh ốc và ngắn dần khi xuống miệng ốc. Chúng chăng ngang từ trụ ốc sang thành ốc
    • Trên màng cơ sở có cơ quan Coocti, trong đó có các tế bào thụ cảm thính giác.

    Nêu cách thu nhận sóng âm của tai:

    - Sóng âm vào tai làm rung màng nhĩ, truyền qua chuỗi xương tai vào tai trong gây sự chuyển động ngoại dịch rồi nội dịch trong ốc tai màng và tác động lên các tế bào thụ cảm thính giác của cơ quan coocti nằm trên màng cơ sở ở vùng tương ứng với tần số và cường độ của sóng mâ làm các tế bào này hưng phấn chuyển thành xung thần kinh truyền về vùng thính giác ở thùy thái dương cho ta nhận biết vể âm thanh đã phát ra.

    Vì sao ta có thể xác định được âm phát ra từ bên phải hay trái?
    - thể xác định được âm phát ra bên nào là nhờ nghe bằng 2 tai: Nếu ở bên phải thì sóng âm truyền đến tai phải trước tay trái và ngược lại

    Thế nào là PXKDK và PXCDK?
    - PXKDK là phản xạ sinh ra đã có, không cần phải học tập
    - PXCDK là phản xạ được hình thành trong đời sống cá thể, là kết quả của quá trình học tập, rèn luyện



    So sánh tính chất của PXCDK và PXKDK:


    [​IMG]

    Giống nhau: về quá trình thành lập PXCDK và những điều kiện để PXCDK được hình thành và ức chế cùng ý nghĩa đối với đời sống

    Mối quan hệ:
    - PXKDK là cơ sở thành lập PXCDK
    - Phải có sự kết hợp giữa 1 kích thích có điều kiện với kích thích không điều kiện ( trong đó kích thích có điều kiện phải tác động trước kích thích không điều kiện 1 thời gian ngắn)

    Trình bày quá trình thành lập và ức chế PXCDK

    - Phải có sự kết hợp giữa các kích thích bất kì ( kích thích có điều kiện) với kích thích của 1 phản xạ không điều kiện
    - KTCDK phải tác động trước trong vài giây so với kích thích của PXKDK và hình thành đường liên hệ tạm thơi
    - Quá trình kết hợp đó phải được lập lại nhiều lấn và thường xuyên được củng cố.
    - ức chế PXCDK xảy ra khi hành động thói quen đó không được củng cố, làm mất đường liên hệ tạm thời.

    Nêu rõ ý nghĩa của sự hình thành và ức chế phản xạ có điều kiện đối với đời sống các động vật và con người
    - Đảm bảo sự thích nghi với môi trường và điều kiện sống luôn thay đổi và sự hình thành các thói quen, các tập quá tốt đối với con người

    Nêu sự thành lập và ức chế các phản xạ có điều kiện ở người
    - hình thành ở trẻ mới sinh , rất sớm
    - Đó là các PX CDK với ánh sáng, màu sắc, âm thanh và chúng dần hoàn thiện
    - Trẻ càng lớn, số lượng PXCDK xuất hiện càng nhiều và càng phức tạp
    - ức chế các phản xạ có điều kiện khi phản xạ đó không còn cần thiết đối với đời sống


    Nêu vai trò của tiếng nói và chữ viết:

    - tiếng nói và chữ viết là tín hiệu của sự vật nhưng thuộc hệ thống tín hiệu thứ 2, chúng có thể gây ra các phản xạ có điều kiện cấp cao.
    - Là phương tiện giao tiếp, trao đổi, truyền đạt kinh nghiệm trong cuộc sống, lao động, sản xuất
    - Là cơ sở của tư duy

    Vì sao nói ngủ là 1 nhu cầu sinh lí của cơ thể? Giấc ngủ có ý nghĩa ntn đối với sức khỏe?
    - Bản chất của giấc ngủ là 1 quá trình ức hế để bảo vệ phục hồi khả năng hoạt động của hệ thần kinh sau 1 ngày học tập và lao động.

    Muốn có giấc ngủ tốt cần những điều kiện gì?

    - đi ngủ đúng giờ
    - đánh răng, rửa mặt trước khi ngủ, chuẩn bị cho giấc ngủ
    - đảm bảo không khí yên tĩnh
    - tránh mọi kích thích có ảnh hưởng tới giấc ngủ

    Nếu những yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến giấc ngủ.
    - ăn no trước khi ngủ
    - dùng các chất kích thích: chè, cà phê, thuốc lá

    tại sao không nên làm việc quá sức? thức quá khuya?
    - vì sẽ gây căng thẳng và mệt mỏi cho hệ thần kinh

    Nêu những biện pháp giữ gìn và bảo vệ hệ thần kinh?

    - tránh những tác động có ảnh hưởng xấu đến hoạt động của hệ thần kinh
    - Đảm bao giấc ngủ hằng ngày
    - Giữ cho tâm hồn thanh thản, tránh những suy nghĩ âu lo
    - Xây dựng 1 chế độ làm việc và nghỉ ngơi hợp lí

    HẾT CHƯƠNG IX
     
  16. vnhatmai26

    vnhatmai26 Guest


    Chương x:nội tiết

    CHƯƠNG X:NỘI TIẾT


    Nêu đặc điểm của hệ nội tiết:

    - điều hòa quá trình sinh lí của cơ thể, đặc biệt là quá trình trao đổi chất, quá trình chuyển hóa vật chất và năng lượng trong các tế bào của cơ thể nhờ hormone từ các tuyến nội tiết tiết ra.
    - Chúng tác động thông qua đường máu chậm nhưng kéo dài và trên diện rộng
    - Sản phẩm tiết của tuyến nội tiết là các hormone
    - trong số các tuyến có tuyến tụy vừa là tuyến ngoại tiết, vừa là 1 tính nội tiết quan trọng. tuyến sinh dục cũng là tuyến pha.

    Nêu sự khác biệt giữa tuyến nội tiết và tuyến nội tiết
    - Giống nhau ở chỗ các tế bào tuyến đề tạo ra các sản phẩm tiết
    - Khác nhau:
    + ở sản phẩm tiết của tuyến nội tiết ngấm thẳng vào máu
    + Sản phẩm tiết của tuyến ngoại tiết tập trung vào ống dẫn để đổ ra ngoài. ( các tuyến tiêu hóa, tuyến lệ…….)

    Tính chất của hoocmon:

    - Mỗi hormone chỉ ảnh hưởng đến 1 hoặc 1 số cơ quan xác định, mặc dù các hormone này theo đường máu đi khắp cơ thể
    - Hormone có hoạt tính sinh học cao, chỉ với 1 lượng nhỏ cũng gây hiệu quả rõ rết
    - Hormone không mang tính đặc trưng cho loài

    Vai trò của hoocmon:
    - Duy trì tính ổn định của môi trường bên trong cơ thể
    - Điều hòa các quá trình sinh lí diễn ra bình thường
    - Do đó, các rối loạn trong hoạt động nội tiết thường dẫn đến các bệnh lí

    Khái quát chung về tuyến yên:
    - tuyến yên là 1 tuyến nhỏ bằng hạt đậu trắng nằm ở nền sọ, có liên quan đến vùng dưới đồi ( thuộc não trung gian)
    - Đây là 1 tuyến quan trọng nắm vai trò chủ đạo hoạt động của hầu hết các tuyến nội tiết khác. Đồng thời tiết ra hormon ảnh hưởng đến sự tăng trưởng, trao đổi glucozo, các chất khoáng, nước và co thắt cơ trơn
    - Tuyến yên gồm thùy trước và thùy sau. Giữa 2 thùy là thùy giữa, chỉ phát triển ở trẻ nhỏ, có tác dụng đối với sự phân bố sắc tố của da.

    Khái quát về tuyến giáp:
    - tuyến giáp là tuyến nội tiết lớn nhất, nặng 20-25g
    - Hormone tuyến giáp là tiroxin ( TH), trong thành phần có idod
    - Hormone này có vai trò quan trọng trong trao đổi chất và quá trình chuyển hóa các chất trong tế bào
    - Ngoài ra, tuyến giáp còn tiết canxitonin cùng với hormoen của tuyến cận giáp tham gia điều hòa canxi và photpho trong máu
    Các hoocmon tuyến yên và tác dụng của chúng:

    [​IMG]

    Phân biệt bệnh Bazodo với bệnh bướu cổ do thiếu iod:

    - Bệnh Bazodo do tuyến giáp hoạt động mạnh, tiết nhiều hormone làm tăng cường trao đổi chất, tăng tiêu dùng oxi, nhịp tim tăng, người bệnh luôn trong trạng thái hồi hộp, căng thẳng, mất ngủ, sút cân nhannh
    - Do tuyến hoạt động mạnh cũng gây bệnh bướu cổ, mắt lồi do tích nước ( phù nề) ở các tổ chức sau cầu mắt
    - Khi thiếu iod trong khẩu phần ăn hằng ngày, tiroxin không tiết ra, tuyến yên sẽ tiết hormone thúc đẩy tuyến giáp tăng cường hoạt động gây phì đại tuyến là nguyên nhân của bệnh bướu cổ. Trẻ em bị bệnh sẽ chậm lớn, trí não kém phát triển. Người lớn, hoạt động thần kinh giảm sút, trí nhớ kém

    Nêu chức năng của tuyến tụy:

    - Chức năng ngoại tiết của tuyến tụy là tiết dịch tụy theo ống dẫn đổ vào tá tràng, giúp cho sự biến đổi thức ăn ở ruột non
    - Các tế bào tập hợp thành các đảo tụy có chức năng tiết các hormone điều hòa lượng đường trong máu.
    - Có 2 loại tế bào trong đảo tụy: tế bào alpha tiết glucagon, tế bao beta tiết insulin
    - Tuyến tụy là 1 tuyến pha

    Nêu vai trò của các hormone tuyến tụy:
    - Tỉ lệ đường huyết trung bình chiếm 0.12%, nếu tỉ lệ này tăng cao sẽ kích thích các tế bào beta tiết insulin. Hormone này có tác dụng chuyển glucozo thành glicogen dự trữ trong gan và cơ
    - Trong trường hợp tỉ lệ đường huyết giảm so với bình thường sẽ kích thích các tế bào alpha tiết glucagon, có tác dụng ngược lại với insulin, biến glicogen thành glucose để nâng tỉ lệ đường huyết trở lại bình thường
    - Nhờ có tác dụng đối lập của 2 loại hormon trên của các tế bào đảo tụy mà tỉ lệ đường huyết luôn ổn định
    - Sự rối loạn trong hoạt động nội tiết của tuyến tụy sẽ dẫn đến tình trạng bệnh lí: bệnh tiểu đường or chứng hạ huyết áp
    Sơ đồ về quá trình điều hòa lượng đường huyết:
    [​IMG]



    Khái quát cấu tạo và chức năng của tuyến trên thận:

    - là 1 tuyến pha
    - Gồm vỏ tuyến và phần tủy
    - Vỏ tuyến chia làm 3 lớp tiết các nhóm hormone khác nhau:
    + Lớp ngoài ( lớp cầu) tiết hormone điều hòa các muối natri, kali trong máu
    + Lớp giữa ( lớp sợi): tiết hormone điều hòa đường huyết ( tạo glucozo từ protein và lipit)
    + lớp trong ( lớp lưới): tiết hormone điều hòa sinh dục nam, gây những biến đổi đặc tính sinh dục nam
    - Tủy tuyến tiết adrenalin và noradrenalin có tác dụng điều hòa hoạt động tim mạch và hô hấp, Các hormone này gây tăng nhịp tim, co mạch, tăng nhịp hô hấp, dãn phế quả, góp phần cùng glucagon điều chỉnh lượng đường huyết khi bị hạ đường huyết

    Trình bày chức năng của tinh hoàn và buồng trứng:

    - Tinh hoàn, buồng trứng ngoài chức năng sản sinh trinh trùng và trứng, còn thực hiện chức năng của các tuyến nội tiết
    - Các tế bào kẽ trong tinh hoàn tiết hormone sinh dục nam ( testosteron)
    - Các tế bào nang trứng tiết hormone sinh dục nữ ( ostrogen)
    - Các hormone này gây nên những biến đổi ở tuổi dậy thì, trong đó quan trọng nhất là những dấu hiệu chứng tỏ đã có khả năng sinh sản

    Khái quát chung về tuyến sinh dục:

    - gồm tinh hoàn ( nam) và buồng trứng (nữ)
    - là 1 tuyến pha

    Những dấu hiệu xuất hiện ở tuổi dạy thì nam:
    - Lơn nhanh, cao vụt
    - Sụn giáp phát triển, lộ hầu
    - Vỡ tiếng, giọng ồm
    - Mọc ria mép
    - Mọc lông nách
    - Mọc lông mu
    - Cơ bắp phát triển
    - Cơ quan sinh dục to ra
    - Tuyến mồ hôi, tuyến nhờn phát triển
    - Xuất hiện mụn trứng cá
    - Xuất tinh lần đầu
    - Vai rộng, ngực nở

    Những dấu hiệu xuất hiện ở tuổi dậy thì nữ:

    - Lớn nhanh
    - Da trở nên mịn màng
    - Thay đổi giọng nói
    - Vú phát triển
    - Mọc lông mu
    - Mọc lông nách
    - Hông nở rộng
    - Mông, đùi phát triển
    - Bộ phận sinh dục phát triển
    - Tuyến mồ hôi, tuyến nhờn phát triển
    - Xuất hiện mụn trứng cá
    - Bắt đầu hành kinh

    Sự điều hòa hoạt động của các tuyến nội tiết:

    - Các tuyến nội tiết không chỉ chịu sự điều khiển của các hormone tuyến yên mà ngược lại, hoạt động của tuyến yên đã được tăng cường hay kìm hãm cũng bị sự chi phối của hormone do các tuyến này tiết ra
    - Đó là cơ chế tự điều hòa của các tuyến nội tiết nhờ các thông tin ngược

    Lượng đường trong máu giữ được tương đối ổn định là do đâu?
    - nhờ sự phối hợp hoạt động của các tế bào alpha và beta của đảo tụy trong tuyến tụy
    - khi lượng đường trong máu giảm sau các hoạt động mạnh or đói kéo dài, không chỉ các tế bào alpha của đảo tụy tiết glucagon mà còn có sự phối hợp hoạt động của cả 2 tuyến trên thận
    - Tuyến này tiết cooctizon để góp phần vào sự chuyển hóa lipit và protein làm tăng đường huyết

    Vai trò của sự điều hòa và phối hợp của các tuyến nội tiết?
    - duy trì tính ổn định của môi trường bên trong đảm bảo cho các quá trình sinh lí diễn ra bình thường


    HẾT CHƯƠNG X


    HẾT CHƯƠNG TRÌNH SINH 8
     
    khanhlythcshn thích bài này.
Trạng thái chủ đề:
Không mở trả lời sau này.