Diễn đàn học tập của Hocmai.vn
Liên hệ quảng cáo: xem chi tiết tại đây

Diendan.hocmai.vn - Học thày chẳng tày học bạn! » Ngữ văn » Lớp 8 » {Văn 8}Ca dao tục ngữ có từ ngữ địa phương




Trả lời
  #1  
Cũ 21-09-2008
hoangngan27's Avatar
hoangngan27 hoangngan27 đang ngoại tuyến
Thành viên
 
Tham gia : 21-09-2008
Bài viết: 3
Đã cảm ơn: 0
Được cảm ơn 4 lần với 1 bài viết
Question {Văn 8}Ca dao tục ngữ có từ ngữ địa phương

Bài 4- Từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội
=> chú ý tiêu đề cần có { văn 8 } trên đầu mỗi pic ! đã sửa

kira_lawliet !

Thay đổi nội dung bởi: kira_l, 04-04-2010 lúc 10:49.
Trả Lời Với Trích Dẫn
Có 4 thành viên đã gửi lời cảm ơn đến hoangngan27 với bài viết này:
  #2  
Cũ 21-09-2008
quinhmei's Avatar
quinhmei quinhmei đang ngoại tuyến
MEM VIP
Thủ quỹ
 
Tham gia : 22-05-2008
Đến từ: Bellerbys, Cambridge City, UK.
Bài viết: 515
Đã cảm ơn: 273
Được cảm ơn 1,766 lần
>>> Trả lời hoangngan27

Phương ngữ Nam Bộ
trong ca dao về tình yêu



Phương ngữ Nam Bộ là một dạng từ ngữ địa phương của vùng đất Nam Bộ. Nó thể hiện cách nói, cách sử dụng từ ngữ, kiểu phát âm riêng của con người Nam Bộ. Phương ngữ Nam Bộ còn là nơi chứa đựng các yếu tố văn hóa, phong tục tập quán, sinh hoạt xã hội của con người và vùng đất Nam Bộ. Tìm hiểu phương ngữ Nam Bộ được thể hiện qua ca dao Nam Bộ là một cách nhằm khẳng định thêm tính độc đáo, sắc sảo, phong phú và đa dạng của con người Nam Bộ xưa trong việc sử dụng lời ăn tiếng nói của mình.

1. Ca dao Nam Bộ trước hết là ca dao của người Việt ở Nam Bộ nên nó mang đầy đủ yếu tố của vùng đất Nam Bộ, trong đó có việc sử dụng từ ngữ của con người ở đây. Sống giữa thiên nhiên hài hòa và đa dạng với rừng tràm bạt ngàn và một vùng sông nước bao la cho nên trong lời ăn tiếng nói của con người ở đây không khỏi ảnh hưởng của các hình tượng thiên nhiên này. Cho nên, có thể nói, giàu tính hình tượng là một đặc điểm trong cách dùng từ của ca dao Nam Bộ:

Chồng chèo thì vợ cũng chèo
Hai đứa cùng nghèo lại đụng với nhau.


“Đụng” ở đây là “lấy”, “lấy nhau” hay nói cho văn hoa một chút là “kết duyên” nhau. Với các từ trên, người Nam Bộ có thể hoàn toàn sử dụng được, nhưng đôi khi con người ở đây không dùng những khuôn mẫu có sẵn đó, mà lại dùng từ “đụng” rất giàu hình tượng này để tạo điểm nhấn, mang sắc thái mạnh. Chính điều này đã làm phong phú thêm cho kho tàng phương ngữ Nam Bộ.

2. Giàu tính so sánh và cụ thể cũng là một đặc điểm của ca dao Nam Bộ. Nam Bộ là một vùng sông nước, có hệ thông sông ngòi chằng chịt nên hình ảnh chiếc ghe, con đò, con cá, con tôm, cần câu, cái lờ... là những vật rất quen thuộc đối với người dân nơi đây. Quen thuộc đến mức đã đi vào tâm thức của họ và được thể hiện qua lời ăn tiếng nói hằng ngày, cũng như đã âm thầm đi vào ca dao:

Thân em như cá trong lờ
Hết phương vùng vẫy không biết nhờ nơi đâu.


“Cá - lờ” là một hình tượng cụ thể, tác giả dân gian đã lấy hình tượng cụ thể này để làm đối tượng so sánh với con người, cụ thể ở đây là cô gái. Trường hợp này, ta cũng sẽ bắt gặp rất nhiều trong ca dao Nam Bộ.

3. Một đặc điểm nữa trong việc sử dụng phương ngữ Nam Bộ trong ca dao Nam Bộ là tính giàu cường điệu, khuếch đại. Đây là cách nói thể hiện rõ nét sự lạc quan và tính cởi mở của con người Nam Bộ. Tính giàu cường điệu, khuếch đại này được con người Nam Bộ sử dụng mang tính chất phác, mộc mạc, độc đáo, gây được ít nhiều cảm xúc cho người đọc:

Anh than một tiếng nát miễu xiêu đình
Cây huệ kia đang xanh lại héo, cá ở ao huỳnh vội xếp vi.

Rõ ràng, chỉ than có một tiếng mà “nát miễu xiêu đình” thì quả là nói quá. Nhưng chính cách nói quá này mới tạo được ấn tượng, gây được cảm xúc, tạo được sự chú ý cho đối phương.

Hay để bộc lộ tình thương của mình, người Nam Bộ không ngại nói thẳng, nói quá, nói cường điệu, nói khuếch đại. Họ nói cốt sao cho hết cái thương đang cháy bỏng trong lòng mình:

Anh thương em,
Thương lún, thương lụn,
Thương lột da óc,
Thương tróc da đầu,
Ngủ quên thì nhớ,
Thức dậy thì thương


4. Giàu tính dí dỏm, hài hước cũng là một trong những đặc điểm trong cách sử dụng từ ngữ trong ca dao Nam Bộ. Ca dao Nam Bộ, ngoài những cách nói cường điệu, giàu hình tượng, đôi lúc có phần thâm trầm, sâu lắng còn có những cách nói mang tính hài hước, dí dỏm. Đây là tinh thần lạc quan trong tính cách của con người Nam Bộ. Chính tinh thần lạc quan này đã tiếp thêm cho họ sức mạnh trong việc chống chọi lại với thiên nhiên khắc nghiệt, với thú dữ hoành hành. Tuy là nói dí dỏm, hài hước nhưng không hẳn là một cách nói chơi, mà là có ngụ ý, ngụ tình. Đó cũng là kiểu nói: “nói chơi nhưng làm thiệt”:

Bên dưới có sông, bên trên có chợ
Hai đứa mình kết vợ chồng nghen.

Rõ ràng, đây là cách nói mang tính chất vừa nói chơi lại vừa nói thiệt. Bông đùa đấy nhưng cũng là thật đấy. Nếu đối phương không chịu thì bảo là “nói chơi”. Còn nếu ưng thuận thì tiếp tục lấn tới tán tỉnh. Và trong bài ca dao sau, cũng không hẳn là dí dỏm, hài hước, nói cho vui một cách đơn thuần:

Trời mưa cóc nhái chết sầu
Ễnh ương đi cưới nhái bầu không ưng
Chàng hiu đứng dựa sau lưng
khều khều móc móc cứ ưng cho rồi.


5. Có cách nói hài hước, dí dỏm, lại có cách nói cường điệu, khuếch đại, ca dao Nam Bộ cũng có những cách nói rất giản dị, chân tình. Trong hoàn cảnh tự tình với nhau, đôi khi họ không dùng những từ hoa mỹ, không nói những từ chứa đựng nhiều tầng ý nghĩa, mà chỉ nói một cách mộc mạc, bình dân, cốt sao bày tỏ được lòng mình:

Anh về em nắm vạt áo em la làng
Phải bỏ chữ thương chữ nhớ giữa đàng cho em.

Quả là mộc mạc, quả là chân tình. Trong từng câu từng chữ không có gì khó hiểu cả, tạo được sự cảm thông và gây được cảm xúc cho người đọc.

Hay:
Anh tưởng giếng sâu anh nối sợi dây cụt
Ai dè giếng cạn nó hụt sợi dây
Qua tới đây không cưới được cô hai mày
Qua chèo ghe ra biển đợi nước đầy qua chèo trở vô.

Phương ngữ Nam Bộ ra đời tuy có muộn hơn so với phương ngữ của các vùng khác, nhưng không vì thế mà nó nghèo nàn, hời hợt, mà trái lại nó rất đa dạng, phong phú và sâu lắng. Nó chứ đựng các yếu tố văn hóa, phong tục tập quán cùng tính cách của con người Nam Bộ. Phương ngữ Nam Bộ không chỉ đơn thuần là khẩu ngữ của người Nam Bộ mà nó đã bước vào văn học nghệ thuật với một tư thế rất đường hoàng. Những câu ca dao Nam Bộ vừa dẫn trên là một minh chứng cho điều này.


Trần Phỏng Diều
Giảng viên Khoa Ngữ văn,
Trường Cao Đẳng Sư phạm cần Thơ
__________________

LONDON SCHOOL OF ECONOMICS AND POLITICAL SCIENCES 2011-14

Website cá nhân chia sẻ về kinh nghiệm du học, học tiếng Anh và các kỹ năng sống còn, về việc sống và làm việc ở nước ngoài: http://www.lequynhmai.com/

Trả Lời Với Trích Dẫn
Có 11 thành viên đã gửi lời cảm ơn đến quinhmei với bài viết này:
  #3  
Cũ 21-09-2008
quinhmei's Avatar
quinhmei quinhmei đang ngoại tuyến
MEM VIP
Thủ quỹ
 
Tham gia : 22-05-2008
Đến từ: Bellerbys, Cambridge City, UK.
Bài viết: 515
Đã cảm ơn: 273
Được cảm ơn 1,766 lần
Nếu chưa đủ thì chị post cho những câu ca dao lẻ tẻ ra đây nhá:
---------------------------

Đất Quảng Nam chưa mưa đà thấm
Rượu hồng đào chưa nhấm đà say
Bạn về nằm nghĩ gác tay
Hỏi nơi mô ơn trọng nghĩa dày bằng ta

Đất Quảng Nam chưa mưa đà thấm
Rượu hồng đào chưa nhấm đà say.
Chàng đi mô đã mấy hôm rày
Phòng văn vắng vẻ, sách bày cho ai ?


Đời mô cơ cực như ri
Đồng Khánh ở giữa, Hàm nghi hai đầu

Ai mô mộ cảnh ưa thiền
Lòng trần dũ sạch nhơn nhơn (duyên) ra về

Đôi ta như chỉ xe đôi
Khi săn săn rứa, khi lơi lơi chùng

Anh nói với em
Như rựa chém xuống đá
Như rựa cắt xuống đất
Như mật rót vào tai
Bây chừ anh đã nghe ai
Bỏ em giữa chốn thuyền chài rứa ri

Em chưa có chồng chân rời tay rảnh
Em có chồng rồi một cảnh hai quê
Nói ra cam khổ nhiều bề bạn ơi
Phải răng chịu rứa cho rồi
Gạo trút vô nồi không lẽ trút ra
Xcưa kia quyền mẹ với cha
Bây giờ có lẽ người ta nắm quyền
Vợ với chồng là nghĩa bá niên
Bạn biểu ta phân chiếc đũa, đồng tiền sao nên

.....


__________________

LONDON SCHOOL OF ECONOMICS AND POLITICAL SCIENCES 2011-14

Website cá nhân chia sẻ về kinh nghiệm du học, học tiếng Anh và các kỹ năng sống còn, về việc sống và làm việc ở nước ngoài: http://www.lequynhmai.com/

Trả Lời Với Trích Dẫn
Có 14 thành viên đã gửi lời cảm ơn đến quinhmei với bài viết này:
  #4  
Cũ 22-09-2008
nang_ha's Avatar
nang_ha nang_ha đang ngoại tuyến
Thành viên
Bàn trưởng
 
Tham gia : 18-09-2008
Đến từ: 11 Văn -K18 THPT chuyên Trần Hưng Đạo, Bình Thuận
Bài viết: 49
Đã cảm ơn: 46
Được cảm ơn 83 lần
quinhmei ơi! Cho Nắng hỏi trong mỗi câu trên thì từ nào là từ ngữ địa phương ? từ toàn dân của từ địa phương đó là gì?????
Trả Lời Với Trích Dẫn
Có 10 thành viên đã gửi lời cảm ơn đến nang_ha với bài viết này:
  #5  
Cũ 23-09-2008
quinhmei's Avatar
quinhmei quinhmei đang ngoại tuyến
MEM VIP
Thủ quỹ
 
Tham gia : 22-05-2008
Đến từ: Bellerbys, Cambridge City, UK.
Bài viết: 515
Đã cảm ơn: 273
Được cảm ơn 1,766 lần
Trích:
Nguyên văn bởi quinhmei <<Con người xinh đẹp>> Hehe...

Đất Quảng Nam chưa mưa đà thấm
Rượu hồng đào chưa nhấm đà say
Bạn về nằm nghĩ gác tay
Hỏi nơi ơn trọng nghĩa dày bằng ta

Đất Quảng Nam chưa mưa đà thấm
Rượu hồng đào chưa nhấm đà say.
Chàng đi đã mấy hôm rày
Phòng văn vắng vẻ, sách bày cho ai ?


Đời cơ cực như ri
Đồng Khánh ở giữa, Hàm nghi hai đầu

Ai mộ cảnh ưa thiền
Lòng trần dũ sạch nhơn nhơn (duyên) ra về

Đôi ta như chỉ xe đôi
Khi săn săn rứa, khi lơi lơi chùng

Anh nói với em
Như rựa chém xuống đá
Như rựa cắt xuống đất
Như mật rót vào tai
Bây chừ anh đã nghe ai
Bỏ em giữa chốn thuyền chài rứa ri

Em chưa có chồng chân rời tay rảnh
Em có chồng rồi một cảnh hai quê
Nói ra cam khổ nhiều bề bạn ơi
Phải răng chịu rứa cho rồi
Gạo trút vô nồi không lẽ trút ra
Xưa kia quyền mẹ với cha
Bây giờ có lẽ người ta nắm quyền
Vợ với chồng là nghĩa bá niên
Bạn biểu ta phân chiếc đũa, đồng tiền sao nên

.....


Từ ngữ địa phương chủ yếu trong đoạn trên là các từ phương ngữ Trung Bộ : "mô", "tê", "răng"," rứa"....

Về nghĩa:

Mô - Tê - Răng - Rứa
Đâu - Kia - Sao - Thế
Bạn đã biết chưa ?

Với những từ địa phương này, tùy trường hợp mà bạn có thể có những cách hiểu khác nhau. Tuy nhiên, nghĩa thông thường của những từ này là:
mô=đâu, nào
tê=kia
răng=sao
rứa=vậy, thế
Ví dụ:
"Anh đi mô rứa?" có thể hiểu là "Anh đi đâu vậy?"
"Khi mô thì về rứa?" có thể hiểu là "Khi nào thì về vậy?" hoặc "Khi nào thì về thế?"
"Răng rứa?" có thể hiểu là "Sao vậy?"
"ngày tê" có thể hiểu là "ngày kia"
...


Mình là người Bắc nên cũng chỉ hiểu đến vậy. Có bạn nào ở xứ Huế không vào giải thích tưởng tận và rõ hơn giúp mình?
__________________

LONDON SCHOOL OF ECONOMICS AND POLITICAL SCIENCES 2011-14

Website cá nhân chia sẻ về kinh nghiệm du học, học tiếng Anh và các kỹ năng sống còn, về việc sống và làm việc ở nước ngoài: http://www.lequynhmai.com/

Trả Lời Với Trích Dẫn
Có 12 thành viên đã gửi lời cảm ơn đến quinhmei với bài viết này:
  #6  
Cũ 14-10-2008
chosenone007 chosenone007 đang ngoại tuyến
Thành viên
 
Tham gia : 14-10-2008
Bài viết: 2
Đã cảm ơn: 1
Được cảm ơn 2 lần với 1 bài viết
Im Understand ,Very Interesting:
phãi ghi vô mới dc
Trả Lời Với Trích Dẫn
Có 2 thành viên đã gửi lời cảm ơn đến chosenone007 với bài viết này:
  #7  
Cũ 17-10-2008
thekingsky22 thekingsky22 đang ngoại tuyến
Thành viên
 
Tham gia : 17-09-2008
Bài viết: 2
Đã cảm ơn: 0
Được cảm ơn 3 lần
chị ơi cho em hỏi có ca dao, tục ngữ hoặc bài hát nào sử dụng từ ngữ chỉ ngườicó quan hệ ruột thịt thân thích của Nam Bộ K0 ạ???
Trả Lời Với Trích Dẫn
Có một thành viên đã cám ơn thekingsky22 vì bài viết này:
  #8  
Cũ 17-10-2008
thekingsky22 thekingsky22 đang ngoại tuyến
Thành viên
 
Tham gia : 17-09-2008
Bài viết: 2
Đã cảm ơn: 0
Được cảm ơn 3 lần
Question

Trích:
Nguyên văn bởi thekingsky22 Xem Bài viết
chị ơi cho em hỏi có ca dao, tục ngữ hoặc bài hát nào sử dụng từ ngữ chỉ ngườicó quan hệ ruột thịt thân thích của Nam Bộ K0 ạ???
Nếu có thì chị chỉ em vài bài nhé???Ở các địa phương khác cũng được
Trả Lời Với Trích Dẫn
Có 2 thành viên đã gửi lời cảm ơn đến thekingsky22 với bài viết này:
  #9  
Cũ 17-10-2008
cuncon2395's Avatar
cuncon2395 cuncon2395 đang ngoại tuyến
MEM VIP
Bí thư
 
Tham gia : 13-08-2008
Đến từ: THPT chuyên Trần Phú
Bài viết: 1,997
Đã cảm ơn: 111
Được cảm ơn 1,175 lần
Thumbs down

:ôi trời nhười miền bắc sao hìu được miền nam
Trả Lời Với Trích Dẫn
Có 3 thành viên đã gửi lời cảm ơn đến cuncon2395 với bài viết này:
  #10  
Cũ 09-01-2009
hichibaby hichibaby đang ngoại tuyến
Thành viên
Thành viên của lớp
 
Tham gia : 22-09-2008
Bài viết: 1
Đã cảm ơn: 0
Đuợc cảm ơn 1 lần với 1 bài viết
ai giúp em tìm 30 câu ca dao, tục ngữ ở Nam Bộ đi, yêu cầu là có tên danh lam thắng cảnh, danh nhân văn hoá, di tích lịch sử, từ địa phương, tất cả cái đó đều ở Nam Bộ
Trả Lời Với Trích Dẫn
Có một thành viên đã cám ơn hichibaby vì bài viết này:
Trả lời

Chia sẻ/đánh dấu bài viết


Ðiều chỉnh Tìm trong bài viết
Tìm trong bài viết:

Tìm chi tiết
Xếp bài

Quyền hạn của bạn
Bạn không thể tạo chủ đề mới
Bạn không thể gửi trả lời
Bạn không thể đăng tập đính kèm
Bạn không thể sửa bài của mình

BB codeMở
Smilies đang Mở
[IMG] đang Mở
HTML đang Tắt

 
Bài giảng mới
Vật lí 12 - Thầy Đặng Việt Hùng (2014-2015) : Bài 2. Mạch điện xoay chiều đơn giản
Vật lí 12 - Thầy Đặng Việt Hùng (2014-2015) : Bài 2. Mạch điện xoay chiều đơn giản
Tiếng Anh 10 - cô Nguyễn Thị Phương : Bài 8: /θ/, /ð/, /ʒ/, /ʃ/
Tiếng Anh 10 - cô Nguyễn Thị Phương : Bài 8: /θ/, /ð/, /ʒ/, /ʃ/
Bổ trợ và Nâng cao kiến thức Ngữ văn 8 : Trong lòng mẹ (Phần ba)
Bổ trợ và Nâng cao kiến thức Ngữ văn 8 : Trong lòng mẹ (Phần ba)
Bổ trợ và Nâng cao kiến thức Ngữ văn 8 : Trong lòng mẹ (Phần hai)
Bổ trợ và Nâng cao kiến thức Ngữ văn 8 : Trong lòng mẹ (Phần hai)
Bổ trợ và Nâng cao kiến thức Ngữ văn 8 : Trong lòng mẹ (Phần một)
Bổ trợ và Nâng cao kiến thức Ngữ văn 8 : Trong lòng mẹ (Phần một)
Tiếng Anh 8 : Unit 5: Study habits (part 2)
Tiếng Anh 8 : Unit 5: Study habits (part 2)
Tiếng Anh 8 : Unit 5: Study habits (part 1)
Tiếng Anh 8 : Unit 5: Study habits (part 1)
Tiếng Anh 9 : Unit 2 Clothing (Part 2)
Tiếng Anh 9 : Unit 2 Clothing (Part 2)
Tiếng Anh 9 : Unit 2 Clothing (Part 1)
Tiếng Anh 9 : Unit 2 Clothing (Part 1)
Bồi dưỡng Học sinh giỏi Toán 5 : Bài 9. Hình thang (tiết 2)
Bồi dưỡng Học sinh giỏi Toán 5 : Bài 9. Hình thang (tiết 2)

Đề thi mới
Internal Test 9 : Hocmai.vn contest 2 2014.07
Internal Test 9 : Hocmai.vn contest 2 2014.07
Luyện thi đại học KIT-3: Môn Tiếng Anh (Cô Nguyễn Ngọc An) 12 : Đề thi tự luyện số 04 (Đề Online)
Luyện thi đại học KIT-3: Môn Tiếng Anh (Cô Nguyễn Ngọc An) 12 : Đề thi tự luyện số 04 (Đề Online)
Luyện thi đại học KIT-3: Môn Tiếng Anh (Cô Nguyễn Ngọc An) 12 : Đề thi tự luyện số 05 (Đề Online)
Luyện thi đại học KIT-3: Môn Tiếng Anh (Cô Nguyễn Ngọc An) 12 : Đề thi tự luyện số 05 (Đề Online)
Luyện thi đại học KIT-3: Môn Tiếng Anh (Cô Nguyễn Ngọc An) 12 : Đề thi tự luyện số 03 (Đề Online)
Luyện thi đại học KIT-3: Môn Tiếng Anh (Cô Nguyễn Ngọc An) 12 : Đề thi tự luyện số 03 (Đề Online)
Luyện thi đại học KIT-3: Môn Tiếng Anh (Cô Nguyễn Ngọc An) 12 : Đề thi tự luyện số 02 (Đề Online)
Luyện thi đại học KIT-3: Môn Tiếng Anh (Cô Nguyễn Ngọc An) 12 : Đề thi tự luyện số 02 (Đề Online)
Ngữ văn 6 :  Kiểm tra trắc nghiệm tổng hợp Tuần 1
Ngữ văn 6 : Kiểm tra trắc nghiệm tổng hợp Tuần 1
Luyện thi đại học KIT-3: Môn Tiếng Anh (Cô Nguyễn Ngọc An) 12 : Đề thi tự luyện số 01 (Đề Online)
Luyện thi đại học KIT-3: Môn Tiếng Anh (Cô Nguyễn Ngọc An) 12 : Đề thi tự luyện số 01 (Đề Online)
Thi thử đại học 2014 12 : Đề thi thử đại học môn Vật lí tháng 6/2014
Thi thử đại học 2014 12 : Đề thi thử đại học môn Vật lí tháng 6/2014
Thi thử đại học 2014 12 : Đề thi thử đại học môn Tiếng Anh tháng 6/2014
Thi thử đại học 2014 12 : Đề thi thử đại học môn Tiếng Anh tháng 6/2014
Thi thử đại học 2014 12 : Đề thi thử đại học môn Hoá học tháng 6/2014
Thi thử đại học 2014 12 : Đề thi thử đại học môn Hoá học tháng 6/2014




Múi giờ GMT +7. Hiện tại là 09:40.
Powered by: vBulletin v3.x.x Copyright ©2000-2014, Jelsoft Enterprises Ltd.
Advertisement System V2.4 By   Branden

Giấy phép cung cấp dịch vụ mạng xã hội trực tuyến số 196/GXN-TTĐT Cục Quản lý PTTH&TTĐT cấp ngày 11/11/2011.